about
Toon menu
Analyse

Komen de Russen (naar Syrië)?

In de Angelsaksische pers wordt al enkele dagen gespeculeerd over een mogelijke Russische militaire interventie in Syrië. De Belgische pers blijft niet achter.
woensdag 9 september 2015

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

In de Angelsaksische pers wordt al enkele dagen druk gespeculeerd over een mogelijke Russische militaire interventie in Syrië. De Belgische pers kan niet achterblijven. Vandaag brengt de krant De Morgen een artikel onder de veelzeggende titel: “Strijkt Russische beer neer in Syrië”? Daarin voert de krant een expert op die stelt dat een Russisch militair optreden hem niet zou verwonderen en dat zo'n ingrijpen het gevolg is van een diepgeworteld minderwaardigheidscomplex.

De basis voor de geruchten over een Russische militaire interventie is nogal wankel. Er is informatie over een drietal grote Russische vrachtvluchten met containers waarvan men vermoedt dat ze onder meer militair materieel bevatten. Voor de rest is het allemaal speculatie. De Morgen zegt zelfs dat er sprake is van een containerdorp in Syrië dat onderdak moet bieden aan duizend Russische militairen.

De krant vindt dit bericht in de Angelsaksische pers, maar daar lees je dan wel – opnieuw – dat het over een 'vermoeden' gaat en dat de bron voor dit gerucht  'een Amerikaanse ambtenaar' is. Het is een typisch voorbeeld van geruchten die steeds worden verspreid en overgenomen en zo geleidelijk aan tot vaststaande 'feiten' transformeren. Er zijn hier nogal wat bedenkingen bij te maken:

Weloverwogen strategische belangen

1. Deze geruchten over een Russische militaire interventie worden helemaal niet in context geplaatst. Ze passen wel in het klassieke politieke NAVO-scenario van 'de Russen komen'. Wat zeker klopt is dat Rusland militaire banden heeft met Syrië die al een halve eeuw teruggaan, zoals het gebruik van een marinebasis.

De Russische officieren die men nu 'plots' in Damascus ziet rondlopen, zijn daar dus niet voor het eerst. Desalniettemin is er wel degelijk sinds enige tijd een verhoogde Russische activiteit in het land. Rusland steunt immers het regime in Damascus, niet alleen politiek, maar ook militair. Het levert wapens en wellicht ook militair advies.

Rusland handelt niet vanuit een of ander  'minderwaardigheidscomplex', maar vanuit puur weloverwogen hedendaags eigenbelang. Als president Assad verdwijnt kan Rusland nergens nog deftig aanmeren in deze regio, die volgepropt zit met Amerikaanse, Franse en Britse militaire basissen.

Deze Russische militaire steun is vooral ook ingegeven vanuit de bekommernis het conflict in 'evenwicht' te houden. Moskou probeert een tegenwicht te bieden voor de militaire steun die Saoedi-Arabië, Qatar, Turkije, de VS, Groot-Brittannië en Frankrijk leveren aan de Syrische oppositionele groepen.

De ene inmenging is de andere niet

2. Washington toont zich 'ongerust' over deze mogelijke Russische militaire 'inmenging', zo lezen we in de Angelsaksische pers. Zo schrijft de bekende Midden-Oostenjournalist Patrick Cockburn in de Britse krant The Independent dat er toch wel een hypocriet geurtje hangt aan deze  Amerikaanse kritiek. De VS mag zich - net zoals zijn bondgenoten in de Golf - immers wél ongestoord mengen in het conflict.

Niemand zal uiteindelijk meer geschokt reageren dan de VS als het Syrische leger in mekaar stuikt en de Islamitische Staat, het al-Nusra Front (Al Qaeda in Syrië) of de radicale Ahrar-al-Sham het ontstane machtsvacuüm invullen, want zij vormen momenteel de dominante krachten binnen de oppositie.

'Trainingen'

3. De ongerustheid die nu wordt geuit over een mogelijke Russische militaire interventie contrasteert met het kritiekloze gemak waarmee westerse politici in diezelfde media pleiten voor een gelijkaardige militaire interventie. Zowel in Frankrijk, Groot-Brittannië, Nederland, België en nog een aantal NAVO-landen pleiten leidende politieke figuren voor een rechtstreekse militaire interventie, zeker in het kader van de vluchtelingencrisis.

Dit leidt tot de vaststelling dat de NAVO-lidstaten menen dat ze over een monopolie moeten beschikken op buitenlandse militaire aanwezigheden en interventies. Wat Rusland wordt verweten is het aanbieden van training aan het Syrisch leger, net wat ook de VS doet. De VS besteedt honderden miljoenen dollars aan een (overigens weinig succesvol) trainingsprogramma voor Syrische opposanten in Jordanië.

Russische binnenlandse realiteit

4. Er is ook nog de Russische binnenlandse realiteit. Een grote meerderheid van de Russische bevolking is gekant tegen een militaire interventie in Oekraïne. Er heerst veel ambiguïteit over de Russische inmenging daar, en hoewel het moeilijk valt te ontkennen dat Rusland zich daar wel degelijk militair engageert, is de vaagheid daarover nu net een gevolg van het feit dat de meeste Russen er niet warm voor lopen.

De kans dat Rusland zich aan een Syrisch militair avontuur zou wagen is dan ook behoorlijk klein, zeker met de nog bestaande trauma's van de oorlogen in Afghanistan en Tsjetsjenië. Rusland heeft al genoeg aan zijn hoofd en weet dat een Syrisch avontuur Rusland alleen maar kan verzwakken ten opzichte van de NAVO in Oekraïne en de Baltische Zee. Het is net daar dat de echte Russische geostrategische prioriteiten liggen.

Bovendien is ook Poetin gebonden aan wettelijke beperkingen op de internationale inzet van Russische troepen. Volgens de federale wet op defensie is het de opdracht van de Russische troepen om enkel het grondgebied te verdedigen en taken uit te voeren in het kader van internationale verdragen.

Het ziet er bovendien niet naar uit – zelfs in de context van een groeiend machtsbewustzijn – dat Rusland met de voortdurende wens loopt om wereldwijd militair actief te zijn, zoals de VS dat doet vanop zijn honderden basissen over de hele wereld. Kortom, de 'Russen' komen niet, maar proberen in Syrië wel een regime in het zadel te houden door het militair te steunen, zoals vele andere landen zich ook militair in de oorlog daar mengen.

Een onderhandelde oplossing

5. Rusland heeft wel al bij de VS en andere landen gepolst naar het opzetten van een internationale coalitie tegen de Islamitische Staat (IS). De VS houden de boot af, omdat het weliswaar IS wil bestrijden, maar anders dan de Russen ook het Syrische regime wil zien verdwijnen, ook al vindt Washington op dit ogenblik geen geschikte kandidaat om het machtsvacuüm op te vullen dat dan zou ontstaan.

Tot slot. Elke goed geïnformeerde observator weet ook wel dat er geen militaire oplossing is voor het Syrische conflict, zoals er ook geen militaire oplossing voorhanden is om de vluchtelingencrisis op te lossen. Het is net de buitenlandse militaire inmenging (van de verschillende elkaar bestrijdende kampen) die de chaos in Syrië zo groot heeft gemaakt.

Rusland zou een belangrijke rol kunnen spelen om het Syrische regime onder druk te zetten om onderhandelingen aan te knopen met dat deel van de oppositie dat nog niet in het radicale jihadistisch kamp terecht gekomen is. Principieel blijven vasthouden – zoals de Syrische oppositie doet – aan het principe dat er 'niet met Assad wordt onderhandeld' staat gelijk aan het conflict in een impasse houden.

Het zou een taak van Washington kunnen zijn om de oppositiekrachten op andere gedachten te brengen, maar ook om de financieringsbronnen (vanuit de Golf en Turkije) naar radicale gewapende islamisten af te sluiten. Uiteraard draagt Syrisch president Assad (maar niet als enige) een enorme verantwoordelijkheid, zowel voor de oorlog en zijn vele slachtoffers als voor de onaanvaardbare wrede behandeling van politieke opposanten in de gevangenissen.

Assad is echter wel een machtsfactor en het enige garantieticket voor Alawitische en christelijke minderheden, die een radicale machtsovername door de soennitische meederheid vrezen. De democratische oppositie – die toch heel actief was voor de militaire escalatie van het conflict – kan zo terug op het toneel verschijnen, als er ernstige diplomatieke inspanningen worden geleverd op internationaal niveau.

Zolang dat minstens niet geprobeerd wordt, is het onzin om te stellen dat er geen ruimte zou zijn voor een politieke oplossing. Vorige vredesinitiatieven zijn gestrand omdat er politieke belangen zijn gemoeid bij het in stand houden van de oorlog.

reacties

16 reacties

  • door safado op woensdag 9 september 2015

    Welk bewijs is er ivm de stelling dat een "Een grote meerderheid van de Russische bevolking is gekant tegen een militaire interventie in Oekraïne" Of is dit enkel speculatie? "Bovendien is ook Poetin gebonden aan wettelijke beperkingen op de internationale inzet van Russische troepen. Volgens de federale wet op defensie is het de opdracht van de Russische troepen om enkel het grondgebied te verdedigen en taken uit te voeren in het kader van internationale verdragen." Daar lijkt Poetin zich dan toch niet veel van aan te trekken: Georgie noch de Krim lagen in Russich grondgebied...

  • door Jan Roukens op woensdag 9 september 2015

    Zeer juist. Hoe versterk je het bewustzijn bij de VS en de EU-(landen) dat zij een loodzware verantwoordelijkheid hebben voor de aanzet tot en de voortzetting van de vele oorlogen die in Syrië worden uitgevochten. Herinner de Europeanen aan het antwoord van Hillary Clinton, de toenmalige buitenlandminister van de VS onder Obama, op de vraag wat zij wilde voor Syrië: "Regime change". Achteraf, in 2015 is te lezen op washingtontimes.com van 1-7-2015 hoe dat leidde tot de aanzet van de latere oorlogen: "She (Clinton. J.) obtained permission from President Obama and consent from congressional leaders in both houses of Congress and in both parties to arm rebels in Syria and Libya in an effort to overthrow the governments of those countries".

    Jan

  • door chris debruyne op donderdag 10 september 2015

    verhelderend artikel

  • door Martin Veltjen op donderdag 10 september 2015

    Op 22/05 werd via de "freedom of information-act" een document (DIA, een defense intelligence agency-document) openbaar gemaakt waaruit blijkt dat in 2012 geweten was dat het westen, de golfstaten en turkije de opstand tegen Assad steunden en dat deze partijen het wenselijk achten dat er een islamistische staat zou ontstaan om het Assad-regime er onder te krijgen. IS is een creatie van deze partijen. De onthoofdingen, verbrandingen en andere smeerlapperij werden dus o.a. door het westen gesponsord. Vandaar ook dat het zo moeilijk lijkt om ISIS te verjagen. Die kleuter is wel degelijk onze schuld.

  • door spacemonkey op donderdag 10 september 2015

    Hoe belachelijk toch allemaal. mijn pubertijd (70-80) Hadden mijn ouder voor de kinderen (omdat het makkelijk lezen was) een abonnement op Readers Digest.

    Een pro-Amerikaanse boekje met allemaal korte schrijfsels van de meest diverse aard. Het viel zonder meer op dat zowat in ieder boekje een artikel stond over de *Russen* Begrijpelijk want het was volop koude oorlog. Het toen nog onbestaande Europa bewapende zich te pletter in Amerikaans wapentuig. Kassa-kassa goed gezien van de Yankee’s.

    Zoals we weten en ook in het artikel beschreven is is Rusland niet meer het Warschau-pact van vroeger meer. Terwijl de NAVO wel bleef bestaan ?!! Amerika en Rusland het zal wel steeds meer dan een zuiver ideologische tegenstelling blijven.

    Ja natuurlijk is Syrië of wat er nog van resten mag de laatste Strong hold op land waar Moskou invloed heeft in die regio. Amerika stooft een laatste peer aan de wereld, in de hoop nog even langer zijn militaire hegemonie uit te buiten.

    Het planetair Neoliberaal model is van Anglo Saksisch design. Maximaal financieel profijt ten koste van alles. Het klimaat/mens/dier/arbeid/ kinderen kortom de planeet en haar toekomst.

    Daarom was het misschien niet eens slecht dat Rusland en dan ook meteen China zich mengen in die regio en de Joods -Amerikaanse IS creatie. Kijk naar de broeders Moslims onder elkaar Saeodie Arabia ( Extreem Soenitisch islam gedoe) Quatar, Koeweit geld zat. Toch blijft het deurtje hermetisch gesloten!!

    Maar anderen met hun problemen opzadelen is de facto het grootste Neoliberaal export product. Met dank aan alle bijziende economen, bankdirecteurs, en minkukels van CEO’s die niet verdeer zien dan 1 week ? Dat de groten er ineens aanbeginnen en gooi dan onmiddellijk een Mega Mushroom op Brussel dan zijn we er m

    • door Giek op donderdag 10 september 2015

      Ik had mij voorgenomen om niet meer te reageren op de verwarde schrijfsels van spacemonkey, omdat dat onbegonnen werk is. Maar één zin kan ik toch niet zomaar laten passeren: "Daarom was het misschien niet eens slecht dat Rusland en dan ook meteen China zich mengen in die regio en de Joods -Amerikaanse IS creatie." Wat ik over de Russische inmenging denk, leest u in mijn reactie op het oorspronkelijke artikel. Maar IS voorstellen als een Joods-Amerikaanse creatie, dat slaat alles. Horen we hier een echo van de (bij westerse rechtse antisemitische extremisten maar ook in moslimlanden levende) mythe van het Joodse wereldcomplot? Spacemonkey, verklaar u nader!

  • door Giek op donderdag 10 september 2015

    In uw poging om de Russische betrokkenheid in Syrië in een bredere context te plaatsen, gaat u wel erg ver in het begrijpend relativeren van die betrokkenheid. Je zou bijna goed gaan vinden dat de Russen voor enig tegengewicht zorgen tegen de aanwezigheid van Amerikanen en andere imperialisten in de regio. Dank u, Poetin, voor het evenwicht dat u herstelt in het Midden-Oosten! Assad als factor van stabiliteit! Overigens mogen we er volgens u gerust in zijn dat de Russen niet direct zullen tussenkomen in Syrië omdat dat volgens hun eigen wetten niet mag: meent u dat nu echt?!

    U schrijft: "Als president Assad verdwijnt kan Rusland nergens nog deftig aanmeren in deze regio, die volgepropt zit met Amerikaanse, Franse en Britse militaire basissen." Ik zeg: als de Russen zich niet hadden verbonden aan een moorddadige dictator, dan hadden ze van de opvolger(s) van Assad die vlootbasis wellicht verder mogen gebruiken. Maar nu hebben ze uiteraard hun eigen ruiten ingegooid, en bij elke vatenbom boeten tientallen Syrische mannen, vrouwen en kinderen daarvoor.

    U verwijst gretig naar het imperialisme van de VS en u onderschrijft de woorden van Cockburn dat de Amerikaanse kritiek hypocriet is. Maar die hypocrisie maakt de kritiek zelf niet onterecht. Rusland draagt een misdadige verantwoordelijkheid door uit strategisch eigenbelang een moorddadige dictator te steunen, en deze kritiek wordt ook geuit door personen en instellingen die géén imperialistische grootmachten zijn. Wat antwoordt u hun?

    • door Martin Veltjen op vrijdag 11 september 2015

      Voor 2011 was Assad nauwelijks een 'moorddadige dictator'. De Russen en Assad in het midden-oosten zijn inderdaad een goede zaak, duh.

      • door Giek op vrijdag 11 september 2015

        Voor 2011 was hij inderdaad gewoon 'een dictator', of noem het voor mijn part een 'autoritaire leider'. De moordzucht is er pas gekomen toen mensen begonnen te protesteren tegen zijn autoritaire regime, met daarna de escalatie van de gebeurtenissen die we nu meemaken. En we hebben het in deze discussie wel degelijk over Syrië sinds 2011, niet daarvoor.

        A propos, uw standpunt is toch niet dat mensen beter niet protesteren tegen autoritaire machthebbers, want dan wordt het alleen maar erger?

        • door sam vanderleyden op maandag 14 september 2015

          Wel wel Giek uw interpetatie is een perfect voorbeeld van een door de 4de macht traag maar uiterst efficient gekneed actualiteitsbeeld. U denk dan erboven heel oprecht dat het een analyse is ontsproten aan uw eigen analytische talenten. Arme drommel! De beste brainwashing is nog steeds diegene waarbij het subject erbovenop zelf denkt dat de het zijn of haar ideëen en beelden vrij en blij met vol overzicht en inzicht (context en capaciteit) heeft ontwikkeld. Niet toevallig zijn juist "intellectuelen" het meest vatbaar voor de technieken die tot zulke gesofistikeerde processen leiden. Goebbels was destijds een trendsetter op dat vlak.

    • door ria aerts op vrijdag 11 september 2015

      Dat u een weinig genuanceerd oordeel hebt en een gebrekkige kennis van de machtsverhoudingen in de wereld.

      • door Giek op vrijdag 11 september 2015

        Als u met "gebrekkige kennis van de machtsverhoudingen in de wereld" bedoelt dat ik niet de neiging heb om de VS (en bij uitbreiding het Westen) als hoofdschuldigen te zien van zowat alles wat er in de wereld fout gaat, en daarbij de verantwoordelijkheden en de fouten van andere partijen te verzwijgen of te minimaliseren, dan vind ik het niet erg om in uw ogen een gebrekkige kennis van de machtsverhoudingen in de wereld te hebben.

        Ik merk in de artikels en reacties op DeWereldMorgen al te vaak dat een hardnekkig ideologisch gekleurd wereldbeeld leidt tot eenzijdige in plaats van objectieve oordelen, en soms zelfs tot het gewoon negeren van de realiteit. En daartegen reageer ik af en toe.

        • door Didier op maandag 14 september 2015

          Het is goed voor uw persoonlijke gemoedsrust dat u uw gebrekkige kennis van de machtsverhoudingen in de wereld niet erg vind. Dat verandert echter niets aan de realiteit dat u een zeer gebrekkige kennis heeft van de machtsverhoudingen in de wereld. En voor deze vaststelling is een "ideologisch gekleurd wereldbeeld" helemaal niet nodig.

        • door sam vanderleyden op dinsdag 15 september 2015

          @Giek, In alle objectiviteit, en alle seriniteit, welgewikt en overwogen, genuanceerd doch duidelijk, denk ik dat u het best kan antwoorden met: "Schol! Doe ze nog eens vol"

          • door Giek op woensdag 16 september 2015

            Wel, wel. Ik ben hierboven een paar keer als dommerik bestempeld die niet weet hoe de wereld in elkaar zit en die zonder het te beseffen de praatjes van de Vierde Macht napraat, en patati, en patata. Mijn critici geloven blijkbaar niet dat iemand die een andere mening heeft dan de hunne, tot die mening is gekomen door zelf in de wereld rond te kijken, verschillende visies te confronteren en dan zelf een besluit te treffen. Neenee, als je iets anders denkt dan zij, kun je alleen maar een idioot zijn. Mooi staaltje van wij-zijdenken... Het valt ook op dat niemand de moeite neemt om op mijn argumenten te antwoorden met andere argumenten. Daarom zal ik niet meer terugkomen in deze discussie: het heeft immers geen zin.

            • door sam vanderleyden op vrijdag 18 september 2015

              ... jij vertelt algemeen zaken die in vorige artikelels of replieken op dit thema al weerlegt zijn of waarbij al meerdere kantekeningen bij gemaakt zijn.... Is het fijn om steeds maar de casette te moeten omdraaiien? Er is al bij wijze van spreken een batterij van argumenten, elkeen achter één pianotoets, die meer dan voldoende de gekende westerse en ook de platte uitspinsel en toogschrijfsels met meer dan dan voldoende weerwoord dient. Maar het spijt me, ik speel niet graag steeds dezelfde stukken muziek op piano. En ik speel ook niet dezelfde stukken na van iemand die het al meermaals gedaan heeft voor mij. En ik heb het al in een andere repliek gezegd: Hoedje af voor die mensen die toch telkens opnieuw de moed en de tijd verzamelen om blijvend op steeds weerkerende zelfde (non)argumenten inhoudelijk te antwoorden en dan pogen om hier en daar hun reeds onnoemlijk veel herhaalde antwoord te herformuleren. Chapeau... Maar soory voor Jou Giek... dat doe ik niet. Dat is misschien wel een zwakte van mij.

            Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties