Meer dan ooit heeft de wereld nood aan onafhankelijke journalistiek.

Meer dan ooit is het nodig om een tegengeluid te laten horen.

Steun daarom DeWereldMorgen.be

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Interview

Federico Demaria: "Stoppen met economie centraal te plaatsen"

Is een wereld zonder economische groei realiseerbaar? Hoe vervangen we onze groei-economie, die de grenzen van mens en planeet overschrijdt, door een balanseconomie die in evenwicht is met wat mensen en natuur kunnen dragen? Federico Demaria is een van de schrijvers van het boek ‘Degrowth: a vocabulary for a new era’, waarin hij op zoek gaat naar een wereld die niet focust op groei.
donderdag 2 april 2015

Wat betekent degrowth?

Demaria: “Degrowth stelt de vraag hoe we kunnen leven in een maatschappij die beter en duurzamer is. Het is een voorstel voor een andere samenleving. We willen de focus verleggen naar een samenleving die aspecten zoals jobs, ecologie, sociale rechtvaardigheid en genderverhoudingen centraal zet en breekt met de dominante economische cultuur van groei.”

Degrowth is een krachtige term omdat het in staat is om verschillende aspecten met elkaar te verbinden. Het linkt ecologie, sociale rechtvaardigheid, de creatie van jobs… aan elkaar. Het wil een samenleving creëren waarin onder andere het ‘minderen’ centraal staat. Minderen in de zin van het verlichten van onze impact op de natuur. Maar ‘minderen’ is niet het centrale doel, want door de economische crisis hebben mensen al veel minder.”

Vanwaar de kritiek op economische groei?

Demaria: “Er is een obsessie voor economische groei. Iedereen, ook de politieke partijen, is het erover eens dat er economische groei moet zijn. Ik ben eerder achterdochtig als iedereen het eens is over iets, dan denk ik dat er iets fout zit. Onderzoek toont dat economische groei niet per se wenselijk is: het verhoogt het geluksniveau niet, het vermindert de ongelijkheid niet en vanuit ecologisch standpunt is het niet ecologisch. We kunnen duidelijk zien dat wanneer we economische groei hebben, de ecologische toestand erop achteruitgaat.”

“We zien ook dat ons groeimodel haar grenzen bereikt heeft. We moeten het BBP vergeten en hetgeen belangrijk is voor ons centraal stellen: sociale rechtvaardigheid, een duurzaam milieu, het welzijn van de mensen, jobs creëren voor de jeugd, kansen geven aan mensen,… Als dat belangrijke factoren zijn, dan moeten we die in het centrum plaatsen van het beleid en het politieke debat en ons daarop focussen.”

“We moeten stoppen met economie centraal te plaatsen in onze debatten. We praten alleen nog maar over inflatie, financiële onafhankelijkheid en groei. We praten niet over hoe mensen zich voelen, over de natuur en onze band met de natuur en over wat er aan het gebeuren is met het milieu.”

Is dit de lancering van degrowth?

Demaria: “Het begrip degrowth is niet nieuw. Het is ontstaan uit een evolutie van concepten, ideeën en bewegingen. We zien de term niet enkel verschijnen in de academische wereld, maar ook meer en meer in sociale bewegingen en in het politieke landschap.”

Degrowth is een begrip dat al langer gekend is, vooral sinds de jaren zeventig in de debatten met Sicco Mansholt en André Gorz. In 2001 is de term degrowth opnieuw gelanceerd in Frankrijk. Met als gevolg dat het zich verder aan het verspreiden is in Zuid-Europa. Ondertussen zijn er ook internationale conferenties geweest in Parijs, Barcelona, Montréal, Venetië, Leipzig en in 2016 in Boedapest. We zien dus dat de beweging aan het groeien is. Bijna in elk Europees land, maar ook daarbuiten, is het begrip gekend. In Latijns-Amerika praten ze over ‘buen vivir’, in India over de radicale ecologische democratie, maar ook in Amerika in Australië komt het aan bod. Het wordt een echt internationaal debat."

Wat kunnen we verwachten van dit boek?

Demaria: “Het boek is uitgegeven door Giacomo D’Alisa, Giorgos Kallis en mezelf. Ons idee was om degrowth voor te stellen als een woordenschat met kernbegrippen. Het is dus een heel luchtig en toegankelijk boek. In 50 hoofdstukken delen toponderzoekers en experten hun kennis. We zijn het debat over degrowth nog volop aan het voeren. Enerzijds komt de kritiek op groei aan bod, anderzijds geeft het boek voorstellen voor de weg die we willen inslaan.”

Hoe zou je jongeren overtuigen van het concept degrowth?

Demaria: “Als je tegen jongeren zegt: ‘Laten we gaan voor duurzame ontwikkeling!’, dan is dat niet echt een manier om hen te overtuigen van het concept. We moeten dus nadenken over een begrip dat mensen kan mobiliseren, waarmee mensen zich kunnen identificeren. Ik ben ervan overtuigd dat degrowth die kracht heeft. Ik denk dat jongeren in een wereld van degrowth veel meer zouden kunnen openbloeien dan in een wereld gefocust op groei, want in zo'n wereld worden hun kansen onderdrukt.”

“De vraag die we ons moeten stellen is: ‘Waar willen jongeren naartoe? Hoe zien zij hun toekomst?’. De Indignados-beweging in Spanje had een slogan: ‘We hebben geen huis en we zullen er nooit één hebben. We hebben geen job, dus hebben we geen toekomst. Dat betekent dat we onze angsten verloren hebben.' We zouden hun denken moeten volgen. De angst dat we het weinige dat we hebben zullen verliezen, moeten we inruilen voor de kansen om een meer ambitieuze en utopische samenleving te creëren.”

Federico Demaria is een van de sprekers op Ecopolis op 26 april. In het debat Balanseconomie gaat hij in gesprek met Rachida Aziz, activiste en mode-ontwerpster begaan met ethische mode; en met moraalfilosofe Tinneke Beeckman, schrijfster van Door Spinoza’s lens. Ook Camille Dejardin, schrijfster van Etat Stationnaire: de la hantise à l’urgence, waarin ze de mogelijkheid van een economie zonder groei onder de loep neemt, zal zich voegen bij dit debat. 

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

5 reacties

  • door Maurice de Liberaal op vrijdag 3 april 2015

    In 1972 publiceerde de Club van Rome het raport "Grenzen aan de groei". Hierin werd voorspeld dat binnnen enkele decennia de olie op zou zijn. Nu is het 2015 en het wereldwijde olieaanbod is alleen maar toegenomen door technologische innovaties. Hoezo grenzen bereikt? Ik vermoed dat door voortdurende innovatie groei inderdaad grenzenloos kan zijn.

    • door sardonis op zaterdag 4 april 2015

      Moedertje natuur moet u hierin helaas tegenspreken.

    • door antbover op zaterdag 4 april 2015

      Ja , dus : enkel het economisch plaatje telt Oneindige groei in verwoesting van onze habitat .

    • door Jan Moerman op dinsdag 7 april 2015

      Een mooi voorbeeld van liberaal kromdenken: omdat je één feit aanhaalt (en dat dan ook nog niet verder uitdiept..) die je idee staaft, is er algemeen geen enkel probleem? Concreter: omdat er nu olie te vinden is die we voorheen niet wisten zitten (maar moeilijker te ontginnen is en nog ergere gevolgen heeft voor het milieu dan vroeger) is er voor altijd voldoende olie? Nou! Je mag ze hebben, je technologische innovaties: het is aangetoond dat we als wereld nu reeds meer verbruiken dan er wereld is, maar dat zal jij nog een tijdje negeren, vermoed ik? Gelukkig dek je je nog wat in door te zeggen dat het 'maar een vermoeden is'.. Degrowth is een visie die dringend bij velen ingang moet vinden, willen we ons bestaan hier wat leefbaar houden.

    • door Kris op woensdag 22 april 2015

      Het wereldwijde olieaanbod is misschien dan wel toegenomen, de wereldwijde olievoorraden nemen nog altijd af. Of denkt iemand dat de aarde massaal olie gaat aanmaken tegen hetzelfde tempo dat wij het verbruiken? Daarenboven zijn de manier om die olie te winnen enorm vervuilend, arbeidsintensief en energievergend. Waar men vroeger een pomp op een olieveld plaatste en de olie kwam er uit, moet men nu hele landschappen vernietigen om de olie uit zandlagen te halen. De ecologische schade is enorm. Gaswinning door fracking is een even vernietigend en vervuilend proces. Aardlagen worden opengebroken onder intense druk, chemicaliën worden letterlijk in de aarde gepompt om gas uit gesteenten te kunnen halen. In welke gestoorde wereld is het een goed idee om hier nog langer mee door te gaan? We vernietigen de wereld rondom ons, onze leefwereld. Het is alsof iemand leeft in een houten hut en stelselmatig die hut afbreekt om een vuur te blijven stoken. Niet om het warm te krijgen, maar omdat het vuur alsmaar moet blijven groeien, alsmaar hoger, alsmaar warmer. En waarom? Omdat hij zich geen andere wereld kan/wil/durft inbeelden. Als de hut eenmaal volledig weg is, sterft ook het vuur uit en uiteindelijk ook de bewoner. Maar het vuur zal tot vlak voor het einde in alle hevigheid hebben gebrand... dus was er geen probleem. Toch?

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties