about
Toon menu

Identiteitsvorming belangrijker dan ‘deradicalisering’ voor jeugdwerkers

Jongerenwerkers willen niet meewerken aan ‘deradicalisering’. Ze willen wel meer leren over identiteitsvorming bij jongeren. Dat leren het CMGJ en Uit De Marge na een informatie- en uitwisselingsdag over radicalisering die plaatsvond op 8 mei in Houthalen. Deze dag kwam er op vraag van een aantal jeugdwerkers die het vertrek van jongeren naar Syrië beter wilden begrijpen.
vrijdag 19 juni 2015

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Met een presentatie over de aantrekkingskracht van de organisatie IS leidde gastspreker Yassine Channouf de informatie- en uitwisselingsdag in. Channouf sprak vanuit zijn kennis als Arabist en Midden-Oostenkenner. Een groot deel van zijn uiteenzetting ging over hoe diverse grote staten in het Midden-Oosten religieuze verschillen uitvergroten voor politieke doelen.

Hij besprak hiervoor het verschil tussen ‘soennieten’ en ‘sjiieten’. Volgens Channouf gebruikt een staat als Saoedi-Arabië een eigen interpretatie van de islamitische religie om de sjiietische minderheid af te schilderen als de grootste vijand van soennieten.

Succes van IS

Het succes van IS is complex en de demonisering van sjiieten is maar één van de factoren die een basis creëerden voor dat succes. Door deze demonisering kunnen IS-strijders het verzet tegen president Bashar Al Assad motiveren als een verzet tegen een sjiiettische president, ook al heeft het beleid van de seculiere Al Assad niets met religie te maken.

Omdat de huidige politieke en religieuze situatie moeilijk te begrijpen is zonder voorgeschiedenis, besprak Channouf ook onder meer de invloed van het Sykes-Picotverdrag. Met dat akkoord verdeelden de Franse diplomaat François Georges-Picot en de Brit Sir Mark Sykes in 1916 het Midden-Oosten op een manier die vandaag bevolkingsgroepen tegen mekaar opzet. 

“Wie heeft hier baat bij?”, vroeg Channouf bij elk conflict dat aan bod kwam in zijn presentatie. Hij benadrukte dat IS profiteert van de drang naar eenheid onder jonge moslims. Ze kunnen in IS een eenheid zien over verschillende etnische en culturele verschillen heen, ook al is er in de ideologie van IS geen tolerantie voor religieuze verschillen.

Een van de andere redenen van de aantrekkingskracht van IS is het racisme in Europa. Channouf vertelde over een jonge moslim die hij kent uit Borgerhout en die nu in Syrië een belangrijke politiefunctie heeft in dienst van IS. “In België zag hij geen toekomst. In Borgerhout zou hij de politie enkel kennen door controles en door achter in een politiecombi te zitten”, vertelt Channouf.

© CMGJ vzw

Identiteitsvorming

Hoe jongeren uiting geven aan het onrecht dat ze ervaren, kwam breder aan bod tijdens de presentatie door Ikrame Kastit van Uit De Marge. Ze benadrukte hoe belangrijk het is om het idealisme van jongeren ernstig te nemen. Ook besprak ze waarom het nodig is dat jongeren kansen krijgen om hun verontwaardiging te uiten. Zo kunnen ze zich engageren tegen het onrecht dat ze ervaren.

Kastit herinnerde de jeugdwerkers aan hun cruciale rol in de identiteitsvorming van jongeren. Daarbij legde ze uit waarom een vertrouwensband nodig is en hoe dat jongeren kan helpen in hun identiteitsontwikkeling.

Later op de dag deelden jeugdwerkers hun ervaringen. Daaruit kwam naar voren dat het onderwerp ‘radicalisering’ of ‘IS’ niet vaak een gespreksonderwerp is bij jongeren. Wel horen jeugdwerkers geregeld hoe jonge moslims zich geviseerd voelen door de berichtgeving. “Jongeren vragen zich af waarom IS benoemd wordt als ‘moslimextremisme’ of ‘moslimterrorisme’”, zei een van de jeugdwerkers. 

Een van de deelnemers was Hilal Tuncyurek. Zij werkt als straathoekwerker in Leopoldsburg voor het LiSS. “Ik heb veel aan de praktische adviezen over omgaan met jongeren die extreme standpunten of houdingen aannemen. Het was ook interessant om te horen over hoe er verschillende vormen van radicalisering onder allerlei jongeren mogelijk zijn.”

Ook straathoekwerker Clemens Put die actief is voor CAD Limburg in Houthalen nam deel aan de bijeenkomst in Meulenberg. “Al ken ik de leefwereld van de gasten hier in Houthalen redelijk goed, uit gesprekken blijkt toch vaak dat ik niet goed weet wat er in het Midden-Oosten gebeurt. En ook niet welke invloed dit hier op hen heeft. Ik begrijp nu beter de aantrekkingskracht die de gebeurtenissen in Syrië of Irak op kwetsbare jongeren kunnen hebben.”

Beleid

“Er werden punten aangehaald die mensen met islamitische achtergrond ook niet wisten”, zegt Samir Ahmidouche, jeugdwerker bij Gigos in Genk. “Ik en verschillende andere mensen waren onder de indruk van de vele aspecten die een rol spelen in het Midden-Oosten en omstreken. Door de constante interactie met de spreker werden verschillende onderwerpen aangehaald die iedereen aanspraken.”

Meerdere aanwezigen uitten hun bezorgdheid en dilemma’s die spelen wanneer beleidsmensen verwachten dat ze meehelpen om jongeren te ‘deradicaliseren’ of zaken te ‘signaleren’. Ze hopen dat beleidsmakers altijd rekening houden met hun stem en die van de jongeren met wie ze werken, in plaats van deze groepen enkel te benaderen voor zaken als ‘radicalisering’. Investeren in het jeugdwerk zou ruimte kunnen geven voor een gezonde identiteitsontwikkeling, waarbij jongeren een plek hebben om te praten over wat hun zorgen baart.