about
Toon menu
Reportage

Brusselaars in verzet tegen mobiliteitsplan

In een vreedzame en muzikale mars trokken donderdag 18 december zo’n 150 burgers uit de Marollen naar het stadhuis in Brussel. Daar overhandigden ze aan het College van Burgemeester en Schepenen een petitie tegen de geplande ondergrondse parking die het stadsbestuur onder het Vossenplein in de Marollen wil aanleggen.
vrijdag 19 december 2014

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Om precies te zijn 23.336 mensen tekenden de petitie tegen een parkeergarage onder het wereldberoemde Vossenplein in de Marollen in Brussel. Met die stapel handtekeningen onder de arm vertrok de Koning van de Brol, de vertegenwoordiger van de Marollen, van het Vossenplein naar het stadhuis. Vergezeld door een stoet die de veelkleurigheid en de verscheidenheid van de Marollen weerspiegelt. Velen zwaaiden met protestborden en spandoeken. Sommigen hadden zich voor de gelegenheid in een beren- of vossenpak gehesen.

Onderweg plaatsten nog mensen een handtekening onder de petitie. Een fanfare op kop zorgde voor de muzikale begeleiding en huis-tuin-en-keukenmiddelen, zoals pannendeksels en pollepels, waren uit de keukenlades getrokken om de fanfare bij te staan. Het protest onderweg op straat kon aan niemand ontgaan.

Mensen ondertekenen onderweg de petitie

Zodra de bewoners van de Marollen eind november hoorden dat het stadsbestuur (voor een nieuw mobiliteitsplan in Brussel) een ondergrondse parking wil aanleggen onder het Vossenplein – het hart van hun buurt waar de hele lokale economie om draait – kwamen ze in actie om de plannen te stoppen. Onder andere de rondgang voor een petitie was meteen een feit.  

Precies drie weken later, donderdag 18 december, vonden de bewoners het tijd om de petitie te overhandigen aan het stadhuis “om het college van burgemeester en schepenen van de stad Brussel in staat te stellen er zonder dralen rekening mee te houden”, voordat ze in de lente starten met het openbaar onderzoek naar het parkingproject.  

Overhandiging aan stadhuis

Voor de poort van het stadhuis riepen de actievoerders om schepen van Mobiliteit en Openbare Werken Els Ampe. Het duurde zeker tien minuten en er ontstond een klein feestje, maar toen verscheen Ampe door de kleine opening in de poort. Het werd even muisstil en politieagenten posteerden zich rond Ampe.  

De stoet arriveert bij het stadhuis op de Grote Markt

Op officiële wijze overhandigde de Koning van de Brol de meer dan twintigduizend handtekeningen aan Ampe. De stapel op haar linkerarm werd zwaarder en zwaarder. “Els Ampe stelde nog voor om drie mensen van ons binnen te laten en even te praten. Maar een gesprek is voor ons niet nodig”, vertelt Gwenael Brees, bewoner van de Marollen.

“Ons standpunt is duidelijk: wij willen geen parking. In een gesprek zou Ampe alleen maar herhalen dat de parking er toch gaat komen. Wij komen daarom alleen de duizenden handtekeningen overhandigen en de vele motivaties van mensen waarom ze de petitie tegen de parking getekend hebben. Ook hebben we er een algemene brief aan toegevoegd. Voldoende lectuur voor Ampe om de kerstdagen door te komen.”

Brief

In de brief vragen de bewoners van de Marollen om definitief een punt te zetten achter het project voor de bouw van een ondergrondse parking. “Een project dat noch de problemen van mobiliteit, noch die van het parkeren in de Marollen zou kunnen oplossen. Integendeel, deze parking en de werken die ermee gepaard zouden gaan, zouden onherstelbare schade aanrichten aan de specifieke economische en sociologische evenwichten in onze wijk en ook aan de rust van de bewoners.”  

De bewoners erkennen problemen van mobiliteit en parkeren, maar er zijn volgens hen vele andere manieren om ze op te lossen. “Het opgeven van het parkingproject zou een begin betekenen van een echt overleg met alle actoren van de wijk om tot een consensus te komen over de aard van de problemen en over mogelijke oplossingen." 

De 23.336 handtekeningen

Autolozen wees solidair

Anderhalve week eerder zaten de bewoners al tegenover schepen Ampe, die was afgereisd naar de Marollen om al hun vragen te beantwoorden. Verschillende burgers,  brachten naar buiten dat Ampe die avond op een gegeven moment de mensen zonder auto verzocht heeft om zich solidair op te stellen met mensen die wel over een auto beschikken. Marollen-inwoonster Isabelle Marchal was aanwezig bij de info-avond en bevestigt dit.

"Alsof de mensen zonder auto een minderheid zijn zonder rechten”, vervolgt Marchal ontsteld. Bruno De Lille, Brussels parlementslid van partij Groen, schrijft op zijn website sprakeloos te zijn nadat hij had gelezen over de uitspraak. “Pardon? Hoe wereldvreemd kan je zijn? U vraagt om solidariteit? Wel, de plaats die voetgangers, de fietsers en de bus-, tram- en metrogebruikers afgeven en de moeite die ze doen om zich anders te verplaatsen, is volgens mij al een eerste, hele grote vorm van solidariteit.”

Maar de woordvoerder van Ampe legt uit dat dit helemaal niet is wat de schepen heeft gezegd. "Op een gegeven moment werd er door iemand uit het publiek gesteld dat ze zelf geen wagens hebben. Daarop heeft Ampe gereageerd dat het niet zo kan zijn dat omdat iemand geen auto heeft, anderen kan worden ontzegd een auto te hebben. Sommigen kunnen niet anders dan een wagen gebruiken", verklaart de woordvoerder. 

Meer ondergrondse parkings

De Marollen is niet de enige wijk waar het stadsbestuur een parking wil aanleggen. Voor een nieuw mobiliteitsplan zijn in totaal vier plekken aan de rand van de vijfhoek aangewezen om voor een ondergrondse parking onder handen te worden genomen. 

De bedoeling is dat in de toekomst automobilisten via een bestemmingslus in één rijrichting – een zogeheten miniring die parallel loopt aan de Brusselse centrale lanen – uitkomen op deze vier ondergrondse parkings. Maar bewoners zijn bang dat de plannen alleen maar meer auto’s zullen aantrekken. 

Marchal: “We begonnen met acties tegen de parking onder het Vossenplein, maar deze breidden zich uit naar acties tegen alle geplande ondergrondse parkings.” Onderweg naar de Grote Markt passeerde de kleurrijke stoet het Rouppeplein om solidariteit te betuigen aan hun buren die ook zijn getroffen. De lokale inwoners wachtten de mars daar met spandoeken en protestborden op en sloten zich aan bij de tocht op weg naar het stadhuis. 

Koppen bij elkaar

Met een zwarte schoen slaat bewoonster Tine Declerck op een knalpaars plastic bord: “Ik woon met mijn twee kleine jongens in het centrum en ik wil dat ze een toffe veilige plek hebben om in op te groeien. Er wordt nu vooral plaats gegeven aan evenementen en bezoekers van de stad, maar men vergeet te luisteren naar de bewoners. Andere vrienden verhuizen, omdat ze Brussel niet meer leefbaar genoeg vinden nu ze kinderen hebben. Maar ik vind dat je er zelf voor moet vechten. Ik ben hier om mijn stukje bij te dragen aan een leefbare stad.” 

Daarbij is het volgens Declerck ongelooflijk belangrijk om solidariteit te creëren tussen de verschillende wijken binnen de Vijfhoek, die allemaal geraakt worden door het nieuwe mobiliteitsplan en de geplande ondergrondse parkings. “We zitten allemaal in dezelfde shit, heel het centrum wordt overrompeld met een beslissing die iedereen aangaat.”  

En dat beseffen de inwoners van de wijken binnen de Vijfhoek maar al te goed. Een dag eerder, woensdagavond 17 december, staken ze de koppen bij elkaar om zowel grotere als kleinere ludieke acties te bedenken die ze het komende jaar tegen het mobiliteitsplan gaan organiseren.  

Grote en kleine ludieke acties

“We hebben genoeg van discussiëren, de meesten zijn het niet eens met deze politiek en zijn het beu. Het is tijd om actie te ondernemen”, aldus Bram Dewolfs, die zelf ook in het centrum woont.  

Ook architect en bewoner Tom Lootens toonde zich een sparringpartner: “Ik heb een warm gevoel vanavond. Er zijn veel goede ideeën bedacht en mensen geven goede feedback aan elkaar. Niemand is cynisch, iedereen wil er iets positiefs van maken.”  

Verdeeld over zes tafels bogen de inwoners zich over concrete uitvoeringen van ludieke acties. Lootens: “Met de acties willen we vooral mensen informeren over de plannen. Wat het stadsbestuur heeft nagelaten, gaan wij doen. Platform Pentagone ondersteunt ons met cijfermateriaal, die wij met onze acties onder de inwoners verspreiden.” 

Cijfermateriaal ontbreekt

Direct nadat het mobiliteitsplan bekend was gemaakt, werd Platform Pentagone in het leven geroepen. Het is een overkoepelende organisatie van Brusselse bewonersgroepen, handelaars en organisaties. Ze willen de constructieve kritiek kanaliseren door met deskundigen de mogelijke gevolgen van het mobiliteitsplan te onderzoeken en een alternatief plan op te stellen voor het College van Burgemeester en Schepenen.  

Negen mensen van het platform zaten vorige week nog met Els Ampe om de tafel. Nadat ze een kritisch persbericht hadden uitgebracht, belde ze hen persoonlijk op om hen uit te nodigen voor een gesprek. “Bijna twee uur hebben we met elkaar gezeten. Het was erg amicaal, maar onze vrees over een aantal zaken is bevestigd”, vertelt Joost Vandenbroele van de Brusselse Raad voor het Leefmilieu.

“We hebben bijvoorbeeld nog steeds geen cijfers gezien die bewijzen waarom dit specifieke mobiliteitsplan de beste oplossing is en die verklaren waarom de nieuwe parkings nodig zijn. Er zijn genoeg parkings in de stad, maar die worden slecht ingezet. Hoe komt dat? En gaat daar iets aan gebeuren?”

Parking mythe

Twintig Brusselaars telden vorige zaterdag tussen 16:00 en 17:30 uur 1.700 lege plaatsen in de bestaande parkeergarages binnen de Vijfhoek.   

“Het gaat hier om een politieke keuze in plaats van een keuze voor betere luchtkwaliteit of een betere levenskwaliteit in de Vijfhoek”, aldus Vandenbroele. “Het stadsbestuur wil het centrum bereikbaar houden voor de auto, in plaats van auto’s uit de stad weren."

Het alternatieve voorstel is om een doorgedreven lussensysteem in te voeren, zodat auto’s snel het centrum worden uitgeleid als ze de Vijfhoek willen verlaten. Vandenbroele: “De reactie van het stadscentrum hierop luidt: ‘Wij willen dat niet, dat is niet onze keuze’. Het gaat hen alleen om een sterker infrastructuur. Maar hierdoor wordt de autodruk alleen een paar 100 meter opgeschoven.” 

Met de ludieke acties hopen bewoners de rest van de inwoners in de Vijfhoek warm te maken om ook tegen het mobiliteitsplan te protesteren. “We proberen er een drive in te krijgen”, aldus Lootens. “Zeker als je hoort dat er bijvoorbeeld zoveel scholen liggen aan de wegen waar straks de miniring komt.” 

Scholen zijn slachtoffer

Een van de scholen die geraakt wordt door de plannen is de Maria Boodschaplyceum aan de Moutstraat, een zijstraat van het Sint Cathelijneplein dat ook op de schop gaat voor een ondergrondse parking. In dezelfde straat bevinden zich nog vijf andere scholen. Om de protesten te steunen en ouders en leerlingen op de hoogte te brengen van wat er allemaal gaande is, gooide Griet Blondiau, directrice van het Maria Boodschaplyceum, de deuren open voor de bijeenkomst van de actievoerende bewoners.  

Ook leerlingen denken mee over de mogelijke ludieke acties. Bijvoorbeeld Jeanne Coppens: “De plaatsen waar de parkings komen, zijn plekken die veel voor ons betekenen. De Marollen, daar gaan we zo vaak naartoe. Het is het hart van Brussel. En ook de Graanmarkt zouden we echt niet willen kwijtraken. Daarbij wordt de straat voor onze school de in- en uitgang van de parking die onder de Graanmarkt komt. Het is er nu al druk met auto’s en dat zal dan alleen maar toenemen. Ondertussen fietsen en lopen er dagelijks 2.000 jongeren doorheen.”

Pentagone optimistisch

Platform Pentagone ziet kans dat het mobiliteitsplan niet volledig doorgaat. Joost Vandenbroele: “We merken dat er scheurtjes komen in de meerderheid van het stadsbestuur die voor het mobiliteitsplan gestemd had. Zeker als het gaat om het Vossenplein. Sommige schepenen beginnen vragen te stellen."

"Ook de burgemeester heeft toegegeven dat de communicatie met de bewoners niet altijd optimaal is geweest. Zo is een eerste ingreep al ingevoerd: twee lanen zijn veranderd in een eenrichtingsbaan. Maar door de slechte communicatie hierover was er geen doorkomen aan. Ook de fasering van het mobiliteitsplan is onduidelijk. En tot nu toe zijn er alleen plannen getekend. Ik denk dat het best kan zijn dat het plan zoals die nu is niet zal worden doorgevoerd.”