about
Toon menu
Reportage

De grootste actie door Europese klimaatbeweging ooit: Ende Gelände

Zaterdag 15 augustus 2015 is een dag die nog lang zal blijven nazinderen binnen de Europese klimaatbeweging. Het was immers een succesvolle opstap richting de cruciale klimaattop (COP21) eind dit jaar in Parijs. Meer dan duizend activisten hebben die dag de Garzweiler bruinkoolmijn in Duitsland bezet. Enkele Belgen waren bij deze actie van burgerlijke ongehoorzaamheid betrokken. Dit is hun verslag.
woensdag 19 augustus 2015

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

15 augustus ’s ochtends vroeg vertrokken circa 1500 activisten uit Lutzerath, een dorp in de buurt van Europa’s grootste open mijnen. Target van de actie: de Garweiler bruinkoolmijn. De naam van de actie: Ende Gelände. Moeilijk te vertalen naar het Nederlands, maar iets als “tot hier met die bruinkool en niet verder”, zal aardig in de buurt komen.

De Garzweiler-mijn is één van de drie koolmijnen die zich in het Rijnland bevinden, amper 40 kilometer van de Belgische grens in het gebied tussen Aachen en Keulen. Ze zijn samen met de Poolse koolcentrales de grootste individuele bron van CO2 uitstoot in Europa .

Bruinkool is één van de meest vervuilende brandstoffen die er bestaat. De uitbater van de mijnen, RWE, wil deze mijnen nog open houden tot 2045. Heel wat dorpen uit de regio zijn de afgelopen decennia reeds verdwenen en opgegaan in de mijn en ontelbaar veel dorpen zullen nog volgen.

Aan de rand van de mijn staat het dan ook vol met spookdorpen waar de bewoners onder druk uit hun huizen gezet zijn. De Hambach-mijn, de grootste van de drie mijnen, bedreigt ook nog eens meer dan 1.000 hectare eeuwenoud bos die zich in het bruinkoolgebied bevinden. Meer dan 4.000 hectare bos werd reeds gekapt. Daarbovenop werd ook een stuk autostrade drie kilometer naar het Zuiden verplaatst zodat de uitbreiding van de mijn nog decennia lang ongestoord kan verder gaan.

Redenen genoeg dus om actie te ondernemen tegen deze klimaatmisdrijven. 1500 activisten van over heel Europa schaarden zich hierachter. In de week die aan de actie voorafging werd alles tot in de puntjes voorbereid. De groep werd opgedeeld in vier “vingers” die elk via een verschillende route de mijn gingen proberen binnen te dringen.

De Belgen werden allen opgedeeld in de internationale vinger, die met een kleine 400 personen de grootste groep vormde. Praktisch alle Europese nationaliteiten waren in deze vinger vertegenwoordigd. De dagen voor de actie waren er gerichte actietrainingen en vormden alle actievoerders affiniteitengroepen die elkaar bij de actie zouden ondersteunen.

De actieconsensus werd ook duidelijk meegegeven aan iedereen die de mijn wenste in te gaan: geen geweld vanuit de activisten en geen sabotage van materieel indien het lukte om de mijn binnen te dringen. De eigenlijke coördinatie van de actie gebeurde ondertussen in alle stilte door enkele Duitsers. Er liepen namelijk politie-infiltranten rond in het kamp.

Na een nacht vol spanning was het zaterdagochtend zo ver. Om zeven uur vertrok de groep met één doel: de mijn bereiken en de graafmachines proberen tot stilstand te brengen. Tussen het klimaatkamp en de mijn loopt echter een autostrade, waardoor er maar op enkele plaatsen een oversteek kon gemaakt worden. Deze doorgangen werden professioneel door de politie geblokkeerd.

Eén van de tunnels bleek gelukkig een haalbare doorsteek voor de internationale groep en de meer dan 350 activisten gingen er beheerst op de vijf rijen dikke politieversterking af. Minder dan een minuut later was praktisch iedereen er door geraakt, de overtuiging van de actievoerders hierbij was ongelooflijk. De agressieve reactie van de politie helaas ook.

Verschillende van de Belgen deelden in de klappen of kregen een lading peperspray in het gezicht. In een filmpje dat 350.org maakte van de actie is op minuut 1:20 de doorbraak door de tunnel te zien (zie ook het filmpje bovenaan dit artikel).

Na een tweede confrontatie met de politie lag de weg naar de mijn echter definitief open. Meer dan 200 personen uit de internationale vinger konden de mijn betreden. Het eerste deel van het doel was bereikt. Het ultieme doel, de graafmachines bereiken en stilleggen, was de volgende grote uitdaging.

De politie gunde de actievoerders echter geen rust. Met behulp van de wagens van RWE slaagde de politie erin om telkens nieuwe linies op te stellen. Steeds meer mensen werden ingesloten en heel wat Belgen werden opgepakt. Na vier nieuwe confrontaties in de mijn raakte de groep ook stilaan uitgeput en bij een volgende confrontatie rond negen uur werden de laatste 150 personen van de internationale vinger geïmmobiliseerd. Eén Belg slaagde er met een twintigtal anderen nog in om uit de mijn te ontsnappen via een zijuitgang.

In de tussentijd waren ook de andere vingers door de politielijnen aan de autostrade doorgebroken. Eén vinger kon over de autostrade lopen nadat de politie de hele weg moest afsluiten omdat twee actievoerders zich van een brug op de autostrade hadden laten zaken. Samen sterk! Doordat de politie zich volop had moeten concentreren op de internationale vinger waren er ook heel wat openingen gekomen in de mijn.

Een Duitse vinger slaagde er zo in om één van de graafmachines te bezetten. Tegen de middag werden alle werkzaamheden in de mijn dan ook gestaakt. Het gezamenlijke doel was bereikt.

Ondertussen waren ook praktisch alle actievoerders uit de internationale vinger nog in de mijn. Door de grote hoeveelheid activisten in de mijn had de politie logistieke problemen met het transport, identificatie en opvolgen van de activisten.

Na 12u arrestatie diende de politie iedereen terug vrij te laten, na uitstekende druk van het “legal team” dat er nauw op toekeek dat de politie de wetgeving respecteerde. Iets na middernacht was iedereen terug in het kamp en ondanks de lange dag heerste er een euforisch gevoel onder de actievoerders. De actie was geslaagd.

Welke lessen kunnen hier uit getrokken worden?

Het is duidelijk dat de klimaatbeweging groeit in de aanloop naar de klimaattop eind dit jaar in Parijs. Deze actie tegen de bruinkoolmijnen was de grootste burgerlijke ongehoorzaamheidsactie van de klimaatbeweging die er ooit in Duitsland en bij uitbreiding Europa plaatsvond. Een duidelijke oproep voor een transitie van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energie.

Daarnaast wees de massale aanwezigheid van buitenlanders erop dat er zich een sterke transnationale beweging aan het vormen is die zich wil inzetten voor een sociaal-ecologische toekomst die voorbij het huidige kapitalistische systeem gaat. Hierbij is het ook belangrijk om de werknemers van dergelijke mijnen niet als vijanden te zien in de klimaatstrijd. Voor hen moeten er betere jobs gevonden worden die wel in verhouding staan met de draagkracht van onze planeet. Eén van de slogans die de actievoerders tijdens de actie scandeerden was dan ook “Yes for jobs, No for coal!”

Hierbij viel het ook op hoe iedereen zich aan de vooraf afgesproken actieconsensus hield en hoe hard de overtuiging van de ganse groep was ondanks de hevige politierepressie.

Voor het overgrote deel van de 1500 deelnemers was het zelf de eerste maal dat ze aan een dergelijke actie van burgerlijke ongehoorzaamheid deelnamen. Dit toont overduidelijk aan hoeveel mensen er stilaan beseffen dat de tijd om in actie te komen nu is! Eén van de internationale deelnemers schreef een persoonlijk verslag over zijn eerste ervaring met een directe actie.

De leeftijden van de actievoerders varieerden zelfs van 17 tot 83 jaar! Het was met andere woorden een geslaagde mobilisatie die de klimaatbeweging een ongelofelijke boost moet geven richting Parijs!

In Parijs zullen er tijdens de Climate Games, die doorgaan in het weekend van 11-13 december, ook directe acties plaatsvinden. Deze zullen er in alle gradaties zijn, dus laat je zeker niet afschrikken door dit verslag. Via actietrainingen kan je jezelf ook optimaal voorbereiden hierop. Climate Express en Vredesactie organiseren dit najaar verschillende actietrainingen in Gent, Luik en Brussel. Meer info en inschrijven kan via volgende link.

Kom nu in actie om de klimaatproblematiek een halt toe te roepen, want het is er strijd die nu plaatsvindt en niet binnen enkele decennia wanneer het tij niet meer kan gekeerd worden. Climate justice now!

reacties

2 reacties

  • door Piet De Pauw op woensdag 19 augustus 2015

    Kan je uitleggen waarom het ontginnen van bruinkool een misdaad zou zijn? Het artikel vermeld dit niet en alles van het artikel is hierop gebaseerd.

  • door Luk Durnez op donderdag 20 augustus 2015

    Dag Piet. Ondertussen is het algemeen geweten dat het gebruik van fossiele brandstoffen de aarde doet opwarmen. Dit bedreigt de voedselzekerheid van honderden miljoenen, veroorzaakt straks honderd tot tweehonderd miljoen klimaatvluchtelingen, doet hittegolven en andere extreme weersomstandigheden toenemen, met enorme onkosten voor verzekeringsmaatschappijen en bedreigt de waterbevoorrading van anderhalf miljoen Aziaten. Verder veroorzaakt de opwarming verzuring van het oceaanwater met teloorgang van immens veel diersoorten in de zee. Het criminele zit hem vooral in het feit dat we dit nu allemaal steeds preciezer weten, in tegenstelling tot pakweg vijf decennia terug toen we over climate change vooral aan het gissen waren. Zoals bij roken moet men dus inderdaad onmiddellijk stoppen met reclame te maken voor kolen, met ze te gebruiken, te ontginnen of met te investeren in nieuwe mijnen. Banken en industriëlen die dit toch doen voor het grote gewin mogen m.i. gerust het label "misdadigers" krijgen. Nog vragen?

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties