about
Toon menu
Interview

Van 't Bos en den Blauwe Steen: verhalen uit de haven (deel 5)

Voor mijn laatste havengesprek rijd ik opnieuw naar Hoboken. Wanneer ik aanbel, word ik binnengelaten door een jongen die me heel galant naar de keukentafel leidt en me een kopje koffie aanbiedt. “Papa staat nog onder de douche en zal direct naar beneden komen”, geeft hij me nog mee. Hij heeft het over Bob Baete (36), getrouwd, vader van twee kinderen, dokwerker en in zijn vrije tijd voetbaltrainer.
donderdag 4 december 2014

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

“Op 12 maart zal ik vijftien jaar in de haven gewerkt hebben. Ik ben er begonnen in 1999. Meestal aan de wal, als dokwerker. Dat verdient een beetje minder dan de andere jobs, maar ik doe dat werk graag, dat van dokwerker. Ik sta dan aan den aanslag, zoals ze zeggen. Dat is onder de kraan en ik zorg ervoor dat de goederen veilig aan de kraan worden bevestigd, of er worden afgehaald, om ze in het schip te laden, of eruit te halen. Die goederen, dat kan echt van alles zijn: auto’s, fruitpaletten (hoewel dat de laatste tijd wel minder is), rijst, kolen, ijzer, rollen staaldraad, …"

"Onlangs nog hadden we een heel ruim vol met rijst. Die rijst is dan nog onbewerkt en komt recht van het veld, vanuit Spanje bijvoorbeeld. Naar het schijnt, moet die nog vier keer gespoeld worden in de fabriek, gesplitst ook nog, enfin, nog helemaal behandeld voor consumptie. Toch staan wij daar dan in een speciaal wit pak, we dragen speciale laarzen en we gebruiken zelfs een aparte grijper (van de kraan, nvdr.) om die rijst naar boven te halen. Alles zo hygiënisch mogelijk dus en dat wordt ook steeds gecontroleerd door inspecteurs. Dat gebeurt dus niet met dezelfde grijper als die van de kolen (lacht)."

Berucht

“Ik werk al meer dan tien jaar met een vaste maat, Ronny Van Gansen. Wij hebben mekaar leren kennen aan de wal en dat klikte vanaf het eerste moment. Ronny en ik, wij zijn onafscheidelijk en dat weten ze aan de dok. Bij de aanwerving proberen we altijd samen jobs aan te nemen en als ze een van ons bellen, dan is het wel degelijk de bedoeling dat we samen aangeworven worden. Daar wordt ook echt rekening mee gehouden aan het kot. Het gebeurt al wel eens dat we eerst apart werk hebben aangenomen, omdat het echt niet anders kon en dat er zich dan later iets aanbiedt dat slechter betaald is, maar waar we toch samen aan kunnen werken, wel, dan nemen we dat aan en laten het beterbetaalde werk vallen. Samen uit samen thuis he, ah ja."

"Wij zijn een komisch duo, we zijn daar berucht voor. Twee speelvogels die proberen plezier en werk te combineren. Dat is belangrijk volgens mij, het leven is al zwaar en serieus genoeg, je kan er maar beter mee lachen dan de hele tijd zuur te kijken. Wij zijn alle twee even zot, ja, we zitten helemaal op dezelfde golflengte, we pikken constant op mekaar in en sleuren alles en iedereen erdoor."

Van dag tot dag

"Ronny is ouder dan ik, ik heb veel van hem geleerd. Hij zou binnen twee jaar op vervroegd pensioen kunnen gaan, maar hij gaat dat niet doen, zegt hij. Hij heeft te veel plezier in zijn werk en er is die fierheid ook. Wij zijn trots op wat wij doen, ja, zeker en vast. Wij hebben het geluk dat we geld kunnen verdienen met wat wij graag doen, met eerlijk werk. Dat, en het sociaal contact dat we hier hebben, dat is enorm. Moest Ronny echt op pensioen gaan, dan weet ik niet wat ik ga doen, wie weet word ik wel journalist, haha. Nee, geen idee wat ik dan ga doen, ik ben niet zo’n toekomstgerichte denker, ik neem aan wat er op mij afkomt, ik ben zo, dat is een karaktertrek die goed van pas komt als je in de haven werkt, want je weet nooit wat er op je af gaat komen, wannéér je zal moeten werken en óf er werk is."

"Kijk, zoals nu: maandag was het staking, dus dinsdag was er geen werk, want ik ben maandag niet langs het kot kunnen gaan. Vandaag (woensdag) hebben mijn kinderen pedagogische studiedag op school en moest ik dus verlof nemen om thuis op hen te kunnen letten, daardoor kan ik en mag ik vandaag niet langs het kot om me aan te bieden voor morgen, dus dat wordt morgen doppen. Dan blijft er alleen nog vrijdag over. Elke week iets anders dus."

Lege koffer

"Mijn job is mijn vrijheid. Ik heb veel meer vrijheid dan bijvoorbeeld de kraanmannen. Werken in een straddle carrier, dat is me te veel het fabrieksgevoel. Ik zie die mannen aankomen in hun auto, die gaan zich omkleden, alles hangt klaar in een locker, jas, handschoenen, laarzen, en dan beginnen ze eraan. Opdracht aanhoren, opdracht uitvoeren en hup weer naar huis, elke dag hetzelfde."

"Bij mij steekt alles in mijn autokoffer. Ik rij naar de mij opgegeven kaai en neem daar uit mijn koffer wat ik nodig heb. Ik denk dat ik in al die jaren één keer een lege koffer heb gehad. Dat was toen ik vakantie had. Liever die absolute vrijheid en wat minder verdienen, echt.”

Vind je het niet vervelend om elke dag langs het kot te moeten passeren?

"Ja en nee. Je verliest er wel tijd mee, dat klopt. Ik stop met werken om 13.30, dan moet ik nog langs het kot rijden, wachten, rondhoren, beslissen, ik ben pas tegen 15.30 thuis dan, maar ben al wakker van 5 uur ’s morgens en het huishouden nog voor de boeg, twee keer per week ’s avonds voetbaltraining geven aan de gastjes en de volgende dag moet ik er weer even vroeg uit. Dat is zware kost, ja."

Van twee kanten

"Maar het bestaan van het systeem van het kot heeft volgens mij ook heel wat voordelen. Dat is een plaats waar heel veel aan wisselwerking wordt gedaan. De dokwerkers zijn niet enkel afhankelijk van de bazen, maar de bazen ook van de dokwerkers, hè. Ze ontmoeten elkaar daar face to face, weten meteen wat ze aan elkaar hebben, wie hen ligt en wie niet. Het kot is een uitermate sociaal gegeven: als dokwerker weet je meteen wie de goede bazen zijn en dat werkt motiverend, als je bij zo’n baas terecht kan, dan ga je zeker je beste beentje voorzetten om de volgende dag opnieuw een aanbieding te krijgen."

"En andersom ook, een baas die correct te werk gaat, die gaat gemakkelijker dokwerkers vinden de voor hem een job willen uit voeren, dan een baas die bekendstaat voor zijn malafide praktijken. Zoiets gaat heel snel de ronde. Er is dus wederzijdse controle en afhankelijkheid. En verder gebeurt dit alles onder het toezicht van de vakbond. Als er iemand zich niet aan de regels houdt, dan wordt dat meteen gemeld en wordt er werk van gemaakt. Niet alle patroons zijn tegen dit misschien wat ouderwetse systeem van aanwerving, hoor, maar helaas laat men enkel Huts in de media aan bod komen wat dit betreft. Tja, van gekleurde beeldvorming gesproken.”

Hoe zie je de toekomst?

“Momenteel voel ik me nog een relatief gelukkige mens. Ik moet daar soms zelf mee lachen, zo van 'ik zit gebeiteld'. Er is genoeg werk, ik heb een ‘goed boek’, mijn kinderen groeien gezond op. Wat wil een mens nog meer? Maar dat lijkt allemaal op de helling te komen staan. Sociale zekerheid, pensioen, al onze rechten, de werking van het kot, de Wet Major, het lijkt alsmaar moeilijker om dat alles in stand te houden. Alle zekerheden om een fatsoenlijk leven te kunnen leiden, vallen een voor een weg en wat blijft er dan nog over?"

Los het op!

"Ik erger me mateloos aan hoe de politici zich gedragen. Niemand lijkt echt bezig te zijn met oplossingen zoeken. Als simpele toeschouwer kan ik dat echt niet vatten. Al wat men doet, is mekaar in de haren vliegen en verwijten maken. Stop toch met ruzie maken en zoek naar constructieve oplossingen alstublieft! Who cares wie zijn schuld het is, nu is nu, we hebben oplossingen nodig die eerlijk en haalbaar zijn voor iedereen, oplossingen waar iedereen beter van wordt, niet enkel om de zakken te vullen van de happy few. Ik begrijp niet dat de mensen in de andere sectoren niet allemaal even kwaad zijn als de dokwerkers. Zo kan het toch niet verder?”