about
Toon menu
Opinie

“Het eigen grote gelijk hoort niet op school”? Reactie op Raymonda Verdyck

In een interview met De Standaard (23/10) merkt het hoofd van het Gemeenschapsonderwijs GO! Raymonda Verdyck terecht op dat de wereld niet stil staat. Het is bovendien spannend om te lezen dat ze het pedagogisch project van het GO! wil actualiseren. Alleen dreigt het op een sof uit te draaien. Het is immers zeer de vraag of de krachtlijnen die Verdyck schetst een positieve invloed zullen hebben op de sociale mix en sociale lift die het GO! hoog in het vaandel draagt. Enkele kanttekeningen.
dinsdag 27 oktober 2015

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Volgens Raymonda Verdyck wil het GO! voortaan inzetten op jongeren opvoeden tot “democratisch handelende burgers, die onze basiswaarden en de mensenrechten respecteren”. Mooi. Alleen moeten we ons afcragen waarop die ons slaat? De visie van de GO!-top, zo blijkt uit verschillende passages in het interview, stoelt namelijk op een wij-zij-positionering. Alhoewel het centrale uitgangspunt heet te zijn dat alle levensbeschouwingen gelijkwaardig kunnen worden geuit, klinkt uit het interview weinig openheid naar de gelovige leerlingen tot wie het GO! zich nochtans ook richt. Die aversie van religie is historisch te verklaren, maar bij een actualisering van het pedagogisch project in een wereld die niet stilstaat, zou het goed zijn om het principe van levensbeschouwelijk pluralisme met meer onbevangenheid te verkennen. Raymonda Verdyck heeft gelijk wanneer ze stelt dat neutraliteit een context is, en dat het GO! die context moet bieden. Dat betekent evenwel niet dat het GO! levensbeschouwelijke tekenen bij leerlingen onzichtbaar moet maken. Want dat is het beleid van de voorbije jaren. Het betekent ons inziens dat het GO! net plaats moet maken voor de verschillende levensbeschouwingen en moet tonen hoe respect voor die verschillen en voor de mensenrechten hand in hand kunnen gaan.

Zou het GO! daarmee de deur openzetten voor allerlei onheil? Raymonda Verdyck vreest duidelijk van wel. Het huidige verbod op levenbeschouwelijke tekens (door de journalist en Raymonda Verdyck zonder boe of ba verengd tot het hoofddoekenverbod) wordt voorgesteld als een wondermiddel dat rust bracht in de diversiteit. Terzelfdertijd hangt Verdyck het beeld op van een onderwijsnet dat de incidenten aan elkaar rijgt: homofobe en racistische uitspraken, jongeren die terrorisme verheerlijken, meisjes die in boerka (zou het echt?) naar school komen…. Diversiteit wordt beschreven als een bedreiging van neutraliteit. Een neutraliteit die bovendien moet worden beschermd tegen nieuwe bedreigingen. Het toelaten van de hoofddoek wordt voorgesteld als de eerste stap naar niet-gemengde klassen, aparte zwemlessen en het afschaffen van de lessen seksuele opvoeding. Nochtans heeft het ene niets met het andere te maken en reikte onder meer BOEH! tips aan om via het schoolreglement duidelijk te maken dat het gemengd karakter van de lessen en de vakinhoud niet ter discussie staan (kleine voetnoot in deze discussie: tal van GO-scholen organiseren de lessen lichamelijke opvoeding gescheiden voor meisjes en jongens, vanuit hun eigen visie).

“Wij zijn geoefend in diversiteit”, luidt het. Maar dan staat er elders: (pas) als “het symbool weg is, kunnen we weer praten”.Dat klinkt toch ietwat tegenstrijdig. En wat dat ‘symbool’ betreft, schuwt Raymonda Verdyck het niet om de hoofddoek op eenzelfde lijn te zetten met het hakenkruis. Dat is een vergelijking die stuitend is en die doet vermoeden dat het GO! nog flink wat denkwerk heeft om een aantal basisconcepten onder de knie te krijgen. Hakenkruisen hebben niets, maar dan ook niets, te maken met godsdienstvrijheid, de hoofddoek wel. Godsdienstvrijheid (de vrijheid om je godsdienst te belijden) staat opgenomen in art. 9 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens. En aan een mensenrecht kan niet zomaar worden getornd. Het is in dat opzicht merkwaardig dat de GO!- topvrouw noch de journalist de uitspraken aanhalen waarmee de Raad van State in oktober vorig jaar het verbod vernietigde op het dragen van een tulband (in een school in Sint-Truiden) en van een hoofddoek (in een school in Dendermonde). De Raad benadrukte dat vrijheid het uitgangspunt moet zijn, en dat een verbod slechts mogelijk is bij wijze van uitzondering, indien daartoe een werkelijke noodzaak bestaat. Met een algemeen verbod heeft het GO! het juridische gelijk dus niet aan zijn kant. Alleen lijkt het ervoor te kiezen om dat te negeren eerder dan schooldirecties de reikwijdte van het arrest duidelijk te maken. In plaats van krampachtig vast te houden aan het grote eigen gelijk, zou het GO! een tandje kunnen bijsteken volgens het ‘teach what you preach’-principe. Zodat het op een positieve manier vorm kan geven aan een inclusief pedagogisch project en een omgeving kan bieden die rijk is aan ideeën, waar het aangenaam en veilig is om samen te klinken, te botsen en te leren.

Els Flour

Vrouwen Overleg Komitee

reacties

18 reacties

  • door Eric Hulsens op dinsdag 27 oktober 2015

    Een hoogstnodige reactie op de ideologische brij die de geïnterviewde ons voorzet. Waarin de neutraliteit die van de onderwijsinstelling verwacht wordt, opgedrongen wordt aan de leerlingen. Waarin het beter is niet te zwemmen dan niet gemengd te zwemmen. Waarin rust gecreëerd wordt door onwelgevallige studenten eruit te gooien (waarna dan gejammerd kan worden over de 'radicalisering'). Waarin nog steeds 'vrijzinnige' pretentie ten opzichte van het vrij onderwijs geëtaleerd wordt. Waarin diversiteit betekent dat je de diversiteit onderdrukt. Waarin gelijkhebberig anderen ervan beticht worden aanspraak te maken op 'het grote gelijk'. Je houdt je hart vast bij zulke architecten van 'actief burgerschap'!

  • door marc beyst op dinsdag 27 oktober 2015

    Een mens zou denken dat het VOK gelijkheid van vrouwen en mannen voorop stelt. Quod non. Het VOK onderwerpt zich blijkbaar liever aan een godsdienst.

    • door ria aerts op woensdag 28 oktober 2015

      Als vrouw ga ik met deze mannen akkoord. Is die hoofddoek een teken van godsdienstvrijheid? Voor mij is het een kledingvoorschrift dat door mannen aan vrouwen wordt opgedrongen. Het zegt dat al datgene wat vrouwen mooi en aantrekkelijk maakt moet verborgen worden, omdat ze anders pervers gedrag van mannen uitlokken. Als ons onderwijs kan duidelijk maken dat vrouwen gelijkwaardig zijn aan mannen, dat die zogenaamde religieuze voorschriften maar een voorwendsel zijn om vrouwen te onderdrukken en als door een schoolreglement ook deze meisjes de mogelijkheid krijgen om met mooie kapsels, haren in de wind, lichte jurkjes in de zomer (zodat ze zon en de noodzakelijke vitamine D opdoen) rond te huppelen, dan is dat een weldaad. Hoe komt een vrouwenorganisatie er op om dergelijk vrouwonvriendelijk gedrag te ondersteunen?

      • door Eric Hulsens op woensdag 28 oktober 2015

        Ik zou niet zeggen dat de hoofddoek een teken van godsdienstvrijheid is. Hij is een teken van fatsoen (en niet alleen islamitisch). Hij is het best te vergelijken met een trouwring, die toont dat je gehuwd bent en dat je niet beschikbaar bent voor seks met iemand anders dan je huwelijkspartner. Onbedekt haar is vanouds een teken van seksuele beschikbaarheid, en te gulle seksuele beschikbaarheid wordt in de meeste culturen scheef bekeken. (Vooral van vrouwen!) Je kan dat overbodig of verouderd vinden, maar is het niet het recht van mensen om zelf te beslissen of ze een hoofddoek willen dragen (of een trouwring)? Met welk recht gaat de overheid en het onderwijs dat de overheid inricht zich daarmee bemoeien? Katholieke vrouwen droegen vroeger ook een hoofddoek in de kerk, en als een Belgische koningin op bezoek gaat bij de paus, draagt zij er ook een, een voile. Voor mij hoeft dat allemaal niet, maar is het erg?

        Er is natuurlijk niets op tegen dat iemand mooie kapsels, haren in de wind en lichte zomerjurkjes leuk vindt en wil dragen, maar dat ideaal is subjectief, en toch niet iets wat je aan anderen kan opdringen? En niet iets wat de school moet propageren! (En met zon moet je vooral oppassen, die zorgt niet alleen voor vitamine maar vooral ook voor huidkanker.)

        De betutteling van leerlingen in het onderwijs en de grensoverschrijdende bemoeienis met hun kleding en hun uiterlijk lijkt me hoogst problematisch, of het nu gaat om hoofddoeken, dreadlocks, petjes, sandalen, teenslippers, sokken enzovoort enzovoort. Ik heb er mij aan geërgerd als kind, en later als vader toen ik dezelfde inmenging van de school in het leven van mijn kinderen meemaakte.

        De hoofddoek heeft ondertussen natuurlijk nog andere betekenissen erbijgekregen, zoals assertiviteit, identiteit...

        • door Silverionmox op zaterdag 31 oktober 2015

          " Met welk recht gaat de overheid en het onderwijs dat de overheid inricht zich daarmee bemoeien?"

          Het recht van vrijheid van onderwijs. Indien iemand het al dan niet dragen van een hoofddoek absoluut cruciaal vind dan moeten ze hun school kiezen in functie daarvan, of zelf een school oprichten. Het is volledig binnen de bevoegdheid van een school om kledingvoorschriften op te leggen, bijvoorbeeld in de tijd van de Milletjassen werden die ook verboden om uit de hand lopende peer pressure ivm merkkledij te stoppen.

          Waarom zou een school die strikte kledingvoorschriften oplegt betuttelend zijn, en een culturele achtergrond, familie of godsdienst die dat doet niet?

      • door Saïd Latona op zondag 1 november 2015

        Ja maar dan ben jij niet beter dan de man dat jij beschuldigt van onderdrukking. Want jij gaat er van uit dat de man de vrouw verplicht een hoofddoek te dragen. Maar dan is het wel OK voor jou om een vrouw omgekeerd te onderdrukken om geen te dragen? Het is niet de man die moslima's verplicht een hoofddoek te dragen, dat is een fabeltje en het gebeurt maar dit is eerder de uitzondering op de regel. Het is de vrouw dat gelooft dat Allah dit van hen verwacht. Met te zeggen dat het de man is ga je al direct zeggen dat hun geloof niet bestaat (dus geef je ze al geen vrijheid meer om te geloven wat ze willen) en met dan een vrouw de hoofddoek te verbieden ga je hen dan ook onderdrukken, dan ben je in feite niet beter dan een man. Een vrouw moet zelf kiezen wat ze wil dragen wat haar overtuiging of motivatie ook is. Wil ze haar dekken? Dat zou haar recht moeten zijn. Wil je halfnaakt rondlopen, haar recht! Maar verplichten om een lichaamsdeel publiekelijk te maken zonder dat zelf te willen is ook een schending van haar rechten en haar onderdrukken.

    • door Eric Hulsens op woensdag 28 oktober 2015

      Over het VOK wil ik niets zeggen, dat is vrouws genoeg om dat zelf te doen. Maar wat is er mis met 'onderwerping' aan een godsdienst? De meeste mensen onderwerpen zich (gelukkig maar) aan iets hogers, één of andere moraal of ethiek, al dan niet religieus gefundeerd. Of dat nu christelijke naastenliefde is of humanistisch opgevatte mensenrechten, of de wetten van het land (of dat alles samen) het betekent toch altijd dat wat je doet ondergeschikt gemaakt wordt aan bepaalde regels voor het gedrag. Mag dat niet? Is dat geen goede zaak? (Ik ben zelf niet godsdienstig, maar mijn ouders waren dat wel, en zij probeerden een fatsoenlijk en goed leven te leiden vanuit hun godsdienst - ik heb daar alle respect voor.)

      • door Luc Van de Cruys op zondag 1 november 2015

        100% akkoord. Ook ik ben voor de hoofddoek en zelfs voor de boerka. Eén voorwaarde: de ene week draagt de vrouw de hoofddoek, de andere week de man. Daarmee kan toch niets mis zijn, want de hoofddoek heeft toch niets te maken met vernedering en misprijzen, niet? Enkel met fatsoen... Wat gaan we hier straks nog lezen op op deze website? Een pleidooi voor vrouwenbesnijdenis? Onderbouwd met dezelfde onzin als die ik hier nu moet lezen?

        • door Eric Hulsens op maandag 2 november 2015

          Ok, met jouw inschikkelijkheid, als jij ook bereid bent een rok en hoge hakken te dragen ;-). Kledingregels zijn gendered, dat is toch overal zo? Je mag proberen dat te doorbreken, maar dat is hachelijk. Vroeger konden in onze christelijke cultuur vrouwen op de brandstapel geraken omdat ze mannenkleren droegen. En vrouwenbesnijdenis – wat heeft dat met de hoofddoek te maken? Dat is toch van een heel andere orde? Bovendien is die geen islamitisch voorschrift, en wordt ze ook door christenen toegepast. Het is een serieus probleem, maar geen religieus.

  • door H Coopman op woensdag 28 oktober 2015

    Hoofddoeken hebben volgens mij evenmin iets te maken met godsdienstvrijheid. Wel met een "goede" vrouw zijn.

    • door ismail spada op donderdag 29 oktober 2015

      Hoofddoeken hebben alles te maken met zich afzetten tegen....alles en nog wat. Hoofddoeken hebben veel te maken met ontevredenheid, en met rebelleren. Hoofddoeken worden vaak aangevoerd als uiting van godsvrucht en gehoorzaamheid aan God door mensen die aan politiek doel voor wereldse belangen.

  • door ismail spada op woensdag 28 oktober 2015

    Ach die goede linksen toch! De "laten we het met elkaar vinden" mensen.

    Even kijken hoe de andere kant van de door hen zelf opgedeelde maatschappij naar die "linksen" kijkt !

    *********************************************************************************************************************

    Witte pseudo “anti-racisten” (lees: racisten in vermomming of “linkervleugel” racisten) willen hoofdzakelijk dat we elkaar allemaal omhelzen en “het met elkaar vinden” en dansen en “grapjes” maken, en dat terwijl ze proberen te bewijzen hoe “goed” zij zelf wel zijn omdat ze om kunnen gaan met “iedereen” ….

    Ze zullen er alles aan doen om niet over geïnstitutionaliseerd racisme en seksisme te praten en ontkennen dat er een systematisch probleem bestaat of dat ze daarin enige verantwoordelijkheid zouden dragen….

    Het enige wat voor hen belangrijk is dat is dat je vriendelijk bent voor hen en hen zichtbaar respect betoont in weerwil van de vuilnis die ze uitbraken met hun waardeloze memes (cultuur en waardepatronen) en hoe we in feite “allemaal van binnen dezelfde zijn”..

    *****************************************************************************************************************************

    Einde citaat. Herlees het nog eens om het goed te laten doordringen.

    • door Saïd Latona op donderdag 29 oktober 2015

      Het gaat eigenlijk niet om geloof. Het gaat ook niet over de man die de vrouw verplicht een hoofddoek te vragen. Als moslim geloven wij dat het niet het woord is van de man maar van Allah die vraagt dat de vrouwen henzelf bedekken. Ik ben overtuigd dat dit waar is en jullie mss niet. Maar die meisjes met hoofddoeken dragen die denken zoals ik. Dus die denken niet 'de mannen verplichten ons' die doen het uit geloof voor god. Nu kunnen we nog verder gaan. Een paar maanden waren we allemaal "Charlie" en kwamen we op straat voor vrije meningsuiting en vrijheid. Maar vrijheid voor wie en waar ligt de grens? Volgens de "Charlie's" ligt er nergens een grens en dan zijn we ook meteen klaar met het debat. Geen grens voor vrijheid dus recht om te dragen wat je wil, ook hoofddoek of het voor religieuse redenen is of niet. Ik ben van mening dat vrijheid en vrije meningsuiting niet onbegrensd is. Zolang wij elkaar respecteren en geen haat zaaien ok. Maar vanaf dat we bepaalde bevolkingsgroepen stigmatiseren, STOP. In dit geval kan je een hakenkruis niet vergelijken met een hoofddoek. Een hoofddoek doet niemand pijn het gaat je niet verbranden en het gaat jou niet omtoveren in moslim omdat je ernaar kijkt. Een hakenkruis is het symbool van haat. Het kruis zelf niet maar waarvoor het in de geschiedenis gebruikt werd en waarvoor het vandaag gebruikt wordt wanneer iemand deze draag: HAAT.Wij westerlingen stellen ons graag op als "vrije mensen" en we tonen graag het voorbeeld of we spreken minachtend over andere landen. Maar wij zijn de grootste hypocrieten. Wij staan voor vrijheid en stelllen mensenrechten op om ze te laten tekenen door andere landen en wij delen sancties uit aan diegene die ze niet respecteert, maar zelf vegen wij er onze voeten aan en doen we wat we willen.

      • door Eric Hulsens op vrijdag 30 oktober 2015

        Dat wil ik graag bijtreden. Het is heel duidelijk en heel juist!

      • door ismail spada op zaterdag 31 oktober 2015

        Wel beste zuster in de Islam, ik deel uw geloof.

        Alleen zie ik het, en velen met mij, een beetje anders.

        Wij willen namelijk geen door de mens eeuwen geleden opgestelde shari'a.

        Het is een wet gemaakt door "geleerden" om het volk te leiden op hun weg of de weg van hun heerser.

        En wij willen ook geen kalifaat waarbij 1 mens de wereld gaat besturen naar zijn wensen daarbij zeggend dat het de wens van God is.

        Wie meent dat de shari'a en het kalifaat de mensheid gaan redden moet dringend de Koran eens met eigen ogen lezen om beter de Waarheid van de leugen te kunnen onderscheiden.

        Aan blinde volgelingen van onze voorvaderen hebben we immers niets.

        En wanneer er tot hen wordt gezegd: "Volgt hetgeen God heeft geopenbaard" dan zeggen zij: "Nee wij zullen datgene volgen wat wij onze vaderen zagen volgen." Zelfs al hadden hun vaderen in het geheel geen verstand en volgden zij ook de rechte weg niet? 2/170

        Ja, dan ook!

        • door Saïd Latona op woensdag 4 november 2015

          De Qur'an vers heb je serieus uit zijn context getrokken. En als moslim is er maar 1 wet perfect, die van Allah swt! (de shari'a). Maar het is ook zo dat indien wij in een niet islamitisch land leven wij de wetten moeten respecteren voor zover dit ons geloof niet ondermijnt. Indien wij dit niet kunnen dan moeten wij hijra (uitwijken naar) verrichten naar een islamitisch land. Maar in dit geval, hoofddoek verbieden, is onwettelijk volgens de Belgische en Europese wetgeving.

          Ik heb al gemerkt Ismael dat jij een apparte kijk hebt op bepaalde onderwerpen van het geloof maar dat jij ook onwaarheden verspreid onder de mom van 'ik ben niet de enige die zo denkt'. Dat mag dan wel zijn, maar een overgrote gedeelte van de ummah (moslimgemeenschap) in België denkt NIET zoals jij. Ik vind het heel gevaarlijk om te doen schijnen dat het wel zo is en zeer gevaarlijk om verzen uit de Qur'an te citeren die helemaal uit hun context gehaald worden! Dan ben jij niet beter dan de mensen die islam bestrijden. Zij passen precies dezelfde taktiek toe als jij.

          En dit is niet enkel gebaseerd op je commentaren in dit artikel maar in meerdere artikelen. In dit artikel blijft het simpel. Of het voor medische, religieuse of modieuse redenen is, de hoofddoek verbieden druist in tegen de wetten van vrijheid en vrije mening. Dus ofwel smijten we allemaal onze "je suis charlie" spandoeken weg en leggen we ons neer bij het feit dat wij helemaal niet vrij zijn. Ofwel is het "je suis charlie" en wordt het voor iedereen toegepast in alle vormen. Maar "je suis charlie" en hoofddoeken en halal slachten verbieden is tegenstrijdig en hypcritisch.

    • door Eric Hulsens op donderdag 29 oktober 2015

      Dit is toch onzin? Het is nergens op gebaseerd, bestaat alleen maar uit verdachtmakingen en uit de duim gezogen beschuldigingen. Als basis van discussie kan het niet dienen. Heb je niks beters?

  • door Didier op donderdag 29 oktober 2015

    ‘Men’ zegt soms dat neutrale objectiviteit niet bestaat. ‘Ze’ zullen wel gelijk hebben. Maar de reacties van Eric Hulsens hierboven benaderen die objectiviteit wel heel dicht, proficiat. Neen, dit is niet de zoveelste ironische reactie van Didier, maar echt gemeend.

    Anderzijds geef ik toe dat mijn reactie niets inhoudelijks toevoegt aan de discussie, maar waarom zou dat voor een keer niet mogen, als ons huistrollen bijna dagelijks hun even inhoudsloze reacties mogen posten, die, in tegenstelling tot de mijne, meestal negatief getint zijn. Knap artikel van Els Flour.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties