Reeds acht jaar is DeWereldMorgen.be de alternatieve en kritische stem in de Vlaamse media.

Wij zijn volledig gratis en reclamevrij.

Maar dat kan enkel via uw steun.

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Open brief: Burundi is Rwanda niet

Open brief aan Europees parlementslid Vautmans naar aanleiding van haar opiniestuk in De Morgen over de situatie in Burundi.
maandag 11 mei 2015

Beste Mevrouw Vautmans,

Wat was ik blij toen ik eindelijk een opiniestuk zag over de huidige situatie in Burundi. En dan nog van een Europarlementslid. Dat is een goed teken. U kent de geschiedenis van de Grote Meren en u bent in de jaren na de Rwandese genocide als senaatsmedewerker van de Rwanda-commissie vaak in contact gekomen met de afgrijselijke gevolgen.

Ik kan mij dus ook niet voorstellen wat voor gevoelens de huidige toestand in Burundi – toch ook een land met een verleden van etnisch geweld tussen vooral Hutu’s en Tutsi’s, bij u doet opleven. De angst dat het nog eens kan gebeuren. Het beeld van een land vol verscheurde gezinnen. De reddeloosheid bij elke poging tot het vatten van de omvang.

Geen etnisch conflict

Maar wat ik mij nog veel minder kan voorstellen, zijn de gevoelens van slachtoffers en overlevenden van genocides – niet in het minste de Rwandese – bij het volgen van wat er in Burundi gebeurt en de vergelijking met de aanloop naar de Rwandese genocide van 1994.

Bij Burundese vrienden hoor ik dat etniciteit er niets mee te maken heeft (“Hij die zegt dat het conflict etnisch is, is voor het 3e mandaat!” Zie afbeelding) en bij betrouwbare media valt hetzelfde op te merken. Het huidige conflict is politiek: wie komt er aan de macht na de verkiezingen? President Nkurunziza, een Hutu, heeft tegenstanders vanuit beide etniën. Vandaag is bijvoorbeeld nog een Hutu oppositieleider opgepakt omwille van deelname aan de manifestaties.

Andere, overheidsgebonden media maken wel gewag van Tutsi’s die in opstand komen tegen een Hutupartij. Er zijn zelfs geruchten in die zin binnen de (Hutu) regeringspartij (CNDD-FDD). Maar die retoriek heeft nog lang geen impact op de manifestanten – die de huidige strijd eerder zien als een overwinning op de etnische geschillen – en de bredere bevolking, omdat ze het tegendeel elke dag bewezen zien.

Etniciteit niet legitimiseren

Burundi is Rwanda niet en zelfs de insinuatie “wat niet is kan nog komen” is een brug te ver. Door dergelijke stemmingmakerij bouwt men mee aan de legitimiteit van de etnische kaart. Als de internationale gemeenschap gaat redeneren op basis van een kiemend etnisch conflict, heeft dat een rechtstreekse invloed op de Burundese publieke opinie. Alle goede bedoelingen ten spijt is dat een stap in de foute richting.

Wat voor reactie zouden we kunnen verwachten van de internationale gemeenschap? Moet men op dezelfde wijze reageren op een nakende genocide als op een politiek conflict met ingewikkelde machtsverhoudingen, onder één van de slechtst presterende presidenten van het Afrikaanse continent?

Hoop

Als ik mijn Burundese vrienden bezig zie en hoor, voel ik de hoop die zij willen uitschreeuwen. Hoop op een betere toekomst, weg van corruptie, honger, armoede en uitzichtloosheid. Maar als ik de berichtgeving in sommige internationale media lees en hoor, die geen tijd hebben voor duiding en correcte informatie, dan slaat de angst pas echt toe.

Ik ben akkoord met uw oproep tot actie, al zal ik het eurocentrisch karakter maar als beroepsmisvorming beschouwen. Vooral omdat België zijn tweede belangrijkste ambassade in Bujumbura heeft en er veel geld gaat naar onder meer de opleiding van de politie. Maar de formulering van die oproep staat haaks op wat voorop zou moeten staan: een beter leven voor alle Burundezen.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

6 reacties

  • door wies k op dinsdag 12 mei 2015

    'Des leaders du mouvement de contestation sont apparus à des rassemblements de manifestants comme à Nyakabiga, un quartier proche du centre-ville de Bujumbura où le vice-président du Front pour la démocratie (FRODEBU, parti à dominante hutu, ethnie majoritaire), Frédéric Bamvuginyumvira, est venu démentir l'idée d'une certaine opinion selon laquelle la fronde était inspirée par des politiciens tutsi (minoritaires) en mal du pouvoir contre le régime du président sortant de la même composante ethnique des hutu.

    'Nous sommes ensembles, Hutu et Tutsi pour empêcher la violation de la Constitution', a martelé M. Bavuginyumvira contre les tentatives d'ethnicisation du problème 'politique', avant d'aviser que la parole restera à la rue jusqu'à ce que l'intéressé renonce à son projet.' (source: http://www.afriquejet.com/actualites/17066-burundi-le-bras-de-fer-pouvoir-opposition-continue.html)

  • door HELENE PASSTOORS op woensdag 13 mei 2015

    Beste Dirk G., ik ben het eens met de strekking van uw stuk. Behalve één ding: actie van Europa of 'de internationale gemeenschap'?? Al maanden terug was in Afrikaanse diplomatieke kringen zeer veel bezorgdheid te horen over de vele verkiezingen dit jaar in Afrika en vooral... ja, in Burundi. Die bezorgdheid betrof druk en gekonkel om de kandidaat verkozen te krijgen die het Westen wil. In sommige landen is dat een kandidaat van de oppositie, maar in andere is het de zittende president, hoe slecht hij ook kan zijn of hoe ongrondwettelijk een volgende ambtstermijn. Dit onder het motto: beter de duivel die we kennen... Dat gekonkel gaat uiteraard met allerlei steun en lobbyen, en zelfs, zeggen die goed ingelichte bronnen, tot en met parlementsleden stuk voor stuk onder druk zetten of gewoon omkopen zodat een meerderheid stemt voor een ongrondwettelijke volgende termijn... En dat zelfs, vertelde men, daar waar het parlement aanvankelijk tegen had gestemd. U mag zelf bedenken over welk(e) land(en) het gaat. Dus: de 'internationale gemeenschap' heeft allang partij gekozen en zit er tot de nek in. Ik denk niet dat dit is wat u (of zelfs die mevrouw) voorstaat.

    Wat dan? Afrikanen. De Afrikaanse Unie, een inter-afrikaanse commissie zoals die ook het Arusha verdrag voor elkaar hebben gekregen, het regionale verband, enz. Als de 'internationale gemeenschap' een Afrikaans initiatief wil steunen zonder zich ermee te moeien, prima. Maar laat ze verder ajb hun handen thuis houden!! Vriendelijke groet, hp

    • door augustlaumans op donderdag 14 mei 2015

      Ik ben het eens met Mevrouw Passtoors als ze het over de inmenging van de internationale gemeenschap heeft. De Afrikaanse Unie maakt hier echter ook deel van uit. Hier zetelen o.a. ook :Oeganda met een president die al 30 jaar aan de macht is, Rwanda met een president die er al bijna (officieel) twee termijnen van 7 jaar heeft op zitten maar eigenlijk al sinds 1994 de touwtjes in handen heeft. Het terugsturen van de Burundese soldaten uit Somalië is echter op zijn minst 'toevallig' te noemen. Zij zijn ook de putschisten. De internationale media zijn overigens wel partijdig geweest in de berichtgeving van de laatste weken. De manifestanten waren ook gewelddadig (er werden mensen gelyncht en politiemensen gedood). Bujumbura is bovendien niet gans Burundi. En een militaire staatsgreep kan men evenmin democratisch noemen. Het doet me teveel aan Ndadaye en de periode die erop volgde denken. Nkurunziza werd anderzijds democratisch verkozen in 2010. Er werden acht kandidaturen genoteerd in de aanloop naar nieuwe verkiezingen. Burundi ondemocratisch noemen is dus niet helemaal terecht. De stembus zal waarschijnlijk niet meer kunnen uitwijzen hoeveel steun Nkurunziza (en zijn regering) nog werkelijk genieten. PS. Burundi is in menig opzicht geen Rwanda. Het land heeft in 1972 een genocide van de hutubevolking gekend (250.000 à 300.000 doden) en is na de moord op twee verkozen hutupresidenten stilaan terug rechtgekropen ondanks dat de schuldigen na 43 jaar nog steeds niet gestraft zijn. Ondanks een zekere verzoening en de aanwezigheid van hutu en tutsi in beide kampen, zou ik nog niet durven stellen dat etnische geschillen helemaal niet meer meespelen. Ik hoop echter vooral dat men nu eerst het geweld en dus ook de staatsgreep veroordeelt ipv het te verrechtvaardigen.

      • door DirkGillebert op maandag 25 mei 2015

        Beste Mevr Passtoors, Beste Mr Laumans,

        Bedankt voor jullie reacties! En vooral mijn excuses voor de late reactie.

        Zoals de laatste reactie van Mevr. Passtoors aangaf, is de situatie behoorlijk veranderd sinds de open brief. De staatsgreep is mislukt. Geruchten doen zelfs de ronde dat de overheid die zelf mee heeft georganiseerd. En ondertussen zitten we weer in een situatie waar mijn brief terug relevantie heeft. Wat die internationale gemeenschap betreft, daar zouden hele boeken over kunnen (en moeten) geschreven worden. Mevr Vautmans vond het zelf opportuun om de Franse interventie in Mali als positief (!) voorbeeld aan te halen. Mijns inziens heeft Frankrijk de afgelopen vijf jaar echter meer kwaad dan goed gedaan voor de situatie in Mali. Maar op zijn minst moet de internationale gemeenschap reageren en standpunt innemen en indien nodig ingrijpen. In de eerste plaats moet het initiatief komen van de buurlanden en andere Afrikaanse landen. Een ophanden zijnde delegatie van o.a. Kenyatta, Zuma en Museveni is woensdag nog wandelen gestuurd door de woordvoerder van de president. Ik ben het eens met Mevr Passtoors dat heel wat Europese landen in het verleden op ronduit foute wijze hebben ingegrepen. Maar anderzijds mogen landen als België, Duitsland, Frankrijk en de Verenigde Staten hun deel van de verantwoordelijkheid niet vergeten als sponsors van de Burundese ordediensten. De etnische geschillen zijn lange tijd politiek uitgebuit en opgeklopt geweest in Burundi. De relatieve rust die Burundi dankzij de akkoorden van Arusha geniet, was dan ook een ware verademing. Maar de overheid legt hoe langer hoe meer een incorrecte etnische rhetoriek in zijn communicatie, wat duidelijk maakt dat zulke gebeurtenissen zich op termijn opnieuw zouden kunnen voordoen.

  • door HELENE PASSTOORS op woensdag 13 mei 2015

    Er is alweer ander nieuws: http://mg.co.za/article/2015-05-13-burundians-celebrate-sacking-of-president-pierre-nkurunziza

    De ontslagen generaal die aan het hoofd stond van de Inlichtingendienst heeft Nkurunziza 'afgezet' in zijn afwezigheid. In de straat wordt het gevierd, maar zien dus hoe dit verder gaat...

    • door DirkGillebert op maandag 25 mei 2015

      [Vervolg]

      Het geweld tijdens de demonstraties is duidelijk niet in verhouding. Aanvankelijk waren de demonstranten volledig pacifistisch. En aan de basis blijven ze dat ook. De enige politiemensen die gedood zijn voor de poging tot staatsgreep, werden gedood door een granaataanval die veroordeeld is door de organisatoren van de manifestaties. Deze deden zich voor in Kamenge en het centrum van de stad, waar tot dan geen protesten waren geweest. De rest van Burundi is afgesneden van de buitenwereld. Niemand wat de overheid daar zoal verkondigt. De meer dan honderdduizend vluchtelingen uit het binnenland zijn slechts een teken aan de wand. De vele redenen waarom Burundi niet democratisch bestuurd wordt, ga ik hier niet opsommen. Maar belangrijk is dat correcte verkiezingen een eerste stap zijn in het democratiseringsproces en niet de laatste. Sinds 2010 is de politieke ruimte stelselmatig verkleind.

      Met vriendelijke groeten, Dirk Gillebert

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties