Reeds acht jaar is DeWereldMorgen.be de alternatieve en kritische stem in de Vlaamse media.

Wij zijn volledig gratis en reclamevrij.

Maar dat kan enkel via uw steun.

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Bibliothekenbelang

Ik was een weinig rebels kind. Als ik thuis moest zijn om 18u, arriveerde ik steevast om 17u55. Als ik een regel gebroken had en wist dat ik daarmee in conflict zou komen met mijn ouders, werd ik daar fysiek misselijk van. Er was echter één regel die ik meermaals bewust gebroken heb. En waar ik ook meer dan eens op betrapt werd. Dat was lezen in bed, tot lang na mijn bedtijd. Onder de lakens met een zaklamp.
donderdag 12 maart 2015

De reden waarom ik zo vaak betrapt werd, was omdat ik me – ook vandaag nog – genadeloos liet meezuigen in het verhaal. Zo genadeloos dat de wereld om me heen niet langer bij me binnenkwam. Ik kon het me gewoon niet laten.

De jongerenafdeling in onze plaatselijke dorpsbibliotheek heb ik quasi volledig verslonden. Ik stond als tiener dus al gauw tussen de rekken waar zich het overweldigende literatuuraanbod voor volwassenen bevond. Alsof er een nieuwe wereld voor me openging. Je mocht er vijf boeken per persoon uitlenen, maar omdat mijn broer allerminst interesse had in boeken, nam ik vaak ook zijn lidkaart mee en leende ik er tien per keer uit. En dan keerde ik nog vaak meermaals per week terug omdat ik na enkele dagen reeds door mijn voorraad heen zat.

Ik heb me vaak de Mathilda van het gezin gevoeld. Niet dat mijn ouders of broer oppervlakkige idioten zijn, maar ik was wel steeds het buitenbeentje. Mijn interesses lagen altijd ergens daar waar mijn ouders elkaar onbegrijpende blikken toewierpen en me vroegen waar ik dàt weer vandaan haalde. De bibliotheek voedde mijn honger naar kennis. Ik ben nooit een fantastische studente geweest, maar als iets me boeide, dan las ik alles dat er over te lezen viel. Zo heb ik op mijn elfde een volledig vertaalwoordenboek Engels-Nederlands uitgelezen, omdat ik de taal wilde leren.

Als ik opgegroeid was zonder bibliotheek, was ik ongetwijfeld een ander mens geworden. En ik weet niet of ik het dan had kunnen maken op deze arbeidsmarkt zonder diploma. Ik denk eerlijk gezegd van niet.

Vandaag ben ik fulltime freelancer. Om maandelijks de rekeningen te kunnen betalen, doe ik datgene wat ik mezelf heb aangeleerd dankzij de bibliotheek: lezen en schrijven. Ik word betaald om teksten te redigeren, te schrijven, na te lezen, te vertalen, te verbeteren. En ik kom daarmee rond omdat ik het goéd doe. Ik studeerde zeven jaar geleden af in het technisch secundair onderwijs. We kregen per week even veel uren Nederlands als we biologie en anatomie kregen. Het taalniveau was om te janken. Als ik opgegroeid was zonder bibliotheek, was ik ongetwijfeld een ander mens geworden. En ik weet niet of ik het dan had kunnen maken op deze arbeidsmarkt zonder diploma. Ik denk eerlijk gezegd van niet.

Heeft u eigenlijk wel stil gestaan bij de gevolgen van uw beslissing, meneer Gatz? Ik kan amper geloven dat u dezelfde man bent die ik enkele maanden terug op een boekvoorstelling van een vriend nog de literatuur en het belang ervan hoorde bejubelen. Op een moment waarop kinderarmoede in België hoger ligt dan ooit, besluit u om de subsidies van laagdrempelige, gezellige, warme gebouwen vol toegankelijke kennis, plezier en ontspanning af te nemen. Als u daar zelf de gevolgen niet van in kan zien, dan bent u de term cultuurminister meer dan onwaardig.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

11 reacties

  • door Peter Dejaegher op donderdag 12 maart 2015

    Hallo? U hebt het blijkbaar niet goed gelezen. Hieronder wat belga zegt: Bibliotheekplicht - "Lokale besturen niet van plan om bibliotheken of jeugdhuizen te sluiten" (Gatz) BRUSSEL 12/03 (BELGA) = Volgens Vlaams minister van Cultuur Sven Gatz (Open Vld) zijn de Vlaamse steden en gemeenten niet van plan om bibliotheken of jeugdhuizen te sluiten, nu ze zelf mogen beslissen hoe ze de subsidies van de Vlaamse overheid zullen gebruiken. Voor hen valt vooral een hoop administratieve lasten weg, onderstreept de minister. Gatz herinnert eraan dat het lokale cultuurbeleid nu al hoofdzakelijk - "voor zo'n tachtig procent" - werkt met lokale en dus niet met Vlaamse subsidies. De nieuwe regering heeft nu beslist om ook de sectorale subsidies vanuit de Vlaamse Gemeenschap over te dragen aan het Gemeentefonds, zonder op te leggen waarvoor ze gebruikt moeten worden. Volgens Gatz juichen de lokale besturen die toegenomen autonomie toe. De Vlaamse sectorale subsidies brachten voor de steden en gemeenten immers "allerlei voorschriften en criteria en een hoop administratieve en planlast" met zich mee. Voor de negatieve reacties op de toegenomen vrijheid heeft de liberaal weinig begrip. "Het heeft er veel van weg dat sommigen grote schrik hebben van de vrijheid die de Vlaamse regering plots geeft aan de lokale besturen, dat ze zelf mogen beslissen hoe ze de sectorale subsidies van de vlaamse overheid gebruiken", besluit hij. Volgens Gatz beschouwen de burgers bibliotheken en jeugdraden intussen als "onmisbaar voor een goed bestuur". De lokale besturen zullen hun bibliotheken of jeugdhuizen dus niet sluiten, maakt de minister zich sterk. "Mensen moeten zich dus niet ongerust maken dat ze straks geen boeken meer zullen kunnen lenen in een bib."

  • door Kurt op donderdag 12 maart 2015

    Bibliotheken zijn de laatste van de oude dinosaurussen en zullen verdwijnen op enkele uitzonderingen na. Dat is toch de logica zelve? Vroeger had je in elk provinciestadje wel een platenwinkel en in elk dorp een videotheek. Welkom in de digitale wereld, deze zijn allemaal verdwenen. Enkel de werknemers aan de staat hebben dat nog niet door en blijven vasthouden aan dit compleet achterhaalde distributiemodel. Zorg gewoon voor een centrale download bibliotheek en klaar is Kees. Of ontdek Google books of het gutenberg project. In mijn provinciestadje slorpt de bibliotheek meer geld op dan het OCMW.

    • door barth op maandag 16 maart 2015

      Ik ben blij dat er een debat gevoerd wordt over de openbare bibliotheek. Haar als vanzelfsprekend beschouwen is immers een gegarandeerde manier om ze te doen verdwijnen. Als ik iets op het standpunt van de auteur af te dingen heb, is het dat ze Sven Gatz misschien wat veel krediet geeft: het is niet hij die bibliotheken sluit of laat voortbestaan, maar de inrichtende overheden. En het is niet Sven Gatz die de inrichtende overheid van het bestaansrecht van een bibliotheek moet overtuigen, maar de bibliothecaris. In dit stuk heeft die daarvoor alvast enkele doorslaggevende argumenten gevonden. De argumentatie van sommige reacties valt mij dan weer wat tegen: wie Google Books of project Gutenberg als een alternatief voor een lokale openbare bibliotheek naar voor schuift, die weet gewoon niet waarover hij het heeft. En dat de bibliotheek zou moeten sluiten omdat ze meer kost dan het OCMW is een absurde redenering, die bovendien aantoont dat de schrijver ervan het opiniestuk waarop hij reageert, gewoon niet heeft gelezen of alleszins niet gesnapt: het punt dat de auteur maakt, is net dat de bibliotheek ervoor heeft gezorgd dat zij niet naar het OCMW is moeten stappen. Maar zoals ik zei: dit debat is hoognodig en welkom. Als nu ook onze bibliothecarissen zich laten horen, wordt het geen denkoefening of protestkreet meer, maar een krachtig instrument om voor het bestaansrecht van de waardevolle, unieke maar kwetsbare openbare voorziening die de bibliotheek is, te vechten.

      • door Kurt op dinsdag 17 maart 2015

        Omdat ik het niet eens ben, heb ik het niet goed begrepen? Dergelijke hautaine uitspraken, daar maak je geen vrienden mee. Het toeval wil nu dat ik als vrijwilliger verscheidene jaren de plaatselijke dorpsbibliotheek gerund heb in een ver verleden. Maar dit geheel terzijde. De meerwaarde van de fysieke zwijgende overhandiging van een papieren boek ten opzichte van elektronische distributie ontgaat me inderdaad compleet. In de meeste gevallen stelt het niet meer voor dan gesubsidieerde tewerkstelling. Onze bibliotheek is hiervan het perfecte voorbeeld. Hier kan je godbetert nog CD's ontlenen. Neen, 12 VTE om wat boeken in te scannen, afschaffen die handel en wel per direct. Ik heb nog nooit een bibliothecaris meer zien doen dan nors en verveeld voor zich uit staren, en geloof me ik heb al heel wat bibliotheken bezocht. Ik ben zelfs levenslang lid van een zeer bekende universiteitsbibliotheek, geen haar op mijn hoofd dat er aan denkt om er ook fysiek een boek uit te lenen. Het vliegtuig is me wat te duur. Digitaal heb ik uiteraard volledige toegang. En wat is daar mis mee? Mijn punt is dat de auteur, mis toegang tot een digitale bibliotheek net dezelfde verheffende literatuur zou gelezen hebben. Haar blik zou misschien nog iets ruimer geweest zijn vermits ze niet zou afgehangen hebben van de plaatselijke smaak van de inkoper in kwestie. Welke meerwaarde heeft een fysiek bibliotheek? Ik zou het echt niet weten. Mochten de bibliothecarissen nu welbespraakte, behulpzame, bijzonder erudiete mensen zijn, tja, dan viel er nog iets voor te zeggen. Uit mijn uitgebreide steekproef is alvast het tegendeel gebleken. Als tiener mocht ik al blij zijn dat ik niet onder mijn voeten kreeg omdat ik teveel in de rekken snuisterde.

        • door barth op woensdag 18 maart 2015

          Het debat over de openbare bibliotheek moet volgens mij op een inzichtelijke manier gevoerd worden, met kennis van zaken en op basis van deugdelijke argumenten. Wie uit teksten conclusies trekt die haaks staan op de inhoud, mist inzicht. Wie totaal verschillende dingen als inwisselbaar voorstelt, mist kennis van zaken. En wie invalide argumenten aanvoert, mist retorische vaardigheden. Net daarom pleit ik ervoor dat bibliothecarissen zich meer in het debat mengen. Zij hebben dat inzicht, die kennis en die vaardigheden immers wel.

          • door Kurt op woensdag 18 maart 2015

            Dat is je plan? Bibliothecarissen mee laten beslissen over het voortbestaan van hun eigen bullshit job? Echt waar, hoe bedenk je zoiets?

  • door Josefine Goyvaerts op vrijdag 13 maart 2015

    Ik sluit me hier volledig bij aan! De laatste alinea slaagt de nagel op de kop!

    • door romanvampire op vrijdag 13 maart 2015

      Ik minder eens, bibliotheken zijn belangrijk, zeker voor lagere schoolkinderen in aanraking te laten komen met boeken en intresses te prikkelen.

      Wel vind ik de verplichting ook wat belachelijk per gemeentegrens of zoiets.. Veel zo kleine bibliotheken zijn ocharme mss 8 uur op een week open, dat is verspilling van ruimte, geld, Dan is het beter dat 2 of zelf 3 kleinere gemeentes samen een kwalitief goede bib uitbaten die liefst ook iets ruimer gaat dan het puur boeken uitlenen beginsel. Een mobiele bib in omgebouwde bus ofzo zou dan ook beter zijn, dus kan dan ook vlot meerder plaatsen aandoen, en is veel zichtbaarder open omdat die dan op een plaats letterlijk verschijnt

      In Nederland is een bib vaak samen met een toeristisch centrum ofzo, en zo kan er iemand zijn die beide tegelijk doet in bibs met weinig bezoekers terwijl er toch ruime openingstijden zijn. Ik denk dat we vooral moeten ophouden om al die muren te tekenen tussen verschillende categoriën!

      • door barth op woensdag 18 maart 2015

        De doelgroep van leesbevorderende activiteiten in de openbare bibliotheek is niet beperkt tot kinderen uit het basisonderwijs. Dat is één van de redenen waarom zo'n "muurtje" tussen een bibliotheek en de rest van het vrijetijdsaanbod geen luxe is: de openbare bibliotheek heeft een heel specifieke opdracht die geen enkele andere instelling tot dusver kan overnemen. Wat je ziet, is dat een dozijn andere organisaties elk voor een tijdje een stukje van de dienstverlening overnemen. Maar er zijn nog altijd heel veel, en heel grote stukken die niemand anders doet, en die, in een tijd dat er op het sociocultureel werk en in het onderwijs al héél zwaar bespaard wordt, ook niemand anders zal doen. En het grootste stuk is de essentie van het bibliotheekwerk: het verzamelen, bewaren en openstellen van zo veel mogelijk degelijke informatie en cultuur, zonder enig ander doel dan die met zo veel mogelijk mensen te delen. Daar hebben de bibliotheken een eeuwenlange traditie en een immense expertise in opgebouwd, en wie werkelijk denkt dat het baliemeisje van de VVV dat er even bij kan nemen, die dwaalt.

      • door barth op woensdag 18 maart 2015

        Wat u voorstelt, is precies wat er in het afgeschafte decreet stond. Dat sprak niet over gemeentegrenzen maar over aantal inwoners. Ook die mobiele voorzieningen bestaan al 30 jaar: in Nederland heten ze 'bibliobus', in Vlaanderen 'bib aan huis'. Maar allebei hebben ze de ondersteuning van een bibliotheek nodig om uit te rijden. En die ondersteuning zullen ze niet krijgen van andere socio-culturele diensten, omdat deze daar niet de expertise of de middelen voor hebben. Dat inzicht, en de notie dat een bibliotheek is meer dan een boekenrek en een balie, zijn basisvoorwaarden om een zinvolle bijdrage tot het debat over haar toekomst te kunnen leveren.

      • door barth op donderdag 19 maart 2015

        Die 'kleine bibliotheken' die 'ocharme x uur open zijn', zijn filialen (antennes, uitleenposten, buurtbibs...) van een grotere bibliotheek. De buurtbibs bieden een in tijd beperktere dienstverlening aan maar vergroten de toegankelijkheid tot de collectie en de diensten van de grote. Ze hebben dus net als de bibliobus de functie om de bib naar de burger te brengen, maar hun aanbod is veel uitgebreider. En net als de bibliobus kunnen ze niet bestaan zonder de hoofdbibliotheek. De afgelopen jaren zijn overigens al een heleboel buurtbibs gesloten. Opnieuw: een debat heeft zin als het wordt gevoerd met kennis van zaken. Kennis die voorlopig nog makkelijk te vinden is voor iedereen die de moeite doet om een bibliotheek binnen te stappen (of desgevallend een bezoek van de bibliobus aan te vragen).

      Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties