Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu
Opinie

James Galbraith: “Alleen Grieks NEEN kan euro en EU redden”

Amerikaans econoom James K. Galbraith meent dat enkel een Griekse NEEN-stem in het referendum van zondag 5 juli soelaas kan brengen voor Griekenland, voor de euro en voor de EU.
vrijdag 3 juli 2015

Griekenland stevent af op een referendum zondag (5 juli 2015) waar de toekomst van het land en van zijn verkozen regering van afhangt en waarbij het lot van de euro en van de Europese Unie eveneens op het spel staat. Op het ogenblik dat ik dit schrijf (1 juli 2015) heeft Griekenland zijn afbetaling aan het IMF gemist, zijn de onderhandelingen afgebroken en schrijven de 'groten der aarde' de Griekse regering af. Zij roepen om JA te stemmen, de hervormingseisen van de schuldeisers te aanvaarden 'om de euro te redden'. Al hun oordelen hierover zijn – niet voor de eerste maal – volledig fout.

James K. Galbraith

Om deze bittere strijd te begrijpen kan men zich best eerst goed realiseren dat de leiders van het hedendaags Europa leeghoofdige, in zichzelf gekeerde personen zijn, die vooral met hun lokale politiek bezig zijn en zowel moreel als intellectueel niet in staat om een continentaal probleem aan te pakken. Dat geldt voor Angela Merkel in Duitsland, François Hollande in Frankrijk en is even waar voor Christine Lagarde van het IMF. De Noord-Europese leiders hebben de crisis nooit gevoeld en kennen niets van economie. Op beide vlakken zijn zij de directe tegenpool van de Grieken.

Voor de Noord-Europeanen zijn het de 'professionals' van de instellingen die de voorwaarden bepalen en kan er maar één eindresultaat zijn: leg je daarbij neer. De toegestane 'onderhandelingen' waren uitsluitend van het type 'meer toegevingen van Griekse kant. Eender welk uitstel, eender welk bezwaar werd uitsluitend gezien als pose, doen alsof. Pose is natuurlijk normaal, politici verwachten dat van elkaar. Het idee zelf dat Grieks minister van Financiën Yanis Varoufakis niet deed alsof, kwam bij zijn collega's niet eens op. Toen Varoufakis voet bij stuk hield, was hun antwoord misprijzen en karaktermoord.

Permanent budgettair overschot 

In tegenspraak tot een aantal niet geïnformeerde commentaren, kreeg de Griekse regering vanaf de eerste dag te maken met hardnekkige vijandigheid van de Spaanse, Portugese en Ierse regeringen, met bitter wantrouwen van traditioneel links in Frankrijk, onverbiddelijke tegenwerking van Duitsland en het IMF en met destabilisering door de Europese Centrale Bank (ECB). Gedurende een lange tijd zagen de Grieken onder elkaar die zaken niet. Invloedrijke personen rond Tsipras geloofden het niet. Daarom volgde Tsipras een beleid van toegevingen. Hij liet de groep die voor aanpassing was onderhandelen. Telkens wanneer die met toegeving na toegeving terugkwamen, knikte hij en stemde toe.

Uiteindelijk stelde de Griekse regering vast dat het moest buigen voor de schuldeisers en een groot en permanent budgettair overschot moest accepteren. Dat was een harde slag. Dit betekende immers de aanvaarding van de austeriteit, die ze door de verkiezingen te winnen verworpen had. De Grieken bleven echter aandringen op het recht om zelf te bepalen welke vorm die austeriteit zou krijgen. Dat zou voor hen betekenen dat de belastingen voor de rijkste Grieken en op de bedrijfswinsten zouden omhoog gaan. Hun voorstel beschermde tenminste nog de armste gepensioneerden tegen verdere vernietigende inleveringen en gaf evenmin fundamentele sociale arbeidsrechten op.

Zelfs dat werd door de schuldeisers verworpen. Zij bleven hameren op het zelf bepalen van de aard van deze austeriteit. Zij maakten het daarbij duidelijk dat ze Griekenland niet zouden behandelen als eender welk ander Europees land. De schuldeisers legden een te nemen of te laten aanbod op tafel waarvan ze wisten dat Tsipras dat nooit zou kunnen aanvaarden. Dit ging over Tsipras' lot zelf. Hij besliste daarom zijn kans te wagen op een stemming.

Schouwtoneel

De stomverbaasde en ziedende reactie van de Europese leiders was misschien niet helemaal geveinsd. Misschien realiseerden zij zich niet dat ze hier te maken hadden met iets dat Europa in geen jaren heeft gezien: een politiek leider. Alexis Tsipras was amper enkele maanden eerder op het schouwtoneel verschenen. Hij is nogal onbezonnen maar charmant. Het was gemakkelijk voor zo goed afgeschermde leiders als de huidige Europese om dat niet in te zien – om zich niet te realiseren dat Tsipras net als Varoufakis meende wat hij zei.

Toen ze werden geconfronteerd met de beslissing van Tsipras om een referendum te houden, zonden Merkel en vice-kanselier Sigmar Gabriel, Hollande van Frankrijk, David Cameron van Groot-Brittannië – en beschamend genoeg ook Matteo Renzi van Italië – rechtstreekse boodschappen naar het Griekse volk, dat zij zouden stemmen over lidmaatschap van de euro. Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker ging zelfs een stap verder, volgens hem zou dit een stemming over het lidmaatschap van de EU gaan. Dit was georchestreerde afdreiging: geef je over, anders...

In feite gaat dit noch over de euro noch over de EU. De taal van (de vraag van) het referendum stelt dat dit over de voorwaarden van de schuldeisers gaat. De bedreiging om Griekenland te verbannen is overduidelijk bluf. Er bestaat geen wettelijke procedure om Griekenland uit de eurozone of uit de EU te verwijderen. Dit referendum gaat zonder enige twijfel over de overleving van de verkozen regering van Griekenland. De Europese leiders weten dat en trachten zich ervan te verzekeren dat Tsipras valt.

Wat wint Tsipras bij een NEEN-stem? Los van zijn politieke overleving alleen dit: dit is zijn manier om aan te tonen – voor eens en voor altijd – dat hij niet kan toegeven aan de voorwaarden die worden geëist. De bewijslast ligt dan terug bij de schuldeisers. Als zij beslissen om een Europees land te vernietigen, zal iedereen het bloed aan hun handen van deze misdaad zien.

Depressie

Met dat alles is er nog geen garantie dat Tsipras het zondag zal halen. Bij de verkiezingen van januari haalde zijn partij slechts 40 procent1. Wat Tsipras nu nodig heeft is een meerderheid van stemmen. Angst en verwarring overheersen. De Grieken stemmen feitelijk voor een geheel van onbekende factoren, dat nooit zekerheid kan bieden.

De economisch toekomst zal bij een Griekse NEEN-stem uiteraard onzeker zijn. Misschien blijven de banken wel gesloten, gaan het geld op de rekeningen verloren en gaan de schuldeisers hun dreigementen uitvoeren. Onvermijdelijk wordt die onzekerheid nog vergroot door het feit dat de regering geen campagne kan voeren om in de euro te blijven en al evenmin kan uitleggen hoe ze het trauma zou verwerken van er uit te vliegen. Als daar al voorbereidingen voor zouden zijn getroffen, dan zijn die in ieder geval tot nu zeer goed geheim gehouden.

Stemmen de Grieken daarentegen JA, dan is de onzekerheid vooral politie. Syriza kan splitten en de regering kan vallen. Wat dan? Er is geen geloofwaardig alternatief voor een andere regering in Griekenland. Daarenboven is het moeilijk te geloven dat eender welke regering, die zou worden gevormd om zich over te geven en de depressie nog te verergeren, lang zou overleven?

Waardigheid

Het is echter bijna zeker dat na een JA, een overgave en een nog diepere depressie, de officiële oppositie nog langer zou bestaan uit pro-Europees links, die vandaag nog de regering vormt in Griekenland. Europa zal dat hebben vernietigd. De nieuwe oppositie – en ooit de regering – zal dan ofwel links of rechts zijn, tegen de euro en tegen de EU. Dat kan de neo-nazipartij Gouden Dageraad zijn. De les van Griekenland zal niet ongemerkt blijven voor de oppositie in andere EU-lidstaten, waaronder stijgend extreem-rechts in Frankrijk.

De ironie van dit alles is dat de ware hoop – de enige hoop – voor Europa ligt bij de NEEN-stem van zondag (5 juli), gevolgd door hernieuwde onderhandelingen en een beter akkoord. JA is een stem voor angst, tegen waardigheid en onafhankelijkheid. Angst is een machtig wapen – maar waardigheid en onafhankelijkheid hebben hun manieren om telkens weer terug te komen.

© 2015 James K. Galbraith en Prospect Magazine

Het artikel Greece: Only the 'No' Can Save the Euro van James K.Galbraith verscheen op 1 juli 2015 op de website van Prospect Magazine en werd vertaald door Lode Vanoost.

1 Galbraith verwart twee cijfers met elkaar. Syriza haalde 36 procent, coalitiepartner ANEL haalde 4 procent. Samen hebben ze dus 40 procent van de stemmen behaald. Dat is voldoende voor een parlementaire meerderheid, omdat de grootste partij in Griekenland volgens de kieswetgeving 50 extra zetels krijgt in het parlement. Dit niet bepaald democratisch systeem werd na de fascistische dictatuur in 1973 ingesteld door de twee traditionele machtspartijen PASOK en ND, wat hun permanent afwisselend regeringsdeelname garandeerde, tot januari 2015.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

7 reacties

  • door Sonia op vrijdag 3 juli 2015

    Beste redactie, wil u het stukje onder WAARDIGHEID even goed nalezen aub? Ik denk dat er foutje in de zinsbouw geslopen is, waardoor de tekst moeilijker leesbaar is.

  • door ria aerts op zaterdag 4 juli 2015

    Het is een teken aan de wand dat zelfs gerenommeerde economen wanhopig worden in hun pogingen om het standpunt van de Griekse regering te verdedigen. Misschien voelen ze ook dat zelfs zij niet ernstig worden genomen en dat er een heel andere agenda speelt. Men wil niet dat het economisch beter gaat met de wereld. Er worden geen fortuinen verdiend met welvaart en stabiliteit.Oorlog, chaos, hoogtes en laagtes, een manisch-depressieve wereld,

  • door Carlos Pauwels op zaterdag 4 juli 2015

    Wat een omhoog gevallen ventje is me dat. Enkele citaten: Moreel en intellectueel niet in staat.... Kennen niets van economie..... Volledig fout...... Leeghoofdigen..... Men kan van mening verschillen, maar voor iemand als hij, niet op die manier. Als men op DWM in een commentaar zo uithaalt naar iemand, riskeer je dat je commentaar geweigerd wordt.

    • door Roland Horvath op zaterdag 4 juli 2015

      Lieden als Angela Merkel AM en Wolfgang Schäuble WS stellen teleur en niet één keer maar telkens opnieuw is hun discours een samenraapsel van niet relevante, onware zo niet leugenachtige en onredelijke elementen. Bovendien is wat zij doen zeer ernstig. Nodeloos een humanitaire crisis veroorzaken in Griekenland GR is een misdaad: niet juridisch wel moreel en feitelijk. Het doel is uitsluitend GR te doen verarmen en te bestelen. Niet hen de schulden te doen afbetalen of de economie te stimuleren. In dat licht zijn de uitspraken van James Galbraith nog zeer terughoudend.

    • door sam vanderleyden op zondag 5 juli 2015

      ... hmmm dat zou ik ook bijtreden van JVO... Bij Merkel, Shauble & CO is het veel erger.... Het is doelbewust. Langs de andere kant mag ik de kracht van de neoliberale geloofsleer niet onderschatten. Haar dogma's zijn zeeer indringend aanwezig. Dat zie je aan sommige reacties hier. (Van de gekende sujetten)

      • door Carlos Pauwels op maandag 6 juli 2015

        Moesten die neoliberale sujetten er niet zijn, het zou hier heel saai worden. En u zou eenkleurige meningen voorgeschoteld krijgen. Het kan nooit kwaad verschillende meningen en interpretaties te horen.

  • door antbover op zondag 5 juli 2015

    Zeer verhelderend artikel wat betreft de basisredenen van de Trojka om te doen met Griekenland wat ze momenteel doen. Dat soort dictatuur mag ophouden zou ik zo zeggen. Ik hoop maar dat het democratisch referendum een neen stem oplevert. Daar is de Trojka serieus bang voor. Waarom ? Wel , omdat zo'n neen wel eens de deur zou kunnen openen naar de eis, ook van andere lidstaten, om een sociaal-economisch Europa. Zoiets kan het neoliberale Europa van vandaag missen als kiespijn ; sociaal staat nl. helemaal niet op de agenda.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties