about
Toon menu
Opinie

Jimmy Carter: stop religieuze discriminatie vrouwen

Oud-president Jimmy Carter schreef dertig jaar na zijn ambtstermijn een publieke overpeinzing, na zijn breuk met zijn kerk, de Southern Baptist Convention. Die had op basis van de Bijbel de vrouw een minderwaardige status gegeven. Carter roept op om godsdiensten te confronteren met hun onaanvaardbare standpunten
maandag 27 april 2015

Ik ben al mijn hele leven praktiserend christen en ik ben vele jaren diaken en Bijbelleraar geweest. Mijn geloof is een bron van kracht en troost voor mij, zoals religieuze overtuigingen dat zijn voor honderden miljoenen mensen overal ter wereld.

Mijn beslissing om na zes decennia mijn banden met de Southern Baptist Convention te breken was dan ook pijnlijk en lastig. Het was echter een onvermijdelijk besluit toen de leiders van de conventie – met vermelding van enkele zorgvuldig geselecteerde Bijbelverzen beweerde ze dat Eva als mindere van Adam werd geschapen en verantwoordelijk was voor de erfzonde – voorschreven dat vrouwen ‘onderdanig’ moeten zijn aan hun echtgenoten en dat zij niet mogen dienen als diaken, predikant of aalmoezenier in het leger.

De overtuiging dat vrouwen op de een of andere manier minderwaardig zijn aan mannen beperkt zich niet tot één religie of geloof. Vrouwen worden in vele religies uitgesloten van een volwaardige en gelijke positie. Tragisch genoeg houdt de invloed van die overtuiging niet op bij de muren van de kerk, moskee, synagoge of tempel.

Deze discriminatie wordt onterecht toegeschreven aan een Hogere Autoriteit en heeft een reden of excuus geboden voor het eeuwenlang en wereldwijd ontnemen van gelijke rechten voor vrouwen.

Het geloof dat vrouwen onderworpen moeten zijn aan de wensen van mannen vergoelijkt op weerzinwekkende wijze slavernij, geweld, gedwongen prostitutie, genitale verminking en leidt tot nationale wetten die verkrachting niet erkennen als misdaad. Daarenboven kost het vele miljoenen meisjes en vrouwen de zeggenschap over hun eigen lichaam en leven en ontneemt het hun een eerlijke toegang tot onderwijs, gezondheidszorg, werk en invloed binnen hun eigen gemeenschap. 

Genderkloof

De invloed van deze religieuze overtuigingen raakt elk aspect van ons leven. Ze verklaart mee waarom in veel landen jongens voorrang krijgen in het onderwijs; waarom meisjes wordt opgelegd wanneer en met wie ze moeten trouwen; en waarom velen enorme en onaanvaardbare risico’s lopen tijdens de zwangerschap en bevalling omdat er geen basisgezondheidszorg is.

In sommige islamitische landen worden vrouwen beperkt in hun beweging, gestraft voor een ontblote arm of enkel, uitgesloten van onderwijs, verboden om auto te rijden of met mannen te concurreren om een baan. Als een vrouw wordt verkracht, krijgt zij vaak de zwaarste straf, alsof zij de schuldige is.

Dezelfde discriminerende denkpiste ligt ten grondslag aan de aanhoudende genderkloof in beloning en aan het gegeven dat er nog steeds zo weinig vrouwen aan het bewind zijn in het westen. Dit vooroordeel is diepgeworteld in onze geschiedenis, maar de impact ervan voelen we elke dag.

Het zijn niet alleen vrouwen en meisjes die lijden. We worden allemaal benadeeld. Aangetoond is dat investeren in vrouwen en meisjes enorme voordelen aan de maatschappij oplevert. Een opgeleide vrouw heeft gezondere kinderen. Ze is eerder geneigd om hen naar school te sturen. Ze verdient meer en investeert wat ze verdient in haar familie. 

Mijnenveld

Het is simpelweg zelfvernietigend voor elke gemeenschap om de helft van haar bevolking te discrimineren. We moeten vraagtekens zetten bij deze egoïstische en achterhaalde opvattingen – zoals we dat zien gebeuren in Iran waar vrouwen het voortouw nemen in de strijd voor democratie en vrijheid.

Desondanks begrijp ik waarom veel politieke leiders zich niet graag in dit mijnenveld begeven. Religie en traditie zijn krachtige en gevoelige domeinen om in vraag te stellen. Maar mijn collega's senioren en ik, verenigd in de organisatie van Ouderlingen, van vele geloven en achtergronden, hoeven ons niet langer te bekommeren om het winnen van stemmen of het vermijden van controverse – en we zijn bijzonder toegewijd om elk onrecht dat we tegenkomen aan te vechten.

De Ouderlingen zijn een onafhankelijke groep van prominente wereldleiders die zijn samengebracht door Nelson Mandela, voormalig president van Zuid-Afrika. Zij zetten hun invloed en ervaring in om vredesopbouw te ondersteunen, menselijk lijden aan te kaarten en de gezamenlijke belangen van de mensheid te promoten. We hebben besloten om in het bijzonder aandacht te vestigen op de verantwoordelijkheid van religieuze en traditionele leiders in het verzekeren van gelijkheid en mensenrechten.  

Stille instemming

Recentelijk hebben we een verklaring gepubliceerd die het volgende stelt: “De rechtvaardiging van discriminatie van vrouwen en meisjes op basis van religie of traditie, alsof het werd voorgeschreven door een Hogere Autoriteit, is onaanvaardbaar.”

We roepen alle leiders op om de schadelijke doctrines en praktijken die discriminatie van vrouwen rechtvaardigen, hoe ingebakken ook, aan te vechten en te veranderen. In het bijzonder vragen we van alle religieuze leiders de moed om de positieve boodschappen van waardigheid en gelijkheid die de grote wereldreligies delen te erkennen en te benadrukken.

De zorgvuldig geselecteerde Bijbelverzen ter rechtvaardiging van de superioriteit van mannen hebben meer te danken aan tijd en plaats – en de vastberadenheid van mannelijke leiders om hun invloed te bestendigen – dan aan eeuwige waarheden. Men kan gelijkaardige Bijbelse fragmenten vinden die de goedkeuring van slavernij en de stille instemming met onderdrukkende leiders onderbouwen.

Ik ben eveneens bekend met de levendige beschrijvingen in dezelfde Bijbel van vrouwen die vereerd worden als eminente leiders. In de jaren van de vroege christelijke kerk dienden vrouwen als diaken, priester, bisschop, apostel, onderwijzer en profeet. Pas in de veertiende eeuw verdraaiden en vervormden dominante christelijke leiders de Heilige Schrift om hun overheersende posities binnen de religieuze hiërarchie te bestendigen. 

Alomtegenwoordig

De waarheid is dat mannelijke religieuze leiders de mogelijkheid hadden – en hebben – om heilige doctrines aan te wenden om vrouwen ofwel te prijzen ofwel te onderwerpen. Voor hun eigen egoïstische doeleinden hebben zij overweldigend gekozen voor het laatste. Hun voortdurende keuze vormt de fundering of rechtvaardiging van een groot deel van de alomtegenwoordige vervolging en mishandeling van vrouwen overal ter wereld.

Dit is een duidelijke schending, niet alleen van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, maar ook van de leer van Jezus Christus, de apostel Paulus, Mozes en de profeten, Mohammed, en stichters van andere grote religies – die allen hebben opgeroepen tot een juiste en rechtvaardige behandeling van alle kinderen van God.

Het wordt tijd dat we de moed vinden om deze opvattingen aan de kaak te stellen. 

De originele, Engelse versie van deze tekst van 2009 vind je hier op The Age. Recent werd hem gevraagd of hij er nog steeds achter stond, wat hij op 23 april 2015 bevestigde. Carter was president van de Verenigde Staten tussen 1977 en 1981. Hij leidt het naar hem genoemde Carter Centre dat projecten voor ontwikkelingshulp steunt en verkiezingen monitort. Vertaling door Ruby Kikken. 

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.