Meer dan ooit heeft de wereld nood aan onafhankelijke journalistiek.

Meer dan ooit is het nodig om een tegengeluid te laten horen.

Steun daarom DeWereldMorgen.be

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

Eilanden Stille Oceaan gedoemd zonder klimaatsolidariteit

Leiders van de eilandstaten in de Stille Oceaan doen na de verwoestende cycloon Pam opnieuw een oproep om werk te maken van wereldwijde klimaatfinanciering. Zonder internationale steun zijn vele eilandbewoners gedoemd te emigreren.
donderdag 26 maart 2015

Klimaatfinanciering is een cruciaal mechanisme om meer capaciteit tot herstel op te bouwen en de schade te beperken die extreme weersomstandigheden veroorzaken, stellen de leiders van meerdere eilandstaten in de Stille Oceaan. In een verklaring zegt president Christopher Loeak van de Marshall-eilanden dat "we afstevenen op een wereld van constante catastrofes" als grote vervuilers niet snel werk gaan maken van vermindering van de uitstoot van broeikasgassen.

Als de internationale gemeenschap de gedane beloften op het gebied van klimaatfinanciering na zou komen, zou dat bepalend zijn voor de resultaten van de 21ste VN-Klimaatconferentie van 30 november tot 11 december 2015 in Parijs (COP21), zeggen deze staatsleiders.

"Het is geruststellend dat veel landen, inclusief enkele erg genereuze ontwikkelingslanden, beloofd hebben het Green Climate Fund, dat werd opgericht om klimaatfinanciering te organiseren, van geld te zullen voorzien. We moeten echter veel meer weten over de concrete plannen van deze regeringen om de klimaatfinanciering voor de komende jaren zeker te stellen, zodat de belofte gehouden wordt die werd gedaan op de 15de VN-Klimaatconferentie van 2009 in Kopenhagen (COP15) om 100 miljard dollar per jaar op te brengen tegen 2020," zegt minister van Buitenlandse Zaken Tony de Brum van de Marshall-eilanden. "Zonder die zekerheid wordt het moeilijk enig succes te boeken in Parijs."

In de Stille Oceaan wonen ongeveer 10 miljoen mensen in 22 eilandstaten en territoria. Vijfendertig procent van deze bewoners leeft onder de armoedegrens. De impact van de klimaatverandering kan de regio tot 12,7 procent van zijn jaarlijkse bruto nationaal product kosten voor het einde van deze eeuw, schat de Aziatische Ontwikkelingsbank.

De eilandstaten in de Stille Oceaan dragen slechts voor een verwaarloosbare 0,03 procent bij aan de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen, maar zijn wel de eerste landen die te maken krijgen met de dramatische impact van de opwarming van de aarde.

Op de Marshall-eilanden, samen 34 kleine eilanden met 52.000 bewoners, hebben vooral de laaggelegen regio's aan de kusten te kampen met de stijging van de zeespiegel en met natuurrampen. "Klimaatrampen hebben vorig jaar meer dan 5 procent van het bruto nationaal product gekost en dat cijfer blijft stijgen. We werken aan klimaataanpassing, maar noodsituaties werpen ons telkens terug", zegt minister De Brum.

Het land kreeg in 2013 te maken met ernstige droogte en in 2014 met sterke schommelingen van de getijden, die zware overstromingen veroorzaakten in de dorpen aan de kust. Daarbij raakten honderden mensen dakloos. Prioriteiten op de Marshall-eilanden zijn herstel en versterking van de kust, de bouw van klimaatbestendige infrastructuur en bescherming van grondwaterlagen.

Lokale capaciteitsopbouw

De organisatie van 52 eiland-ontwikkelingslanden (SIDS – Small Island Developing States1) ontvingen in 2010 en 2011 de meeste hulp voor klimaataanpassing uit fondsen van de lidstaten van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).

De eilandstaten in de Stille Oceaan ontvingen daarvan toen in totaal 8,8 miljard dollar. Zestig procent van deze hulp komt uit Australië. Andere grote donoren zijn Nieuw-Zeeland, Frankrijk, de VS en Japan. In december 2014 besloot de Australische regering echter 3,7 miljard dollar te bezuinigen op het budget voor buitenlandse hulp in de komende vier jaar. Dat zal gevolgen hebben voor de klimaathulp in de regio.

Financiering gericht op lokale expertise van klimaatverandering en institutionele capaciteit is van groot belang om de autonomie van de betrokken landen te bewaren, zeggen de bewoners van de eilandstaten. "We hebben niet nog meer rapporten van consultants en haalbaarheidsstudies nodig. Het is belangrijk hier ter plaatse capaciteit op te bouwen en die hier te houden", zegt minister de Brum.

Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken van de kleine eilandstaat Kiribati zegt dat die "plaatselijke capaciteit" nu zeer beperkt is. "We zijn afhankelijk van technische assistentie van consultants die komen en gaan zonder onze eigen mensen goed op te leiden."

De staat Kiribati omvat 33 laaggelegen koraaleilanden met een bevolking van iets meer dan 108.000 mensen. Ze wordt geconfronteerd met een stijging van de zeespiegel met 0,6 meter en een stijging van de oppervlaktetemperatuur met 2,9 graden Celsius tegen 2090, volgens het Pacific Climate Change Science Program van de Australische overheid.

Kiribati heeft elk jaar te maken met hogere getijden en vooral in de dichtbevolkte kustregio's vormt erosie een ernstig risico. Het eiland Tarawa bijvoorbeeld, waar ook de hoofdstad ligt, is gemiddeld slechts 450 meter breed en heeft geen enkele mogelijkheid om de dorpen verder inlands te verplaatsen.

Eilanden worden onbewoonbaar

Sommige eilanden dreigen dus op lange termijn onbewoonbaar te worden. Klimaatfinanciering zal daarom ook nodig zijn om mensen elders te huisvesten, volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken van Kiribati. "Gedwongen emigratie zal onvermijdelijk zijn. We maken daar al plannen voor. Hulp moet zich ook daar deels op richten. Dat gebeurt nog nauwelijks, omdat het gaat om een behoefte ergens in de toekomst en er zijn ondertussen concrete behoeften die beter zichtbaar zijn in het hier en nu."

Het succesvol aanpakken van de klimaatverandering vraagt dus om internationale samenwerking voor het overleven van iedereen, volgens de overheid van de Marshall-eilanden. "Als klimaatfinanciering op de COP21 in Parijs mislukt, dan mislukt ook ons antwoord op de klimaatuitdaging", concludeert minister De Brum.

Bron: Pacific Islanders Say Climate Finance “Essential” for Paris Agreement

1 Sinds 1992 verenigt SIDS 52 eilandstaten in de Caraïben, de Stille Oceaan, de Indische Oceaan, de Zuid-Chinese Zee en een aantal Afrikaanse eilandstaten (volledige lijst, zie Wikipedia)

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.