DeWereldMorgen vertaaldesk

Yanis Varoufakis: “Moddercampagne media zal ook nu niet lukken”

Yanis Varoufakis kwam recent opnieuw in een mediastorm terecht. Meerdere Europese media beweerden naar aanleiding van een bericht in de Griekse krant Kathimerini bewijzen te hebben dat hij een geheim plan klaar had om via de belastingaangiften van de Grieken een parallel betalingssysteem op te zetten naast de euro.

dinsdag 28 juli 2015 14:16

Ook
nu weer blijkt een en ander veel genuanceerder dan wat werd
verspreid. Wat de Griekse krant Kathimerini als een ‘gelekt geheim’
onthult, blijkt immers slechts de weergave te zijn van wat Varoufakis tijdens een openbare toespraak zei bij zijn afscheid op het ministerie op 6 juli 2015.

In
zijn ministerie werd inderdaad door hem een werkgroep van vijf personen
opgericht, die plannen moest voorbereiden om een eventuele gedwongen
uitstap uit de euro op te vangen en te begeleiden.

Waar Kathimerini
zwaar uit de bocht ging is in de interpretatie van de intentie die ze aan deze werkgroep
gaf. De
werkgroep werd inderdaad opgezet om plannen op te stellen ‘voor het geval dat’.
Wat de krant er van maakte is dat het de ‘bedoeling’ van de werkgroep
was om een exit uit de eurozone te organiseren. De krant suggereerde ook dat Varoufakis zou gepoogd hebben het internetsysteem van de belastingen te hacken.

Het
is niet de eerste maal dat over Varoufakis geruchten worden
verspreid door één medium en dat die daarna massaal worden overgenomen om vervolgens als ‘feiten’ te worden gebruikt in commentaren en
analyse.



De Griekse krant Kathimerini is eigendom van scheepsreder Aristidis Alafouzos (WikiMedia Commons)

In mei werd over hem nog het ‘gelekte bericht’ verspreid dat hij
de vergaderingen van de eurogroep in het geheim zou hebben opgenomen.

Dat
‘lek’ kwam echter op basis van de openbaar toegankelijke blog
die Varoufakis zelf verspreidde om toe te lichten dat wat hij had
gezegd tijdens een vergadering van de eurogroep iets heel anders was
dan wat in de media werd beweerd. Hij stelde zeker te weten wat hij had gezegd omdat hij
tijdens de pauzes van de eurogroep altijd zijn eigen opmerkingen op
zijn gsm opnam, als geheugensteun voor zichzelf en voor de briefing
bij het kabinet.

Dat
politieke krachten geruchten verspreiden om politieke tegenstanders
te beschadigen en/of te neutraliseren is één zaak. Dat die krachten
het zo gemakkelijk voor elkaar krijgen om daar de media voor in te
schakelen, is een andere zaak. Dat geruchten niet langer worden
gedubbelcheckt voor verspreiding is met andere woorden niet zomaar
een technisch mankement van de moderne media, het is een ideologisch
instrument.

Varoufakis
reageerde met de kritische bemerking dat ‘de democratie niet gediend
is met een goedgelovige pers’
. Tegelijk klaagde hij ook aan dat de
eurogroep, een informeel en officieel zelfs onbestaand orgaan zonder
statuten of verslagen, achter gesloten deuren beslissingen neemt die
voor de democratie in de EU zorgwekkend zijn.

Op
27 juli 2015 publiceerde het Griekse ministerie van financiën een
verklaring om de laatste geruchten over Varoufakis te ontkrachten:

Verklaring
van het ministerie van financiën namens Yanis Varoufakis over de
Plan-B-werkgroep van het Griekse ministerie van financiën en over
het parallelle betalingssysteem:

Tijdens
de onderhandelingen van de Griekse regering met de eurogroep leidde
minister Varoufakis een werkgroep. Die had als opdracht een
contingentieplan1
op te stellen tegen de inspanningen van de schuldeisers om de Griekse
regering te ondermijnen, gezien de krachten aan het werk binnen de
eurozone om Griekenland uit de euro te verbannen. Deze
werkgroep werd voorgezeten door de minister namens de eerste minister
en werd gecoördineerd door professor James K. Galbraith (zie de
verklaring over deze zaak van professor Galbraith hieronder).



Yanis Varoufakis (INET)

Het
is nuttig hier aan te stippen dat, vooraleer Yanis Varoufakis het
bestaan van deze werkgroep heeft bevestigd, hij als minister zwaar
werd bekritiseerd omdat hij zou hebben nagelaten om dergelijke
contingentieplannen te voorzien. De Nationale Bank van Griekenland,
de Europese Centrale Bank, de schatkisten van de EU-lidstaten,
banken, internationale instellingen etcetera hebben al dergelijke
plannen opgesteld sinds 2012. De Griekse minister van financiën zou
zwaar gefaald hebben als hij geen poging had gedaan om eveneens een
dergelijk contingentieplan op te stellen.

Sinds
mijnheer Varoufakis het bestaan van deze werkgroep aankondigde, hebben
de media zich ledig gehouden met vergezochte artikels die de
kwaliteit van het openbaar debat hebben beschadigd. De werkgroep van
het ministerie van financiën heeft uitsluitend binnen het kader van
het regeringsbeleid gewerkt. Zijn aanbevelingen waren steeds gericht
op het dienen van het openbaar belang, op het respect voor de wetten
van het land en op het behoud van het land in de eurozone.

Wat
betreft het recente artikel van de krant Kathimerini met de titel
“Plan B omvatte kapen en hacken”, heeft Kathimerini gefaald, door
mijnheer Varoufakis niet te contacteren voor commentaar. De verkeerd
voorgestelde referenties naar het “kapen van de registratienummers
van de fiscale aangiften van de belastingbetalers” hebben verwarring
gezaaid en geleid tot door de media veroorzaakte desinformatie.

Het
artikel verwijst naar het project van het ministerie zoals het werd
beschreven in de afscheidstoespraak van minister Varoufakis op 6 juli
2015, tijdens de overhandigingsceremonie in het ministerie van
financiën. In die toespraak heeft mijnheer Varoufakis klaar en
duidelijk het volgende gezegd: “Het algemeen secretariaat van de
informaticasystemen (van de Griekse overheid, nvdr) heeft een
onderzoek gestart naar mogelijkheden om Taxisnet – de webinterface
van het ministerie – te gebruiken als een betalingssysteem voor
derde partijen, een systeem dan de efficiëntie zou verbeteren en de
betlaingsachterstand zou wegwerken dat de staat heeft bij zijn
burgers en omgekeerd.

Dat
project was geen onderdeel van de opdracht van de werkgroep en werd
volledig voorgesteld door minister Varoufakis aan zijn kabinet.
Volgens minister Varoufakis zou dit moeten geïmplementeerd worden,
volledig onafhankelijk van de onderhandelingen met de Griekse
schuldeisers. Het zal aanzienlijke winsten opbrengen op vlak van
efficiëntie wat betreft transacties tussen de staat en de
belastingbetalers en tussen belastingbetalers onderling.

Samengevat,
tijdens de vijf maand onderhandelingen die Europa in zijn greep
hadden en het debat over het continent hebben gewijzigd, heeft het
ministerie van financiën al het mogelijke gedaan om het openbaar
belang te dienen, tegen alle hindernissen in. De huidige
moddercampagne van de media over deze inspanningen zal er niet in
slagen de erfenis te beschadigen van deze cruciale vijf maanden
strijd voor democratie en gezond verstand.

Statement by the Office of Yanis Varoufakis, former Minister of Finance, Member of Parliament, Hellenic Republic

Verklaring
van professor James K. Galbraith over de werkgroep van het ministerie
van financiën, samengeroepen door minister van financiën Yanis
Varoufakis:



James K. Galbraith

Ik
heb van begin februari tot begin juli (2015) nauw samengewerkt met
Grieks minister van financiën Yanis Varoufakis en was lid van de
werkgroep die contingentieplannen opstelde tegen potentiële pogingen
om de Griekse regering te verstikken, onder meer door agressieve
daden die het land uit de euro zouden forceren. Omdat over deze
inspanning heel wat openbare verwarring is gezaaid, dient het
volgende te worden gezegd:

  1. Op
    geen enkel ogenblik heeft de werkgroep zich bezig gehouden met het
    bepleiten van een exit (uit de euro) of met eender welke
    beleidskeuze. Haar taak was het operationale zaken te bestuderen,
    die zich zouden voordoen als Griekenland uit de euro zou gedwongen
    worden.
  2. De
    werkgroep handelde onder het axioma dat de regering volledig
    toegewijd was aan onderhandelingen binnen de euro. Ze nam extreme
    voorzorgsmaatregelen om dat engagement niet op het spel te zetten,
    door niet toe te staan dat het minste gerucht over haar werk naar de
    buitenwereld zou lekken. Er was dan ook geen sprake van enig lek,
    tot het bestaan van de werkgroep werd onthuld door de voormalige
    minister van financiën zelf. Dat deed hij als antwoord op de
    kritiek dat zijn ministerie geen contingentieplannen zou hebben
    opgesteld, terwijl ondertussen krachten binnen de eurozone de
    geforceerde exit van Griekenland aan het plannen waren.
  3. Het
    bestaan van voorafgaande plannen mocht geen enkele rol spelen bij de
    Griekse onderhandelingspositie, omdat hun verspreiding – vooraleer
    er een noodzaak was om ze te implementeren – het
    regeringsbeleid zou hebben gedestabiliseerd.
  4. Met
    uitzondering van één recent besluiteloos telefoongesprek tussen
    volksvertegenwoordiger Costas Lapavitsas en mezelf, was er geen
    overleg met het Links Platform2
    en de ideeën van de werkgroep hebben weinig gemeen met de hunne.
  5. Ons
    werk werd beëindigd begin mei, met een lang memorandum dat de
    voornaamste problemen omschreef en de bestudeerde scenario’s
    weergaf.
  6. Ik
    heb hier toe onbetaald en onofficieel toe bijgedragen, op basis van
    mijn vriendschap voor Yanis Varoufakis en uit respect voor het
    Griekse volk.

Professor James K. Galbraith’s statement on the Ministry of Finance Working Group convened by former finance minister Yanis Varoufakis

1 Contingentie
is een begrip met veel toepassingen, hier in deze context:
iets wat toevallig zou kunnen gebeuren, zonder dat men daar zeker
over is en waar men ‘in geval van’ toch best op voorbereid is…

2 De
groep van linkse Syriza-parlementsleden die tegen de hervormingen van
de trojka hebben gestemd.

take down
the paywall
steun ons nu!