Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu
Analyse

Grieken mogen leiders kiezen zonder enige beleidsmacht

Op 20 september mag Griekenland voor de vijfde maal in drie jaar verkiezingen doorstaan. Die zullen zo goed als geen impact hebben op het beleid. Na de wurggreep van de Eurogroep en de overgave van Alexis Tsipras hebben de Grieken alle illusies verloren. De enige relevante vraag is of Tsipras zelf politiek overleeft of niet.
vrijdag 18 september 2015

Na de verkiezingen van 25 januari 2015 hield de Syriza-regering onder leiding van Alexis Tsipras vijf maanden stand tegen de oekazen van de Eurogroep. Het mocht uiteindelijk niet baten. De redding van de Duitse, Franse en Nederlandse banken en de politieke vernedering en nederlaag van de allereerste anti-austeriteitsregering in de EU waren de enige motieven die de Eurogroep dreven.

De onverwacht hoge score (61,31 procent) van de neen-stem in het referendum van 5 juli 2015 verbaasde vriend en vijand. De Griekse bevolking liet zich niet afdreigen door de politieke maatregelen van de Europese Centrale Bank. Voor zoveel onbeschaamdheid werden de Grieken gestraft met een wurgakkoord dat nog verder ging dat het akkoord dat door het referendum was verworpen.

Een Europese staatsgreep

Alexis Tsipras wierp nauwelijks enkele dagen later de handdoek in de ring en legde zich bij de bevelen van de Eurogroep neer. Daarmee stelde hij niet alleen de Griekse bevolking teleur, ook in de rest van de EU en daarbuiten was de kater bij progressieve anti-austeriteitskrachten immens.

Over de verantwoordelijkheid van Tsipras zelf voor deze ondergang wordt oeverloos gebakkeleid door bepaalde delen van links. De man draagt zeker een deel van de verantwoordelijkheid. Feit blijft echter dat de fundamentele verantwoordelijkheid licht bij de beleidskeuzes van de Eurogroep, meer bepaald bij de Duitse en Nederlandse vertegenwoordigers in dit orgaan, dat officieel niet eens bestaat, alleen achter gesloten deuren vergadert en geen verslagen bijhoudt van zijn bijeenkomsten.

Je kan een winkelier verwijten dat hij uiteindelijk toegeeft en toch protectiegeld betaalt aan de maffia. Het is echter de maffia die moet worden bestreden, niet haar slachtoffers.

Eerste minister Tsipras moest vaststellen dat hij enkel een parlementaire meerderheid behaalde om het Europees schuldenakkoord (het 'memorandum') er door te jagen met de stemmen van de oppositie. Veertig leden van Syriza hadden hem niet gevolgd. Hij had met andere woorden geen meerderheid meer in eigen rangen en diende zijn ontslag in.

Onzekere peilingen

Of hij na 20 september terug eerste minister kan worden is verre van zeker. In de peilingen halen Syriza en de conservatieve partij Nieuwe Democratie ongeveer hetzelfde aantal stemmen. De grootste partij worden – ook al is het met een verschil van maar één stem – is cruciaal in het Griekse electorale systeem. Slechts 250 van de 300 zetels in het parlement (Griekenland heeft geen senaat) worden proportioneel verkozen. 50 zetels gaan naar de grootste partij.

Dat bonussysteem was voor de twee traditionele partijen PASOK (de sociaal-democraten) en Nieuwe Democratie het ticket voor afwisselend met elkaar permanente regeringsdeelname van 1974 (het einde van de fascistische dictatuur) tot 25 januari 2015, toen Syriza met die bonus ging lopen, maar toch nipt een absolute meerderheid miste.

Die peilingen zijn echter zeer onbetrouwbaar, meer nog dan bij vorige verkiezingen, om meerdere redenen. Grieken moeten, net als in eender welk ander land, gaan stemmen in de gemeente waar ze officieel in het bevolkingsregister staan. Een typisch Grieks fenomeen is echter dat heel wat Grieken in Athene en andere steden wonen, maar hun officieel adres nog steeds op het platteland of op de eilanden hebben (om allerlei redenen die ik hier niet toevoeg). Om te stemmen moeten ze dus naar hun dorp reizen. Gezien de algemene apathie na de recente politieke evoluties zullen heel wat Grieken gewoon 'thuis' blijven.

De bewoners van de eilanden stemden traditioneel vooral PASOK en op 25 januari 2015 op Syriza. Zij genoten tot voor kort van sociale extra-voordelen en lagere btw-tarieven, als compensatie voor dure transportkosten van goederen en om de eilanden bewoonbaar te houden.

De afschaffing van deze voorkeurbehandeling door de Eurogroep maakt het kiesgedrag van de eilandbewoners nu moeilijk voorspelbaar. Hun kiesgedrag is ook onzeker omdat de eilandbewoners worden geconfronteerd met de vluchtelingenstroom uit Turkije, waar de door de Eurogroep zwaar beknipte overheidsdiensten amper mee overweg kunnen. Hoe dat het stemgedrag zal bepalen is ongeweten.

De andere partijen

De Griekse media zullen net als bij alle voorgaande verkiezingen massaal campagne voeren voor Nieuwe Democratie, de partij van dat deel van de Griekse bevolking, dat niet al te veel last heeft van de crisis en volop wordt gesteund door de oligarchie. Dat was altijd al zo en heeft de overwinning van Syriza op 25 januari 2015 niet belet.

Nieuwkomer To Potami (De Stroom), een liberaal antwoord op Syriza, doet het niet goed in de peilingen. De extreem-rechtse Gouden Dageraad daarentegen scoort wel terug. De andere rechtse partij ANEL, de kleine coalitiepartner van de Syriza-regering, riskeert onder de kiesdrempel van 3 procent te vallen.

De communistische KKE haalt al jaren ongeveer 5 procent, heeft een zeer trouw kiezerspubliek maar is zeer doctrinair en verwerpt elke vorm van regeringsdeelname. Zij zijn dus geen factor van overweging na de verkiezingen.

Dan is er nog de scheurlijst van 25 van de 40 Syriza-parlementairen die tegen het Europees memorandum hebben gestemd, onder leiding van Panagiotis Lafazanis, minister van energie onder Tsipras. In de peilingen halen ze net niet de kiesdrempel. Parlementslid en voormalig minister van financiën Yanis Varoufakis neemt niet deel aan de verkiezingen.

Impact van de kiesdrempel

Het percentage nodig om een parlementaire meerderheid van zetels te halen met de 50-zetel bonus ligt tussen 36 en 40 procent. Afhankelijk van het aantal stemmen dat verloren gaat door deelnemende partijen die onder de kiesdrempel van 3 procent vallen varieert dat cijfer. Meer afvallers betekent immers dat de grootste partij minder moet halen om de bonus te verkrijgen.

Geen van de twee grootste partijen Syriza en Nieuwe Democratie komen in de buurt van dat cijfer. In diverse peilingen balanceren beide partijen rond de 24 à 30 procent. Meer peilingen geven Syriza een lichte voorsprong, maar die is meestal kleiner dan de foutenmarge (en zoals hierboven al gezegd, deze peilingen zijn zeer onzeker).

Democratie als een holle doos

Aan het regeringsbeleid van de volgende regering zullen deze verkiezingen niets veranderen. Griekenland is met handen en voeten gebonden aan de voorwaarden van het Europese memorandum. Het Griekse parlement is de facto niet meer bevoegd over het eigen overheidsbudget.

Het Grieks parlement heeft de historisch allereerste en nog altijd belangrijkste taak in het systeem van democratische volksvertegenwoordiging verloren, namelijk het vastleggen van de bestemming van het belastinggeld van de Griekse burgers.

Overleeft Tsipras?

In feite is het enige relevante aan deze verkiezingen de vraag of Alexis Tsipras politiek overleeft na 20 september. Een zware nederlaag betekent het einde van zijn politieke loopbaan. Een grote overwinning betekent echter niet zomaar dat hij terug eerste minister wordt. Een te groot verschil gaat immers de andere partijen afschrikken om met hem in zee te gaan, Nieuwe Democratie in de eerste plaats.

Tsipras zelf is nog steeds de populairste politicus van het land, maar dat is hij vooral omdat de andere Griekse politici zo impopulair zijn. In tegentelling tot 25 januari 2015 zal Syriza op 20 september vooral scoren omdat de andere politieke partijen nog minder vertrouwd worden.

In het Griekse politieke systeem heeft de grootste partij weliswaar de eerste kans om een coalitie te vormen, maar dat kan dus best mislukken. Dan komt een coalitie van de tweede grootste met andere partijen in het vizier.

In feite maakt Tsipras het meeste kans om terug eerste minister van een coalitieregering te worden als hij een nipte overwinning behaalt op Nieuwe Democratie.

Ondertussen is er een ander nieuwsfeit dat nog niet veel aandacht heeft gekregen in de media, maar dat wel een heel bijzinder licht werpt op de omstandigheden waaronder Tsipras het ultimatum van de Eurogroep heeft aanvaard. Niet tekenen betekende volgens de Eurogroep immers dat Griekenland uit de Eurozone zou worden gestoten en aan zijn lot overgelaten.

"Grexit werd nooit ernstig overwogen"

Vítor Constâncio, vice-directeur van de Europese Centrale Bank (één van de drie instellingen van de trojka) stelde in een interview met journalisten van het persagentschap Reuters op 17 september 2015 dat de “dreiging met een Grexit nooit echt was, omdat dat onwettelijk was... er was daar onder de leden van de eurogroep nooit enige twijfel over... twijfels daarover moeten weerlegd worden.” Het was de Eurogroep zo goed als uitsluitend te doen een politieke nederlaag te bekomen voor de verkiezingsuitslag van 25 januari 2015.

Voor het eerst mag een Europees volk democratische verkiezingen houden in het volste besef dat zij enkel en alleen leiders kiezen om in hun naam het reeds volledig besliste politieke programma van de Eurogroep uit te voeren. Daar houdt hun democratische inspraak op.

De Griekse parlementaire democratie wordt op 20 september herleid tot een ratificatiemechanisme van besluiten die in Brussel worden genomen door de Eurogroep, een orgaan dat geen enkele democratische legitimiteit heeft en dat ook niet wil.

Bronnen:

Key Greece election on a knife edge

Two polls show conflicting results ahead of Greek election

La sortie de la Grèce de la zone euro, une menace «bidon» des créanciers?

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

10 reacties

  • door dan maertens op vrijdag 18 september 2015

    De kruidenier en de mafia ; mooie maar valse vergelijking. In de buurten waar de mafia de lokale economie controleert maakt namelijk geen enkele kruidenier de mensen wijs dat hij de mafia de baas kan. Maar Tsipras werd net daarvoor verkozen! De baas in Griekenland maar ook in een alternatief EU! Geen austeriteit en grexit wel herverdeling! Onzin zoals ik 12 juli aangaf in DWM: 1. Kan Syriza, de economie opkrikken ondanks onwil van de EU? 2. Indien het antwoord op (1) 'neen' is sluit je maar de boeken. En bestudeer je maar de mislukkingen van de laatste 1/2 eeuw, startend met Allende .... 3. Indien het antwoord op (1) "ja” luidt: wat moet er daarvoor gebeuren? Dus wat maakt de Griekse arbeidersklasse sterker? 4. Is Syriza thans deze klassenstrijd aan het organiseren ? 5. Indien het antwoord op (4) "Nee," is, af naar (2) 6. Indien het antwoord op (4) "ja” luidt, zie (3). Maar wat heeft “links” dan bij deze strijd nodig? Parallelle staats en militaire structuren. 7. Is Syriza in staat om dit te organiseren...terwijl het tegelijkertijd de huidige kapitalistische staat en overheid overeind houdt (om tot een “betere” (en mildere) vorm van kapitalisme te komen)? 8. Kan dergelijke tegenmacht “lokaal” in Griekenland opgebouwd worden zonder dat dit in gans Europa gebeurd? 9. Is de omverwerping van het kapitalisme nodig? (basisvraag) 10. Indien het antwoord op (9) "ja" is , dan maken de Grieken beter hun borst eens flink nat en schuiven Syriza best opzij…. Als het antwoord op (9) "Nee," is, zijn verdere vragen enkel tijdsverspilling, in afwachting dat er levens verspild worden….

  • door Jan Willems op vrijdag 18 september 2015

    Voormalig minister van financiën Yanis Varoufakis die op deze site tot een geniale volksheld werd verheven, neemt niet deel aan de verkiezingen. Hij gaat op deze manier de ‘confrontatie’ met de Griekse kiezer - bij uitbreiding: de Griekse bevolking – uit de weg. Over Varoufakis stelde de altijd minzame Nederlandse publicist, Europakenner en alles behalve een rechtse rakker, Geert Mak in Knack (15 juli): “Varoufakis is weliswaar een bevlogen man die echt iets wilde doen voor zijn land, maar hij is toch vooral een intellectuele held, een held uit de jaren zestig. Ik ben zelf een soixante-huitard, dus ik ken ze maar al te goed: de helden uit de bourgeoisie die allerlei mooie theorieën hebben over het lot van de armen, maar daar uiteindelijk niet echt bij betrokken zijn. Ze houden vooral van hun theorieën.”

    • door Roland Horvath op vrijdag 18 september 2015

      De commentaar van Geert Mak GM is op zijn zachtst gezegd flauw en naïef. Yanis Varoufakis YV is geboren in 1961 dus geen achtenzestiger. En theorieën heeft hij nooit verkondigd in zijn functie van Griekse minister van financiën. Hij heeft alleen gesteld dat besparingen in tijden een economische overcapaciteit niet moeten en niet mogen. Er is dan geldgebrek bij overheid en consumenten door het verminderen van de betaalde bedrijfslasten, de investeringen zijn dan namelijk verminderd, ze verhogen toch niet de totale winst. Dat gebeurde ook in en na 1929. Het normale antwoord daarop is er wat meer bedrijfslasten zoals lonen en sociale lasten worden betaald. Maar daar zijn de Grote Multinationale Ondernemingen GMO te goed voor. En zij patroneren het EU bestuur, dat dus de economie wil kapot bezuinigen en en passant de Sociale Zekerheid SZ zo goed als afschaffen, de koopkracht eveneens en de overheidseigendommen roven voor bijna niets. Merkel en aanverwanten hebben zo goed als geen kennis van economie en van geld in al zijn vormen. Ze denken hooguit in dogma's hun opgedrongen door de GMO.

      De regering Syriza vroeg alleen redelijke, voor de hand liggende en mogelijke dingen die anderzijds in de economie volledig en algemeen bekend en aangetoond zijn bijvoorbeeld door de periode 1929 -WO II. Wat het EU bestuur wil namelijk besparingen en dien overeenkomende bedrijfslasten verlagingen is gezien de economische overcapaciteit onredelijk, schadelijk, nutteloos, extreem en kwaadaardig.

      De commentaar van GM getuigt ook van misprijzen voor YV/ Syriza. En van het goedkeuren annex bewonderen van de politiek van het neoliberale en fascistische EU bestuur, in dit geval een klein, duister, aan groepsdenken lijdend en door Duitsland /Schäuble gedomineerde groepje van 19 personen.

    • door ria aerts op zondag 20 september 2015

      Geert Mak mag dan geen rechtse rakker zijn, een linkse rakker is hij evenmin. Hebt u zijn boeken over Europa en de VS al gelezen, zijn interviews gehoord? En dat altijd maar op Varoufakis kloppen wordt ook een beetje afgezaagd. Het boek over economie dat hij voor zijn dochter schreef is best te genieten, ook door niet-intellectuele volwassenen. Wat de achtenzestigers betreft, u weet wat er van het merendeel geworden is: eigenaar geworden van een multinational, of uit opportunisme overgelopen naar een traditionele politieke kaste. Wie op z'n vijftigste niet links is heeft nooit een hart gehad. Maar om op het artikel terug te komen. De Grieken herinneren zich de tijd van de vorige regering nog als een periode van luxe en vrijheid. Het zou dus kunnen dat ze nostalgisch stemmen. Het zal de sukkelaars daar nog dieper in de ellende duwen, maar structureel zal het niets veranderen. Bij de volgende verkiezingen zal Syriza dan misschien 70% van de stemmen halen of wordt Nieuwe Dageraad de grootste partij. Een mooi toekomstperspectief.

      • door Carlos Pauwels op maandag 21 september 2015

        U schuwt de straffe uitspraken niet. "Wie op zijn vijftig niet links is, heeft nooit een hart gehad" is er één van. Waar haalt u die zeer misplaatste en schofferende onzin vandaan? Ik ben de vijftig al geruime tijd voorbij en voel mij dus aangesproken. Ik ben nooit links geweest, ben het nog niet en zal het ook nooit worden. Ik heb ook geen kunsthart, wel een van vlees en bloed, het ligt aan de linkerkant en ik laat het ook spreken wanneer en waar nodig. Het is niet de eerste keer dat ik vaststel dat u moeite heeft met meningen die afwijken van de uwe. Vrije meningsuiting is u blijkbaar vreemd. In mijn kindertijd heb ik op de katholieke school (ja, dat ook nog) geleerd dat ons Heer van alle soorten zijn getal moet hebben. En ja..... gelukkig voor u bent u daar ook bij.

  • door Carlos Pauwels op zaterdag 19 september 2015

    Eigen schuld dikke bult. Daarmee is veel, zoniet alles, gezegd. Wel heel spijtig voor de "gewone Griek" die zich aan de regels hield en slachtoffer is van diegenen die dat niet deden (corruptie, belastingontduiking, fraude e.d.m.). En terloops, met Griekse banken in faling gaat het hele land de dieperik in. Het (Europees) bankenstelsel is dus van cruciaal belang. Wie gaat de Griekse banken anders bevoorraden? En wat gaat er anders gebeuren met het geld van de Griekse spaarder? Gegarandeerd worden door een failliete overheid? Volgens mij is Griekenland een hopeloos geval dat uiteindelijk zou kunnen eindigen in een Grexit. Schuldkwijtschelding (zelfs gedeeltelijk) ligt héél moeilijk. De schuld volledig aflossen is volgens mij ook niet mogelijk. Een catch 22. Liever Belg dan Griek. Zelfs het verder bestaan van de EU en de euro komen in het gedrang. Waarschijnlijk tot groot jolijt van de Varoufakissen van deze wereld.

  • door Peter Braet op zaterdag 19 september 2015

    In de overige EU-landen is het niet anders. We leven in een soevereine Europese staat, de nationale soevereiniteit van de lidstaten is grotendeels beperkt tot de manier waarop we de Europese wetgeving uitvoeren, 80% van onze wetten wordt Europees beslist en de nationale parlementen werden gereduceerd tot hoofdzakelijk de uitvoerende macht van Europa. Daarom stemde ik in 2014 enkel voor de Europese kiesverrichting boven de kiesdrempel. En ergerde me eraan dat de kiescampagne hoofdzakelijk over België en Vlaanderen ging, terwijl ze grotendeels over Europa had moeten gaan. Helaas heeft de meerderheid van het Europese volk (ja, dat is de echte realiteit waarin we leven) rechts, conservatief en liberaal gestemd. Een links beleid in een EU-lidstaat wordt pas mogelijk als de meerderheid van de Europeanen daarvoor stemt in 2019. Dat één of enkele landjes toch anders stemmen verandert daar niets aan, je kan dat vergelijken met een communistische burgemeester in Italië, die verandert ook niks aan het Europese beleid. Daarom was het Griekse referendum van deze zomer ook zinloos, dat had over het uittreden uit de EU moeten gaan als de Grieken nu meteen een ander beleid willen. Jammer maar helaas. De huidige Griekse verkiezingen gaan dan ook uitsluitend over de vraag of de heer Tsipras nog een mandaat heeft het Europese soberheids- en economisch herstelbeleid uit te voeren, en over de vraag of er iemand anders of een andere coalitie dit traject moet overnemen.

    • door Roland Horvath op maandag 21 september 2015

      1/ De EU burgers zullen maar anders stemmen als hun een alternatief geboden wordt. En het is niet verkeerd het EU bestuur een ander beleid te vragen omdat het huidige beleid, de besparingen en bedrijfslasten verlagingen politiek mislukt is. Het EU bestuur is zo verstard dat het geen feiten meer kan overwegen en erkennen en van politiek veranderen. Het EU bestuur is overigens de knecht van de Grote Multinationale Ondernemingen GMO. En de EU eet zichzelf op, niet echt gezond. Griekenland. Door toedoen van Duitsland DE, dat de EU verziekt.

      2/ Citaat: '..het Europese soberheids- en economisch herstelbeleid.. '. Het soberheidsbeleid zal niet resulteren in economisch herstel. Er wordt verteld dat besparingen zullen leiden naar investeringen. Omdat de ondernemingen nu te veel geld geven aan de overheid/ Sociale Zekerheid. Als ze dat niet meer doen zullen ze hun geld anders gebruiken, wordt gezegd. Maar ze zullen dat geld dan niet verdiend hebben want er is dan minder koopkracht en dus minder productie en inkomen. En ze zullen niet investeren want er is geen winstverwachting. Overproductie. En nu zouden ze ook kunnen investeren, genoeg geld- materialen- machines- mensen maar geen winstverwachting. Een kind van 12 zou de leugen doorzien.

      3/ Conclusie: Het is tijd om de dominantie van de GMO en van DE ongedaan te maken. Dat kan door de 3 EU bestuursinstellingen te normaliseren: Werken zoals dezelfde instellingen in de 28 lidstaten. En een makkelijk te realiseren en vrij onschuldig gebeuren: Ieder jaar stemmen de burgers een vertrouwensvotum. Als er geen meerderheid is voor het gevoerde beleid, volgen verkiezingen voor EU Parlement en Raad -4 vertegenwoordigers per lidstaat. Geen 2 petten. In de meeste gevallen zal het bestuur het vertrouwen krijgen.

  • door Maurice de Liberaal op maandag 21 september 2015

    Als een prive persoon in Nederland zijn schulden niet kan afbetalen, dan komt deze in aanmerking voor schuldsanering. In deze procedure krijgt een bewindvoerder het beheer over de financien van de schuldenaar. De schuldenaar moet dan een aantal jaren "op een houtje bijten" om toch nog zo veel mogelijk geld terug te betalen. Dit vindt iedereen normaal en acceptabel. Als een land als Griekenland in schuldsanering komt en onder controle van een bewindvoerder komt te staan, dan wordt dit als een onrechtmatige staatsgreep beschouwd. Ik begrijp niet wat hieraan anders is dan bij een prive persoon.

    • door Roland Horvath op maandag 21 september 2015

      Als schulden onbetaalbaar worden, dan moet het verlies gedeeld worden door schuldeiser en schuldenaar. Dat doet de EU niet, ze incasseren tientallen miljarden aan interesten van Griekenland GR en doen moeilijk over een krediet van 86 miljard. Ten 2e doen ze alles om de KMO economie in GR te ontwrichten onder andere de pensioenen tot een derde terugbrengen en dus de koopkracht fel verminderen. In GR is er daardoor een recessie. Ten 3e wil het EU en GR grootkapitaal de overheidseigendommen inpikken voor bijna niets. Ten 4e, voert de bewindvoerder geen smerige, lasterlijke haatcampagne tegen de schuldenaar. Die campagne gaat zo ver dat menigeen denkt dat de EU het goed bedoelt met GR en dat het EU bestuur uit deskundigen zo niet uit engelen bestaat. Te oordelen aan hun praat zijn de ministers van financiën van de eurogroep nog lomper dan het achtereind van een varken. Schäuble en Dijsselbloem voorop. Wat ze zeggen slaat nergens op behalve op monetair geweld om GR te wurgen en uit de eurozone te zetten. Teleurstellend. Een private schuldenaar ondergaat niet zoveel institutioneel geweld. De EU heeft als doel armoede, afbraak en een blijvende schuld te creëren in GR. En in de hele EU. De Grote Multinationale Ondernemingen GMO willen het zo en hun knechten, het EU bestuur, voeren dat uit.

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties