Ruzie binnen de Turkse regeringspartij breidt zich uit
Peter Edel

Ruzie binnen de Turkse regeringspartij breidt zich uit

Dat het rommelt binnen de in Turkije regerende Partij voor Gerechtigheid en ontwikkeling (AKP) schreef ik eerder al. Nu is daar echter een regelrechte ruzie gaande. Aanleiding is het vredesproces dat de regering met de Koerden is aangegaan en uitspraken daarover van president Erdogan.

woensdag 25 maart 2015 12:00




Vorige week sprak Erdogan zich publiekelijk uit tegen een
waarnemingscomité bij het vredesproces, waar de regering op
aandringen van de Koerdisch georiënteerde Democratische Volkspartij
(HDP) mee instemde. Kort daarvoor had Erdogan al het bestaan van
een Koerdisch probleem ontkend, waarmee hij eveneens menig wenkbrauw deed
fronzen.

Erdogans uitspraken volgden op een belangrijke verklaring van
HDP-leider Selahattin Demirtas. Deze had gezegd dat Erdogan niet op de HDP
hoeft te rekenen voor het presidentieel systeem waar hij naar
streeft. Daarmee maakte Demirtas een einde aan speculaties dat de HDP
in ruil voor toezeggingen bereid was daarmee in te stemmen. Demirtas
plaatste democratisering nadrukkelijk voorop binnen het vredesproces
en daar hoort een ultramachtige president niet bij voor hem.

Verder voorspellen peilingen dat de AKP stemmen zal verliezen bij de
verkiezingen op 7 juni. Niet alleen aan de HDP, maar ook aan de
ultranationalistische Partij van de Nationale Beweging (MHP).

Erdogan koos er vervolgens voor om de nationalistische kaart te
spelen, wat zich niet alleen vertaalde in afstand van het
vredesproces, maar ook van het regeringsbeleid in dit verband.

Arinc

Voor vicepremier en regeringswoordvoerder Bülent Arinc was de maat
hiermee vol. Op dezelfde dag waarop PKK-leider Abdullah Öcalan
opriep de wapens neer te leggen, herinnerde hij Erdogan er via de tv aan dat de regering en de president afzonderlijke
verantwoordelijkheden kennen.

‘We houden allemaal van de president’, zei Arinc nog, maar verder
was zijn boodschap duidelijk: Erdogan mocht zich niet bemoeien met
het regeringsbeleid.

Niet eerder sprak een AKP-minister zich zo expliciet uit tegen
Erdogan. Het kwam hard aan, want Arinc is medeoprichter van de AKP,
waardoor zijn woorden zeker gewicht in de schaal leggen binnen die
partij. Toch vond Erdogan daar iemand die het voor hem opnam.

Gökcek

De AKP-burgemeester van de Turkse hoofdstad Ankara, Melih Gökcek,
reageerde via Twitter furieus op de uitspraken van Arinc:

‘Arinc kan niet langer de woordvoerder van de AKP zijn, hij kan ons
niet langer vertegenwoordigen’… ‘Arinc moet eerst ontslag nemen
als woordvoerder en dan als minister’… ‘Bülent Arinc: we
willen je niet meer.’

Gökcek riep premier Davutoglu op om Arinc te ontslaan. Omdat de
‘parallelle structuur’ Arinc ervan zou weerhouden om uit eigen
beweging op te stappen. Met de ‘parallelle structuur’ verwees
Gökcek naar de beweging van Fethullah Gülen, de van bondgenoot tot
aartsvijand van Erdogan getransformeerde imam in Pennsylvania.

Volgens Gökcek dient Arinc de belangen van Gülen: ‘Ik moet toegeven dat ik niet verwacht had dat ze ons van binnenuit
aan zouden vallen. Ze deden het via Bülent Arinc. Zijn uitspraken
werden alom als die van de regering beschouwd, maar hebben daar niets
mee te maken.’

Arinc slaat terug

Een paar uur later nadat Gökcek naar hem had uitgehaald, sloeg Arinc
terug. Gökcek had volgens hem ‘zelf op de schoot van de
Gülenbeweging’ gezeten door daar stukken grond in Ankara aan te
verkopen. Een interessante beschuldiging, mede omdat dergelijke
berichten al eerder waren opgedoken.

Verder zei Arinc dat Gökcek ‘geen manieren’ kent en ‘corrupt’
is. Hij kondigde aan de fouten van Gökcek te zullen onthullen, maar
pas na de verkiezingen, omdat hij de AKP geen schade wil berokkenen.

Bepaalde kringen

Ondertussen verdedigde Erdogan zijn uitval naar de regering. Hij
beriep zich op het recht om kritiek te hebben ‘uit naam van de
staat en de natie.’ Verder zei hij:

‘Als ik bezwaar heb tegen bepaalde fouten, of daar de aandacht op
vestig, dan doe ik dat als iemand die zich bewust is van wat zich tot
dusver heeft afgespeeld’… ‘Ik doe het door aandacht te vestigen
op de “parallelle structuur”, die samenwerkt met bepaalde
kringen.’

Welke kringen Erdogan bedoelde, zei hij niet.

Onderzoek

Een dag later zei Gökcek juridische stappen tegen Arinc te zullen
nemen. Daar bleef het echter niet bij, want justitie in Ankara
stelde een onderzoek naar beiden in het vooruitzicht. Daar verdenkt
men Arinc van wanbeheer en het verdoezelen van misdaden, terwijl
Gökcek wordt beschuldigd van wanbeheer en verduistering.

Wanneer strafbare feiten worden vastgesteld zal justitie toestemming
vragen aan het ministerie van Binnenlandse Zaken voor de vervolging
van Gökcek. Daarnaast zal een samenvatting van de procedure tegen
Arinc naar het parlement gestuurd worden, waar vervolgens besloten
kan worden om zijn juridische immuniteit op te heffen.

Justitie loopt op deze manier kans om zelf (nogmaals) met de
‘parallelle structuur’ geassocieerd te worden, want Fethullah
Gülen verkneukelt zich uiteraard over een procedure tegen Arinc en
Gökcek. Samen met de oppositiepartijen zal hij met genoegen
waarnemen dat de AKP, tien weken voor de verkiezingen, haar eigen
vijand aan het worden is.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!