about
Toon menu
Analyse

Wie dingt naar de stem van de Griekse kiezer?

Op 25 januari gaan de Grieken weer naar de stembus, terwijl Europa de adem inhoudt. Welke partijen zijn er, waarvoor staan ze, en hoe reëel zijn hun kansen? Een gedetailleerd overzicht,rechtstreeks vanuit Athene.
dinsdag 13 januari 2015

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

De crisis in het land is nog lang niet bezworen en de Grieken zijn na meer dan vier jaar besparingsbeleid murw geslagen. Onder deze omstandigheden moeten de politici naar de gunst van de Griekse kiezer dingen.

Griekse stemplicht

Ter herinnering: de stembureaus gaan op 25 januari 2015 open om 7 uur ‘s ochtends en sluiten rond 7 uur ‘s avonds (de wet zegt dat ze open blijven 'tot zonsondergang') en deelname aan de verkiezing is – net als in België – verplicht. Er zijn geen echte gevolgen als je niet komt opdagen, want de Griekse overheid heeft een ernstig probleem met het actualiseren van de kieslijsten. Vaak staan er nog mensen op die overleden zijn.

In een verkiezingsjaar worden de kieslijsten steeds in februari geactualiseerd. Omdat de verkiezingen dit jaar op 25 januari vallen, zullen zo rond de 100.000 jongeren van 18 niet kunnen gaan stemmen. Er zijn 300 zitjes in het parlement te verdelen (Griekenland heeft geen kamer of senaat). Door een eigenaardige kieswet, opgesteld door Evangelos Venizelos, krijgt de eerste partij sowieso 50 zetels cadeau, dus in praktijk gaat de strijd om de overige 250 zetels.  

In 2012 deden er niet minder dan 36 partijen mee aan de parlementsverkiezingen. Dat was een absoluut record, maar deze keer komen we daar niet in de buurt. In totaal heeft de Griekse kiezer de keuze uit 21 partijen, 4 coalitielijsten en een lijst met onafhankelijke kandidaten. De volledige lijst vindt u hier onder: 

  1. Nea Dimokratia: de partij van uittredend premier Samaras. In principe is de partij conservatief en centrumrechts. Onder Samaras is ze ver naar rechts opgeschoven, getuige het feit dat hij de parlementsleden van het extreemrechtse LA.O.S. aan boord heeft genomen en ministerposten heeft gegeven. Bedoeling was om kiezers aan de rechterkant van het spectrum aan te spreken, maar de premier heeft daarmee de traditionele kiezer van Nea Dimokratia vervreemdt. In de laatste opiniepeilingen haalt de partij rond de 25 procent van de stemmen.

  2. SYRIZA: een coalitie van voornamelijk radicaal linkse partijen, die elk hun zegje hebben. Daardoor is de boodschap van SYRIZA aan de kiezer niet altijd even consistent en de tegenstanders hebben daar altijd gretig op ingespeeld. Het is de verdienste van partijleider Alexis Tsipras dat hij de neuzen min of meer in dezelfde richting heeft weten te krijgen. De voorbije jaren zijn heel wat politici van het doodbloedende PASOK de rangen van SYRIZA komen versterken. De partij spreekt een breed spectrum van linkse kiezers aan. In de laatste opiniepeilingen ligt de partij steevast voorop en lijkt 30 procent van de stemmen te gaan halen.

  3. PASOK: de socialistische partij die gesticht is door Andrea Papandreou heeft harde klappen gekregen. Zoon Georgos Papandreou haalde met de partij nog 44 procent van de stemmen in 2009. Ondertussen zou de partij met de kiesdrempel van 3 procent flirten. Papandreou heeft de partij verlaten en vice-premier Venizelos probeert de brokken te lijmen. Decennialang waren PASOK en Nea Dimokratia gezworen vijanden, maar sinds de partijen samen een coalitieregering vormden, worden ze door de Grieken als twee kanten van dezelfde medaille gezien. Voor de Griekse kiezer heeft PASOK niets meer met socialisme te maken, omdat de partij een keiharde neoliberale besparingskoers volgde. Het wordt afwachten of PASOK nog in het parlement komt. De laatste opiniepeiling geeft 3 procent.

  4. Gouden Dageraad: deze neonazipartij kreeg in 2012 achttien leden in het parlement. De extreemrechtse kiezer die niet voor Nea Dimokratia wilde kiezen, omdat die partij het systeem vertegenwoordigde, koos resoluut voor Gouden Dageraad. Een stem voor de rechtse partij LA.O.S. was niet aan de orde, want die partij had even in de overgangsregering onder bankier Loukas Papadimos gezeteld. Sinds de opkomst van Gouden Dageraad heeft Griekenland heel wat criminaliteit gekend, waar zo goed als niet werd tegen opgetreden. Het duurde tot er Grieks bloed vloeide, voor justitie in actie schoot. Zeven parlementsleden, onder wie voorzitter Nikos Michaloliakos en woordvoerder Ilias Kasidiaris, zitten sinds september 2013 in voorhechtenis. Gezien ze officieel nog nergens van beschuldigd zijn, kunnen ze zich kandidaat stellen, wat ze dus ook hebben gedaan. Gouden Dageraad maakt kans om de derde partij te worden. Ze scoort rond de 6 procent in de opiniepeilingen, ongeveer de helft van het behaalde resultaat in 2012.

  5. KKE (Communistische Partij van Griekenland): de oudste partij van het land. Predikt steevast voor dezelfde bekeerden. Wil Griekenland uit de EU, uit de NAVO en nog zo veel meer. De partij is niet uit op samenwerking met een andere politieke partij. Het moet zoals de KKE het wil. De retoriek van de KKE klinkt oubollig, de partij laat zich vooral inspireren door het communisme zoals dat door Stalin werd uitgevoerd. De harde kern van om en bij de 4 à 5 procent zal voor de partij stemmen. En alles zal bij het oude blijven voor de KKE.

  6. Liberale Partij: een vrij onbekende partij die teruggrijpt naar het liberalisme zoals dat meer dan honderd jaar geleden werd gepredikt door Eleftherios Venizelos (geen relatie met de uittredende vice-premier). De partij zal niet op de radar verschijnen.

  7. Teleia: de vertaling van de naam van deze partij is 'Punt'. Het is een partij die is opgericht door burgemeester Apostolos Gletsos van een klein dorp ongeveer 150 kilometer ten noorden van Athene. Hij is nog acteur geweest en is misschien wel efficiënt als burgemeester, maar op nationaal niveau wordt hij voornamelijk op gelach onthaald. Gletsos besloot de partij op te richten zodat Alexis Tsipras zeker geen premier kan worden. De kiesdrempel haalt hij in geen geval.

  8. Organisatie van de internationalistische communisten van Griekenland (OKDE): naar verluidt een partij van drie mensen. Die zeker niet zal wegen op de verkiezingen.

  9. Beweging van Democratische Socialisten (To Kinima): de gloednieuwe partij van Georgos Papandreou, die volgens velen daarmee een soort van vadermoord heeft gepleegd omdat hij zich heeft afgescheurd van PASOK. Papandreou zal steeds geassocieerd worden met het feit dat hij de trojka in Griekenland heeft binnengeloodst. Toch heeft de naam nog steeds heel wat aanhang, maar of dat zal volstaan om de kiesdrempel te halen, valt nog af te wachten. Aanvankelijk werd gedacht dat Papandreou stemmen zou weghalen bij SYRIZA, maar daar lijkt het in de laatste opiniepeilingen niet naar.

  10. Onafhankelijk Vernieuwend Links, Vernieuwend Rechts, Vernieuwende PASOK Vernieuwende Nea Dimokratia, Nee aan de Oorlog, Partij van de Operatie Geeft Land Weg, Schenkt Schulden Kwijt, Redt Levens, Algemene Boeren- en Werklieden Partij van Griekenland (PA.E.K.E.): verdient de prijs voor de origineelste naam. Deze partij is in handen van één persoon, die al jaren meedingt en in 2012 welgeteld één stem heeft gehaald en dat was dan niet eens die van de oprichter: de 85-jarige Miltiadis Tzalazidis.

  11. Beweging van Nationaal Verzet (KEAN): partij van veearts Hippokratis Savvouras, van het eiland Limnos. De dieren kunnen niet op hem stemmen. Of mensen het zullen doen, valt ten zeerste te betwijfelen.

  12. EEK – Trotskisten – Revolutionaire Arbeiderspartij: een van de vele varianten op het communisme in Griekenland. Deze partij kan ook rekenen op een harde, zij het zeer beperkte, kern van kiezers. Zal de kiesdrempel niet halen.

  13. Nationale Hoop: een partij die de natie en religie hoog in het vaandel voert. God is met hen, volgens hun brochure. De kiezers zullen dat in mindere mate zijn.

  14. LA.O.S.: de partij van Georgos Karatzaferis, die zich jaren geleden heeft afgescheurd van Nea Dimokratia. LA.O.S. is bekend geworden als de partij die meestapte in de overgangsregering (“regering van nationale redding”) samen met Nea Dimokratia en PASOK. De partij heeft heel wat dubieuze figuren uit de extreemrechtse onderwereld salonfähig gemaakt, maar heeft ze allemaal naar Nea Dimokratia zien vertrekken. LA.O.S. is zijn traditionele kiezers kwijt en zal de kiesdrempel niet halen.

  15. Unie van Centralisten: partij van de excentrieke Vasilis Leventis, die al decennialang zendtijd koopt op kleinere televisiezenders, waar hij tekeer gaat tegen de twee partijen die het land sinds de val van de junta hebben geregeerd. Jarenlang werd er om hem gelachen, maar de man had wel een punt. Sommige van zijn uitvallen zijn legendarisch en vaak zelfs profetisch. Toch slaagt hij er niet in om dat aan de stembus te verzilveren.

  16. ELKSI – Griekse Witte Beweging met Actuele Ideologie: een gloednieuwe partij waarover geen informatie te vinden is. Zal dus ook geen potten breken.

  17. Unie van Democratische Nationale Hervorming: dit is een partij die uit drie leden bestaat en waarover verder heel weinig is geweten.

  18. ROMA – Radicaal Orthodox Front van Solidariteit: eveneens een nieuwe partij die is ontstaan in crisistijd. Solidariteitsbewegingen zijn er veel. Weinigen maken de stap naar de politiek en of ROMA stemmen zal behalen, is nog maar de vraag.

  19. Griekse Beweging van Directe Democratie: de partij bestaat al sinds 2009, maar heeft zich versterkt met mensen die tijdens de protesten in 2011 opkwamen voor meer directe democratie. De fondsen zijn beperkt, de naam is vrijwel ongekend en de partij zal zeker niet de kiesdrempel halen.

  20. To Potami (De Rivier): partij die is opgericht door journalist Stavros Theodorakis. De man heeft jaren gewerkt voor kranten en televisiezenders die erg nauw aanleunden bij PASOK. Theodorakis beweert dat hij vernieuwing brengt, maar krijgt veel kritiek, omdat hij vooral oudere politici weer opvist. Voor velen is hij de verpersoonlijking van het PASOK van voormalig premier Kostas Simitis. Zelf beweert To Potami centrumlinks te zijn, maar de partij heeft de rangen versterkt met ultraliberale politici, wat bij de kiezers tot veel argwaan heeft geleid. To Potami flirt met de derde plaats, volgens opiniepeilingen, en zou wel eens de kingmaker van deze verkiezingen kunnen worden. Theodorakis wil niet samenwerken met SYRIZA, maar een coalitie met Nea Dimokratia is niet uitgesloten.

  21. ELLADA – Griekse Volkse Democratische Bevrijding: een bonte verzameling van figuren die er de vreemdste theorieën op nahouden. Ook zij zullen niet wegen op de verkiezingen. 

Vervolgens komen er nog vier coalities van partijen op: 

  1. ANTARSYA – Antikapitalistisch Linkse Samenwerking voor de Ommekeer, samen met Front van Antikapitalistisch Revolutionair Communistisch LinksenRadicale Ecologische en Frontale Links Confrontatie: de naam is duidelijk, dit is een uiterst linkse, communistische coalitie met een groen tintje. Even onverzoenlijk en radicaal als de KKE, waarmee ze niet willen samenwerken. De kiesdrempel zal niet worden gehaald.

  2. Communistische Partij van Griekenland (Marxistisch-Leninistisch) samen met Marxistisch-Leninistische Communistische Partij van Griekenland: bij uitstek een samenwerking zoals je ze enkel zou verwachten in een Monty Python-sketch.Op een glimlach kunnen ze rekenen. Op een stem heel wat minder.

  3. Groenen – DIMAR (Democratisch Links): DIMAR is gekend als de gematigde linkse partij die nog een tijdje deel heeft uitgemaakt van de coalitieregering onder premier Samaras, maar daar is uitgestapt toen die de openbare omroep sloot. DIMAR heeft zich afgescheurd van SYRIZA, en heeft geprobeerd de brokken te lijmen, maar zal nu met de groenen op één lijst naar de kiezer stappen. DIMAR haalt ongeveer 1 procent in de opiniepeilingen.

  4. Onafhankelijke Grieken van Nationale Patriotische Alliantie, Boeren- en Veehouderspartij van Griekenland, Wit, Brandend Heet Griekenland, Christendemocratische Partij van Griekenland, Onafhankelijke Grieken: dit zijn zes partijen die onder leiding van Panos Kammenos opkomen. Kammenos heeft zich jaren geleden afgescheurd van Nea Dimokratia en haalde met zijn Onafhankelijke Grieken 20 zetels in 2012. De partij is rabiaat tegen het besparingsbeleid en is zeer nationalistisch. Ze wordt gekenmerkt door het verkondigen van allerlei samenzweringstheorieën, zoals het feit dat Joden geen taksen betalen. De partij flirt met de kiesdrempel en er doen geruchten de ronde dat een samenwerking met SYRIZA mogelijk is na de verkiezingen.  

Ten slotte is er een aparte lijst, met onafhankelijke kandidaten:

  1. Waardigheid: een lijst van kandidaten die niet tot een of andere partij willen behoren. Ze worden dus niet verbonden door een ideologie, maar zetten zich af tegen alles wat de voorbije tientallen jaren fout is gelopen. Daarmee kunnen ze op goedkeuring rekenen van de Griekse bevolking, maar stemmen zal het niet opleveren.

Bronnen (volgens nummer van de partij in de lijst hierboven):

  1. http://ww.nd.gr
  2. http://www.syriza.gr
  3. http://www.pasok.gr
  4. http://www.xryshaygh.com/
  5. http://www.kke.gr
  6. http://www.liberalparty.gr/
  7. http://www.teleia.com.gr/
  8. http://www.okde.gr/
  9. http://www.tokinima.gr/
  10. geen website
  11. geen website
  12. http://www.eek.gr/
  13. http://www.ethnikielpida.gr/
  14. http://www.laos.gr/
  15. http://www.enosikentroon.gr/
  16. geen website
  17. geen website
  18. geen website
  19. http://www.dimopolis.gr/
  20. http://topotami.gr/
  21. http://www.el-la-d-a.gr/
  22. http://www.antarsya.gr/
  23. http://www.kkeml.gr/ en http://www.m-lkke.gr/
  24. http://prasinoi.gr/ en http://www.dim-ar.gr/
  25. http://anexartitoiellines.gr/
  26. http://www.axioprepeia.gr/ 

Het zal dus voornamelijk uitkijken zijn naar wat Nea Dimokratia (partij 1) en SYRIZA (partij 2) doen. Als we de opiniepeilingen op dit moment mogen geloven (en die moeten hier steeds met een korrel zout worden genomen), dan haalt geen van de twee partijen een absolute meerderheid in het parlement.  

Zowel PASOK als Georgos Papandreou hebben laten uitschijnen dat ze niet tegen een regeringscoalitie met SYRIZA zijn. Alexis Tsipras heeft dan weer laten weten dat hij onder geen beding met de oude garde wil samenwerken en sluit ook een coalitie met Panos Kammenos van Onafhankelijke Grieken uit. Dan blijft enkel een samenwerking met KKE mogelijk, maar die partij wil van geen enkel compromis weten en zal wellicht weigeren. 

Nea Dimokratia zou dan weer een coalitie kunnen vormen met To Potami, als er genoeg zetels zijn in het parlement. Door het huidige electorale systeem van de 50 bonuszetels in het parlement voor de grootste partij bij de verkiezingen is dat bij winst van SYRIZA zo goed als onmogelijk. (Om met die extra zetels op zichzelf alleen een meerderheid te behalen moet Syriza meer dan 36 procent halen, dat is zelfs in de meest positieve peilingen zo goed als uitgesloten). De bruggen tussen Syriza en  PASOK zijn wellicht verbrand. 

Als geen enkele partij de absolute meerderheid haalt, dan volgt een tweede ronde en een nog langere periode van politieke onzekerheid. Daardoor komt ook de uitbetaling van de laatste schijf van de trojka-noodlening (de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Muntfonds) in het gedrang, want de trojka kan de evaluatie van de hervormingen in een verkiezingsperiode niet doorvoeren. In juni moet Griekenland ruim 7 miljard euro van deze obligaties uitbetalen. Het worden spannende maanden. 

reacties

2 reacties

  • door koen zelderloo op dinsdag 13 januari 2015

    Bedankt voor de info Bruno. Vijf of zes verschillende partijen links van de sociale democratie. Overal hetzelfde blijkbaar. Zij die samenhang en solidariteit bepleiten slagen er maar niet in samen te werken. Dat komt denk ik omdat radicaal-links zeer ideologisch is en te vaak uitgaat van de eigen Grote Waarheid. Een open geest is nochtans een mooie linkse eigenschap. Een verdeelde werknemersklasse is dan weer de natte droom van de rechter flank. Hoe dan ook, support voor Syriza.

    • door Jahi op dinsdag 13 januari 2015

      Links zal zich zoals steeds in de loop van de geschiedenis in zijn eigen poten schieten. Waar rechts steeds van geprofiteerd heeft. De stemmen van links klinken verdeeld die van rechts klinken unaniem GELD, GELD & VEEL GELD!

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties