about
Toon menu

Elephant’s dream – Een recensie. Een reflectie

Op 7 februari was de docu Elephant’s Dream van Kristof Bilsen te zien in de KVS. De film zat meteen raak. Het doet altijd deugd om de chaos van het verkeer in ontwikkelingslanden in zijn rauwheid en echtheid op beeld te zien. Het is nu niet gemakkelijk om het broeierige ervan in een film te vatten, maar wanneer dat wel lukt is het telkens opnieuw een soort ‘gezellig weerzien’ voor wie het kent.
maandag 9 maart 2015

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Na het openingsshot van de fanfare aan een verlaten station, komt de verkeerschaos ons zwetend tegemoet. De drukte en het getoeter van die inleidende minuten vormen echter een mokerslag van een contrast met de rest van de documentaire. Visueel blijft de film steeds even sterk, maar inhoudelijk ontbloot hij vooral op pijnlijk directe wijze de leegte en traagheid in het leven van enkele Congolese individuen.

De wijze waarop voice-over aan ‘stiltebeelden’ gekoppeld wordt, doet de melancholie aan de ribben plakken. Net daardoor is het bekijken van de film niet meteen een vrijblijvend plezier. Geen mens die onaangeroerd blijft door het zien van zo’n diepe en fundamentele eenzaamheid.

Ontsnappen uit de pijn van die eenzaamheid bleek enkel mogelijk door de stilletjes aan opborrelende energie van drang tot verzet toen duidelijk werd hoe de neoliberalisering op waanzinnige en absurde het niemandsland van het postkantoor van Kinshasa inpalmt. Met veel toeters en bellen wordt het kantoor geprivatiseerd en wordt de schijn van verandering hoog gehouden. Maar of die verandering ook werkelijk wordt ingeluid, daar stelt de kijker zich alsmaar meer vragen bij.

In alles wat gebeurt – en vooral niet gebeurt – neemt de film een bijna onmenselijke (maar hoogst noodzakelijke) afstand. Geen morele dweperij, geen grote analyse, geen tromgeroffel voor de toekomst. Gewoon het leven zoals het is – en vooral zoals je niet wilt dat het zou zijn.

Je kan er als kijker alle kanten mee uit. Je kan je blind staren op de inefficiëntie van de Congolese maatschappij of je kan je kwaad maken op de mallemolen van de globale economie die voor een land als Congo geen enkel ontzag heeft. Je kan je afvragen hoe de personages waarop wordt ingezoomd in godsnaam kunnen blijven doen – en vooral niet doen – of je kan je afvragen of er toch niet ook heel wat in te herkennen valt.

Gaandeweg voelde ik de gedachte opborrelen dat er ook in onze eigen Belgische samenleving waarschijnlijk heel wat mensen dag in dag uit zo goed als niets verrichten. Alleen gaat dat bij ons steeds gepaard met grote drukdoenerij aan de buitenkant. We doen steeds alsof we met heel wat bezig zijn, maar wezenlijk gebeurt er dikwijls even weinig en is de kracht van verandering even betwijfelbaar.

En wat die drukdoenerij aan de buitenkant uiteindelijk niet kan verhullen, is dat we ook in onze samenleving behoorlijk wat last hebben van de privatisering van eenzaamheid.


Elephant's dream is op 3 april te zien in Kinepolis naar aanleiding van het Afrika Film Festival in Leuven, en vanaf 2 april drie weken lang in Sphinx in Gent.

Trailer: IDFA 2014 | Trailer | Elephant's Dream

http://www.elephantsdream-film.com/