Bij DeWereldMorgen.be schrijven we niet voor de clicks.

We maken media voor een betere wereld.

Samen met vele vrijwilligers en burgerjournalisten.

Om dit te blijven doen hebben we uw steun meer dan nodig!

Steun onafhankelijke media!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Griekenland: eerste lessen voor Europees links uit het debacle

Na enkele decennia met lange politieke winters hoopten we allemaal dat Syriza dat alternatief zou vormgeven. Vandaag volgt de ontnuchtering. Welke lessen kunnen we daaruit trekken, vraagt Ludo De Witte zich af.
maandag 13 juli 2015

Het Griekse experiment van de regering-Syriza eindigt in een debacle, en misschien wel in de premature dood van Syriza zelf. De Trojka, trouw aan zichzelf en aan het Europa van het grote geld heeft besloten al zijn macht aan te wenden om Griekenland en Syriza te vernederen, te doen bloeden, langzaam dood te knijpen.

Zeker, de afhandeling van de crisis zorgt voor spanningen tussen de grootmachten, maar die fricties tussen Parijs en Berlijn gaan in wezen slechts over de vraag hoe groot de slachting moet zijn. Europa, dat zichzelf presenteert als het continent van het humanisme, de democratie en de mensenrechten, demonstreert vandaag op eigen bodem wat het al eeuwen buiten zijn grenzen aanricht: het is een machine die genadeloos volkeren onderwerpt, onderdrukt en uitbuit, in het belang van de grote financiële en industriële groepen.

Op de sociale media en ver daarbuiten is de verontwaardiging groot. Analisten zoals Marc Ostwald van ADM Investor Services schrijven dat deal “oneindig slechter” is dan wat de Grieken in het referendum hebben verworpen, en “slechter dan het Verdrag van Versailles” uit 1919, dat de deur opzette voor Duits revanchisme en fascisme, en uiteindelijk voor de Tweede Wereldoorlog. Paul Krugman schrijft in The New York Times:

The Eurogroup list of demands is madness. The trending hashtag ThisIsACoup is exactly right. This goes beyond harsh into pure vindictiveness, complete destruction of national sovereignty, and no hope of relief. It is, presumably, meant to be an offer Greece can’t accept; but even so, it’s a grotesque betrayal of everything the European project was supposed to stand for.

Le gouvernement de gauche (1981)

Er komt evenwel een moment dat we onze woede moeten overstijgen en lessen trekken uit de gebeurtenissen. Syriza vertegenwoordigt de belangrijkste ontwikkeling om in Europa een alternatief, progressief project in de steigers te zetten sinds 1981. Toen werd François Mitterrand de Franse president en vormde hij le gouvernement de gauche, na de verkiezingsoverwinning van socialisten en communisten old school. 1981, en nu, in 2015, een nieuwe poging: we krijgen niet elk jaar de kans om op het oude continent een hoopvol alternatief te zien groeien en bloeien.

Reden te over dus om stil te blijven staan bij het debacle. Was het onvermijdelijk? Of anders gezegd, valt er niks op de aanpak van Syriza aan te merken? In dat geval is de dominantie van het grootkapitaal een ijzeren natuurwet geworden, waarbij we ons maar kunnen neerleggen. Of zijn er fouten gemaakt door Syriza? Of nog meer: misschien zit er een systeemfout in Syriza’s project zelf, wat helpt te verklaren wat er zich vandaag voor onze ogen afspeelt? In dat geval kunnen we leren, lessen trekken, en beter doen. Laten we daarom de zaak eens goed bekijken, te beginnen met het vorige experiment, van begin jaren ‘80 van vorige eeuw, waar in zekere zin de wortels van Syriza zijn terug te vinden.

We weten hoe het met het presidentschap van François Mitterrand is vergaan. Na twee jaar decreteerde hij “le tournant de la rigueur”: een complete capitulatie voor the powers that be en het neoliberale offensief dat in die jaren door Reagan en Thatcher op gang werd getrokken. De architect van dat beleid, Jacques Delors, zou nadien in de Europese Commissie dat proces op Europees niveau voortzetten. Deze draai zorgde voor een versnelde transformatie van de internationale sociaal-democratie in zuiver neoliberale partijen, in Frankrijk en elders, onder leiding van Fabius, Blair, Kok, Schröder, etc.

In dat klimaat evolueerden ook de groene partijen, waarvan velen ontstonden op de rijke humus van basisacties en –bewegingen, tot (would-be) medebeheerders van de burgerlijke orde, met als verst doorgeschoten voorbeeld de Duitse Grüne . De Grünen en hun vicekanselier Joschka Fischer waren in de rood-groene regering van Gerhard Schröder mee verantwoordelijk voor de invoering van de infame Hartz-wetten (2002-2005) die eerst Duitsland en dan Europa in een spiraal van sociale afbraak duwden. Het was ook Fischer die de Grünen in het oorlogskamp loodste dat in 1999 onder NAVO-bevel massale bombardementen boven Servië uitvoerde.

Een radicaal reformisme wordt geboren

De les die uit die ontwikkelingen moest worden getrokken was simpel: wie écht een progressief alternatief in de praktijk wil brengen, keert zijn rug naar het (sociaaldemocratisch en ecologisch) reformisme. Die les is de afgelopen jaren ook getrokken en in de praktijk gebracht, vooral in Zuid-Europa (ik beperkt me nu tot het oude continent). Er zijn bewegingen/partijen ontstaan en politieke hergroeperingen gebeurd die de sociaaldemocratie rechts laten liggen en aan een radicaal, consequent reformisme zijn beginnen te werken, met als belangrijkste kenmerken, op organisatorisch vlak, een eerder losse, heterocliete structuur en samenstelling, en vooral gefocust op electorale successen om krachtsverhoudingen te wijzigen. Schoolvoorbeelden zijn natuurlijk Podemos, Syriza en Front de Gauche.

Na enkele decennia met lange politieke winters hoopten we allemaal dat Syriza dat alternatief zou vormgeven. Vandaag volgt de ontnuchtering. Verontwaardiging en woede over de coup van de EU en sympathiebetuigingen met het kleine Griekenland en zijn moedige bevolking dat in het referendum een middenvinger naar de Europese geldmuur opstak zenden schokgolven door de sociale media. Maar stoom aflaten helpt ons niet echt vooruit. Evenmin zijn we gebaat met illusies over de strategie van Syriza. Het is op termijn demoraliserend: als Syriza met een feilloze strategie tegen de Europese geldmuur te pletter smakt, waarom zouden we dan nog überhaupt proberen om aan een betere wereld te werken? Moeten we ons dan niet neerleggen bij de heersende orde? Om vooruitgang te kunnen boeken moeten we dus koel analyseren wat er schortte; wat de verpletterende nederlaag van Syriza en het Griekse volk aan lessen inhoudt (al is het best mogelijk dat de extreem harde opstelling van Merkel en co, die de Grieken een protectoraat wilden opleggen, in de EU tot fricties leidt en dit Europa secundaire politieke schade doet oplopen).

Electoralisme, links-populisme

Hier is mijn voorlopige input: om het Europa van het kapitaal te slopen is meer nodig dan een los conglomeraat van politieke fracties, aan de macht gekomen zonder veel zelforganisatie van onderuit, zonder echte massamobilisaties, en vooral, zonder een programma dat de fundamenten van het Europa van de euro en deze Europese Unie in vraag stelt. Het Griekse volk was (en is vooralsnog) niet bereid om de sprong uit de eurozone te wagen en Syriza is op basis van dat pro-euro-standpunt verkozen – wat natuurlijk zijn onderhandelingspositie met Brussel van bij het begin fataal verzwakte. (De stelling dat het “neen” in het referendum een neen tegen de euro impliceerde, is te kort door de bocht, ook al klopt het dat in de praktijk een breuk met de euro in het verlengde ligt van een neen tegen de Europese spelregels)

Om een metafoor te gebruiken: het links-populistische discours van Tsipras en co kwam erop neer dat de Griekse regering ongewapend de oorlog verklaarde aan de Trojka. Want de Griekse premier zou, louter op basis van zijn democratisch mandaat van de Griekse kiezer, de spelregels in Europa veranderen, maar zonder echt drukkingsmiddel in de handen.

Forbes, een van de spreekbuizen van het mondiale kapitalisme, stelde daarom al kort na Syriza’s verkiezingsoverwinning nuchter vast wat de gevolgen zouden zijn als de Griekse premier zou vasthouden aan zijn politieke lijn. En dat Tsipras de afgelopen week de indruk wekte aan die lijn vast te houden, gesterkt door de grote overwinning van het ‘neen’ in het referendum, is duidelijk:

Mr. Tsipras has said that he wants to stay in the euro zone, but if the troika refuses to continue sending money his way, then he is likely to have no choice but to suspend Greek banks’ convertibility into euros, default on Greek debt payments (more than three-quarters of which are owed to the troika), leave the euro zone to finance his deficits by printing a new domestic currency, and re-denominate bank deposits, loans and contractual wages into that new domestic currency (otherwise, mass insolvencies of borrowers, employers, and banks would result, as euro-denominated obligations will be much harder to fulfill). And if Greek depositors become sufficiently uneasy, Mr. Tsipras may not even have the chance to climb down from his pre-election rhetoric, even in the unlikely event that he comes to his senses; after all, once a run on the banks occurs, Greece could be forced out of the euro within a matter of hours rather than months. Thus, the likely consequences for Greece of Sunday’s election are a chaotic future of bank runs, devaluation, capital flight, and even more worrying, new radical leftist policies to respond to the economic collapse produced by the crisis (e.g., huge expansions of government spending, and nationalizations).” (“What Tsipras's Victory Means For Greece And EU”, 26/1/2015 – de columnist van Forbes “vergat” een ander waarschijnlijk gevolg van de Europese overval op Griekenland te vermelden, want dat botst op de mythe van het ’democratische, humanistische Europa’: een versterking van de fascistische tendensen in Griekenland en elders in Europa)

Een overwinning die een nederlaag was

De grote overwinning van het “neen” in het referendum zorgde dus niet voor een versterking van de positie van Athene, maar voor meer irritatie, wantrouwen en verbetenheid vanwege Brussel om Tsipras een lesje te leren. Een Tsipras die geen hefbomen in handen had om wat dan ook af te dwingen. Juncker zei het vanochtend nog op zijn persconferentie: “ik zei voor het referendum dat de toestand na het referendum slechter zou zijn dan ervoor, en dat is ook het geval”. Ondertussen bleven sinds de verkiezingsoverwinning van Syriza, zes maand geleden, de volksmobilisaties erg beperkt (met uitzondering van de periode voor en na het referendum), daarbij aangemoedigd door de Griekse leiders, die voortdurend verklaarden dat een akkoord nakend was, en niet zomaar een akkoord, maar een akkoord dat aan de Griekse eisen tegemoet zou komen.

Het was populistische retoriek, volledig in electoralistische lijn van Syriza: de verkiezingsuitslag (en de referendumuitslag) zou op zichzelf de partij de nodige macht geven om een alternatief af te dwingen. (De uitspraken van Tsipras, Varoufakis en andere leiders van Syriza dat na de verkiezingen een nieuwe toekomst voor het land zomaar voor het grijpen lag, zijn niet te tellen. Het Griekse volk wachtte dus af, vertrouwen als het had in de aanpak van Tsipras en co.)

De enige keer dat de Grieken hun stem werd gevraagd was in het referendum, en ze lieten daar dan ook hun mening luid horen. Het was, om dicht bij de metafoor te blijven, een oorlogskreet aan het adres van Brussel, maar dat was niet van die aard om de tot de tanden bewapende Europese machten mild te stemmen. Louis Michel, vader van, zei het vanochtend nog op RTBF-radio, in La Première: Tsipras had “de democratie misbruikt” door het referendum te organiseren. In de newspeak van Brussel: het referendum deed het vertrouwen in de Griekse regering geen goed.

Gevolg: Tsipras werd de duimschroeven nog wat vaster aangedraaid. Het catastrofale resultaat voor Syriza, het Griekse volk en Europees links ontrolt zich nu voor onze ogen: Syriza wordt voor het blok gezet: het neoliberale beleid voortzetten, maar dan in verhevigde mate, als een soort van onderaannemer van Brussel waarbij Griekenland onder verscherpte voogdij komt te staan, of onvoorbereid uit de eurozone geduwd worden, met chaos, verarming, implosie van de Griekse economie en desintegratie van Syriza tot gevolg.

Het radicaal reformisme overstijgen

Er dringt zich een conclusie op: om vandaag, in dit Europa van bankiers en grootindustriëlen, vooruitgang te boeken volstaat radicaal reformisme niet (meer). Er is een revolutionair perspectief gedragen door een antikapitalistische partij nodig, die steunt op de mobilisaties en zelforganisatie van onderuit. We moeten weg van anarchistische en postmarxistische schema's à la Ernesto Laclau, die een inspiratiebron voor Syriza en Podemos is, en predikte over een democratische “transgressie” - in feite dure woorden voor een op verkiezingen gefocuste strategie die de klassenstrijd als motor van de geschiedenis opzij schuift en een populistisch geloof belijdt in de kracht van “het volk”, wat dat ook moge betekenen.

We moeten herbronnen en terug aanknopen bij de tradities van het democratisch socialisme, de lessen van het failliet van het stalinisme incorporeren en het ecologische vraagstuk omarmen als een existentiële kwestie. (Om met Naomi Klein te spreken: het kapitalisme is in oorlog is met het klimaat en zal uiteindelijk, als we de kapitalistische groeidynamiek niet breken, de aarde en de mensheid naar het leven staan)

Akkoord, vandaag is de tijd voor zo’n revolutionair perspectief nog niet rijp. Maar de kiemen van verzet, de eerste bouwstenen ervoor zijn er. Het is zaak daarover een open discussie te voeren, daaraan te werken, zodat de ontgoochelingen van vandaag wordt omgezet in een positief project, en niet in cynisme en politieke lethargie. Het is bijvoorbeeld essentieel dat een partij als de PVDA, die zich de zusterpartij van Syriza noemt/noemde, een ernstige balans opmaakt van het mislukte Griekse experiment en er lessen uittrekt, opdat de partij niet in reformistisch vaarwater terechtkomt, maar evenmin terugplooit in een steriele positie zoals de stalinistische Griekse KKE die inneemt.

Pogingen om een open debat daarover af te blokken door Syriza boven elke discussie te stellen, zoals een Jan Blommaert bijvoorbeeld deed, zijn contraproductief en demoraliserend (zie bvb. zijn bijdrage in DeWereldMorgen.be van 10 juli, ‘Een Griekse capitulatie?', waarin hij Syriza afschermt van een nuchtere analyse, met zinnen staan als “de logica van de austeriteit wordt gebroken”, “er komt een enorme tax-shift die erop neerkomt dat de austeriteit ook naar de rijken wordt uitgebreid” of “het gewicht van de toegevingen in dit compromis ligt in overweldigende mate op de schouders van de geldschieters” – zie voor een kritiek op Blommaerts bijdrage, het artikel van Herman Michiel).

En dat schrijf ik met alle sympathie voor Syriza, dat daadwerkelijk heeft geprobeerd om heel eerlijk een radicaal-reformistisch project in de praktijk te brengen, en met diepe verachting voor de Europese sociaaldemocratie die als onderaannemer van de Europese geldmachten overuren werkte en blijft werken om de hoop die Syriza vertegenwoordigde de kop in te slaan.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

26 reacties

  • door jempi op maandag 13 juli 2015

    Links Europa houdt aan deze historie in Griekenland een serieuze kater over, ondanks alle 'positieve' commentaren en reacties op DWM (waar zijn ze nu?). Griekenland heeft verloren, de democratie heeft verloren en nog meer, de Griek (m/v) is zijn vertrouwen kwijt.

    • door kartoesj op maandag 13 juli 2015

      alle Europeanen hebben verloren.

  • door Alain Claessens op maandag 13 juli 2015

    Kleine kanttekening: de PVDA heeft zich op geen enkel moment de zusterpartij van Syriza genoemd.

    • door Ludo De Witte op maandag 13 juli 2015
      • door Rob Van Vlierden op maandag 13 juli 2015

        Daarmee wou hij enkel zeggen dat we, zoals Syriza, het potentieel hebben om door te breken als links alternatief. Maar PVDA heeft een totaal andere voorgeschiedenis en structuur dan Syriza. Dat alles neemt overigens niet weg dat PVDA zeker lessen moet trekken uit hetgeen daar gebeurt. Deze opinie is zeker een waardevolle bijdrage, al vind ik het nog wat te vroeg om al veel conclusies te trekken, ik denk echter dat de belangrijkste les is dat een linkse partij in een afzonderlijk land niet in staat is om effecient verzet te plegen. Het verzet zal Europees zijn of niet zijn.

  • door kartoesj op maandag 13 juli 2015

    Voor zover ik kan volgen heeft Tsipras nog niet opgegeven, hij verdient de steun van iedere Europeaan, niet enkel van Podemos, Peter Mertens is er ook nog en zo zijn er vele. Op facebook is er heel wat steun te vinden, het belangt ons allen aan, dit Europa wil niemand, enkel degene die er een hoop geld aan verdienen.

  • door dan maertens op maandag 13 juli 2015

    Oef, eindelijk een beetje realisme.... Warren Buffett zei het al: het is daarbuiten oorlog en het is mijn klasse die aan het winnen is.... Maar lees ik hierboven toch weer niet dat je die oorlog moet ingaan via "de tradities van het democratisch socialisme"? Wat was ook weer de laatste overwinning van dit "democratisch socialisme"? Als ik wereldwijd kijk naar wat moet doorgaan als het "socialisme van de 21ste eeuw" zie ik veelal een bende al dan niet overjaarse geitenwollensokkendragers die Woodstock nog eens willen overdoen en daarbij vrijwel elke vorm van organisatie afwijzen. Maar als de ganse wereld geconfronteerd wordt met een signaal van IS dan is het iedereen meteen duidelijk dat je daar ook een bende hebt, maar eentje waar de "they mean business" zo van afstraalt... Als links, na eeuwen van mislukkingen, wil strijden voor economische gerechtigheid dan is daarbij niets minder dan een oorlogspartij een must... Het volstaat de evolutie van de GINI van elk land te kijken om vast te stellen dat de kapitalisten dit wereldwijd begrepen hebben, Syriza helaas niet...

    • door Roland Horvath op maandag 13 juli 2015

      Zonder Links, zonder vakbonden zouden de meeste van de 99% straatarm zijn: Geen geldverdeling aan iedereen door de ondernemingen en dus ook niet van goederen. Dat is een chronische ziekte van het kapitalisme. Ten gevolge van een absolute opvatting over private eigendom. De superrijken achten zich de eigenaars van - en de heersers over de aarde. De termen collectief en solidair kennen ze niet. Hun doctrine, hun dictaten worden uitgevoerd door tot het neoliberalisme bekeerde huurlingen en schooiers als Merkel, Schäuble, Rutte en Dijsselbloem. Niemand is fanatieker dan een bekeerling. De genoemde lieden zijn tot elk kwaad bereid. Dus alles samen genomen is Links geen mislukking. Dat een aantal sociaal democratische partijen het noorden kwijt zijn, doet daar niets van af.

      • door Dave op maandag 13 juli 2015

        En dank zij het kapitalisme kan iedereen twee keer per jaar op reis, naar all inclusive 5 sterren hotels in de zon. Beiden hebben hun voor en hun nadelen, en beiden zijn al langer dan vandaag op hun retour, want de wereld is niet meer dezelfde als 100 jaar geleden.

        • door Ben Luider op donderdag 23 juli 2015

          Het is niet het kapitalisme dat de oorzaak van alle kwaad is, maar wat er van dat kapitalisme geworden is sinds Reagan en Thatcher. Het moet nu toch al duidelijk zijn dat het kapitalisme zonder financiële regels een perfect mechanisme wordt voor nooit tevreden hebzuchtigen. En dat het installeren van regels niet plotseling gelijk is aan communisme, zoals neoliberalen er zich nu vanaf maken wegens gebrek aan intellectuele eerlijkheid. Want die regels zijn er altijd geweest. Tot 1980 dus.

  • door luc vanheerentals op maandag 13 juli 2015

    sterke tekst!

  • door Roland Horvath op maandag 13 juli 2015

    Syriza vraagt niet eens zo veel. Een economie die voor iedereen werkt. Maar ten 1e, met het geld van de Sociale Zekerheid SZ moeten eerst banken gered worden. Ten 2e, de superrijken en de GMO willen geen belastingen betalen laat staan sociale bijdragen. Duurzaam produceren, sociaal en ecologisch gaan samen zoals Naomi Klein en Franciscus zeggen. Maar het dagdagelijkse wordt vergeten:

    A/ De inkomsten verdeling: Ten 1e, de GMO aandeelhouders willen zo goed als alles. Ten 2e, de werknemers en leveranciers krijgen het minimum, een hongerloon en een prijs die amper de kosten dekt en ten 3e, overheid- ambtenaren- gepensioneerden krijgen in principe niets. Daar moet meer aandacht voor zijn bijvoorbeeld via de vakbonden.

    B/ Het institutionele: De 3 EU instituties: Commissie, Raad, Parlement. En de burger participatie. De EU bestuurders worden te weinig ter verantwoording geroepen. Daarom ieder jaar een vertrouwensvotum. En op een termijn van 1 jaar moet/kan de werking van de EU instellingen genormaliseerd worden. Dezelfde ordening die al eeuwen lang in de lidstaten wordt toegepast. Niet moeilijk.

    1/ Ieder jaar stemmen de EU burgers een vertrouwensvotum. Als er geen meerderheid voor is, dan volgen er verkiezingen voor Parlement en Raad.

    2/ De commissarissen verantwoordelijk en afzetbaar. Niet alleen de hele commissie. Die steunt op een meerderheid in Parlement en Raad. Geen afdankertjes zoals nu.

    3/ De Raad bestaat uit 2 of 3 rechtstreeks verkozenen per lidstaat. En beslist bij meerderheid al dan niet gekwalificeerd.

    4/ Het Parlement, beter de Kamer van volksvertegenwoordigers zoals in BE/US, heeft alle bevoegdheden van een ander parlement. De ECB onder de bevoegdheid van het Parlement.

  • door Dave op maandag 13 juli 2015

    De belangrijkste zin die ik meeneem: "de columnist van Forbes “vergat” een ander waarschijnlijk gevolg van de Europese overval op Griekenland te vermelden, want dat botst op de mythe van het ’democratische, humanistische Europa’: een versterking van de fascistische tendensen in Griekenland en elders in Europa"

    Een extreem-rechtse/nationalistische coup is nooit veraf in Griekenland, en de omstandigheden zijn min of meer dezelfde vandaag als in 1967, inclusief de relatie tussen Rusland enerzijds, en Europa/VS anderzijds. Met een rechts/fascistische regering in Oekraïne (eveneens aangespoord door de VS en de EU) lijkt de toekomst in Europa eerder donker.

    Verhelderend en eerlijk artikel, hopelijk krijgen we meer van dit op deze website.

  • door Jan Yoens op maandag 13 juli 2015

    Ik las deze week een mogelijke opening bij Saskia Sassen, nav de publicatie van haar nieuwe boek "Expulsion". Wie politieke verandering wil, zal vooral massief, in de straten en steden, aanwezig moeten zijn in de opbouw van maatschappelijke verandering, maw in de grassroots bewegingen, die in de praktijk voor een nieuw maatschappelijk model gaan (andere, meer lokale vormen van landbouw en handel, lokale energieproductie, het gebruik van eigen lokale munt, vormen van rechtstreekse inspraak, het onder druk zetten van lokale politiek om dat soort verandering te stimuleren, ...). Het is duidelijk dat de machten die nu financiëel en economisch de maatschappij overheersen, nauwelijks via strijd zijn uit te schakelen. Je kan beter mensen bewust maken, dat iedere euro die ze spenderen aan Starbucks (het voorbeeld dat Sassen gaf) rechtstreeks het internationale monetaire systeem ingaat, terwijl een euro, die je in je lokale koffieshop uitgeeft (tenminste voor het grootste deel) jouw lokale economie ten goede komt. Als we dat met zijn allen in Europa gaan doen, gaat het grote kapitaal vanzelf onderuit, omdat er op de lange duur geen enkele link meer is tussen het mondiale financiële systeem en de lokale economie. Machthebbers kunnen niet zonder een globale economie. De mate waarin mensen zich uit dat globalisme terugtrekken is dan ook een slag in het gezicht van de machthebbers. De vergissing van Tsipras was dat hij zich sterk genoeg waande om een open oorlog aan te gaan. Dat werkt niet. Je moet de globale economie daar raken, waar ze op haar zwakst is. Veldslagen en oorlogen ga je verliezen, maar een goed gevoerde guerrilla biedt de beste kansen. Op voorwaarde dat je je eigen maquis creëert waarin je je ook kan terugtrekken. En het wordt sowieso een lange mars...

    • door Ludo De Witte op maandag 13 juli 2015

      Sterke tekst, Jan Yoens. Maar het blijft een doodlopend straatje, dat "klein verzet", want het zal in geen 1000 jaar de kapitalistische moloch kleinkrijgen.

      • door HELENE PASSTOORS op dinsdag 14 juli 2015

        Juist... In twee woorden: Linksen zijn zeer slechte politieke strategen geworden. Als ze van het woord 'strategie' al niet beginnen te bibberen. En dank voor dit stuk, Ludo. Ga ajb door, want er is nog heel veel uit te werken en te zeggen. Groet, hp

  • door Van Landen Dirk op maandag 13 juli 2015

    Het basisprobleem is dat wat linkse individuen, partijen en andere groeperingen eisen - extreem bondig: de rijken moeten meer afstaan - wel goed zou zijn voor de meerderheid van de bevolking, maar het toch niet gebeurt. Dat komt omdat elke politieke partij kiest voor de weg van de minste weerstand; gedurende decennia was dat meer lenen en rondstrooien, om iedereen tevreden te houden. Het zal iedereen wel duidelijk zijn dat dat niet meer kan. En aangezien de rijken ook de machtigsten en meestal sluwsten zijn, en de landen van de EU in theorie willen samen werken voor het grote algemene goed, maar in de praktijk steevast aan "eigen volk eerst" doen hetgeen zich het meest schrijnend uit in de zeer lage belastingen - divide et impera - die multinationals veelal betalen in de ijdele hoop dat dat meer oplevert dan het kost aan "ons" ...

  • door fideel op maandag 13 juli 2015

    Ik ben het met je eens Ludo, maar ik mis toch enkele concrete ideeën en voorstellen.

  • door René Steurs op maandag 13 juli 2015

    Tsipras (en in zijn -huidig- verlengde het Griekse Volk) hebben minstens 1 (EEN, één) ding goed gedaan: ze hebben productie gegeven aan bovenstaand artikel én de kapitalistische tegenstellingen volledig blood gelegd in de praktijk van 2015. Vorige Griekse regeringen slikten, zonder discussie in de media. Deze Griekse regering slikt, mét discussie in de media (en in haar verlengde het Europese Volk -sic-). Ik denk dat Syriza nu het faillissement van haar eigen reformisme aan het verteren is. Je kan je afvragen wat de meerwaarde van ideologische gevechten op het terrein van de werkende mens is. Als de huidige Paus Franciscus de wereldleiders oproept om aub het "economische systeem" te veranderen, dan is er gewoon nog een andere "Paus Tsipras I". Klassenstrijd is een kwestie van machtsverhoudingen. Watch him/her man/woman in de streets and you shall see the change. A neo-liberal statement is: "let me govern the world without cumbersome people". A socialist 2.0 statement can be: "more in the hands of people and less in the hands of owners". The only revolutionary approach is to take your own faith and destiny in your own hands, without any dictate or slavery and it means fully "agreekment" with your neighbors to organize yourself in "committees of the people". Let's derail the new locomotive as Che Guevara did in 1958. No more comments. René from Europe.

  • door Kim Oppalfens op dinsdag 14 juli 2015

    Zoveel heeft Europees links hier niet uit te leren. Syriza is begonnen uit een compleet verloren positie. Griekenland was al failliet voor zij aan de macht kwamen.Tsipras heeft zichzelf geen cadeau gedaan door het vorige hulpprogramma te laten verlopen, en zijn vrijages met Poetin levert hem in Oost-Europa ook geen al te beste punten op.

    Was het referendum legitiem, tuurlijk, het toppunt van democratie in Griekenland, was het slim, volgens mij niet. Democratie is de stem van de meerderheid en dat is niet altijd gelijk aan het verstandigste.

    De situatie van Europees links is volgens mij nergens vergelijkbaar met die van Griekenland.

  • door Wernerr op dinsdag 14 juli 2015

    Een paar bedenkingen.

    1) De grote schijnbare overwinnaar uit dit debacle is de sociaal democratie. Hun credo is dat je het systeem moet aanvaarden en dat je alleen de scherpste kantjes wat kan afvijlen. En daarvoor moet je bij hen zijn. Maar in de praktijk zijn ze volgens mij de grote verliezers, want ze zijn er dit keer niet in geslaagd wat dan ook af te vijlen, integendeel, hun sociaal democratische onderhandelaars hebben de Griekse wonden alleen maar heviger doen bloeden zonder hoop op genezing. Dit is dus mijns inziens een positief punt: de sociaal democratie ontmaskerd. Maar dringt dit ook door tot de gewone bevolking?

    2) Zich links opstellen van de sociaal democratie, maar het huidig economisch model grotendeels aanvaarden (Syriza), werkt dus niet als het er echt op aan komt. Ja, je kan op lokaal niveau in een gemeenteraad nog wel eens iets doen voor de mensen, maar verder laat men je niet komen.

    3) Er rest dan alleen nog het traditionele "dogmatische" communisme? Een marxistisch-leninistische partij die, bij voldoende steun van het volk, met een gewapende strijd de macht verovert en een dictatuur van het proletariaat vestigt die de uitbuiters verhindert terug te komen. Dit kan werken, kijk naar Cuba, en vergelijk waar ze zouden staan als Battista niet verdreven was geweest. Maar hoe in godsnaam krijg je zoiets ooit voor mekaar in Europa? De steun van het volk heb je niet. En militair wordt je aan flarden geschoten.

    (vervolg in een tweede bericht)

  • door Wernerr op dinsdag 14 juli 2015

    (vervolg van mijn vorig bericht)

    Iemand heeft het al aangehaald. Dit Griekse debacle moet een serieuze bezinning triggeren in onze Belgische PVDA. Van "dogmatisch" communistische partij, die gelijk had maar er niets mee kon doen, is deze partij de laatste jaren geëvolueerd naar een partij die zich hoofdzakelijk tot doel stelt binnen het huidige systeem kleine sociale successen te behalen. Met die strategie kan je wel iets doen - je komt eindelijk op TV bijvoorbeeld met je boodschap - maar Griekenland leert ons nu dat je op die manier niets essentieels, niets duurzaam, niets met een perspectief kan verwezenlijken. Wat nu dan? Welke strategie moeten we volgen om, naast kleine lokale successen, ook een perspectief te creëren op een echte systeemverandering? Hopelijk zal in de komende maanden dit debat in alle hevigheid gevoerd worden.

  • door Frank Roels op dinsdag 14 juli 2015

    Lees ik correct, dat Ludo DW een andere strategie van Syriza bepleit, nl grondige voorbereiding om uit de euro te stappen? Nu hebben ze zich vastgeklampt aan de euro, zodat ze geen alternatief hebben dan het dictaat van de geldschieters te ondergaan. Hoe zou het dan vergaan met de leningen in euro die ze moeten terugbetalen? Bvb handel met het buitenland, enz.

    • door spacemonkey op woensdag 15 juli 2015

      Het is uiteindelijk de natuur die beslissen gaat .Uiteraard id de verwaande, verwarde mens dat in al zijn egocentrische bewegingen ontgaan. links of rechts, rijk of arm, moslim of hindu, zwart wit of geel de natuur trekt zich daar geen lap van aan. Het is binnen dat kader en wat wij van de natuur overlaten, dat ook de Neoliberaal zijn addergebroed zal uitgroeien.De hele geschiedenis door heeft de mens trachten vat te krijgen op *iets* waar hij slechts een (lastig) bijproduct is van gaan vormen. Loontje om zijn boontje. De beste grappen zijn volop in ontwikkeling.Wordt zeker vervolgt en alleen maar complexer van aard terwijk de tijd slechts vooruit loopt.

      • door ria aerts op woensdag 15 juli 2015

        Wat de Griekse tragedie ons vooral leert is dat ongereguleerd kapitalisme niet werkt en nooit heeft gewerkt. Toch zien onze beleidsmakers heil in een verdere afschaffing van de regels. Er spelen dan ook andere belangen mee en die hebben niets te maken met de opdracht waarmee wij hen bij elke verkiezing afvaardigen. Het merendeel van de burgers ziet dat echter niet in, of wil dat niet inzien, omdat hun belangstelling te beperkt is: mijn job, mijn spaargeld, mijn inkomen. Het leven zoals het is in een notendop.

        • door Frans De Munter op woensdag 15 juli 2015

          Gelijk heb je Ria. Wie zei er ook weer: "Mensen sterven liever dan dat ze nadenken."

        Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties