Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu
Analyse

Bevolking Burkina Faso buiten transitieproces gehouden

Na de benoeming van een burgerlijk interim-president en een militaire eerste minister, blijft de toestand in Burkina Faso onstabiel. De burgermaatschappij werd volledig buiten het transitieproces na de val van president Compaoré gehouden.
donderdag 20 november 2014

Hoewel de opstanden tegen het regime van president Blaise Compaoré al jaren duurden en reeds in 2011 bijna tot de val van Compaoré hadden geleid, was de omvang en het succes van de opstand van 2014 voor de buitenwereld toch een verrassing. De opstanden in Burkina Faso bleven tot dan grotendeels onder de radar van de tumultueuze gebeurtenissen in buurlanden Mali, Niger en Ivoorkust (Burkina Faso grenst ook nog aan Togo, Benin en Ghana).

Met de ervaring van Tunesië in december 2010 in het achterhoofd besloot Parijs om de jarenlange bondgenoot Compaoré te laten vallen, in de hoop de grote lijnen van het regime zonder hem in stand te houden. President Hollande zorgde er persoonlijk voor dat Compaoré kon vluchten naar buurland Ivoorkust, het land dat hem in 1987 mee aan de macht had geholpen (voor achtergrond bij de staatsgreep van Compaoré in 1987, zie Thomas Sankara: de Afrikaanse Che stierf op 15 oktober 1987).

Isaac Zida neemt over

Achter de schermen werd na zijn vertrek druk onderhandeld om de essentiële bestanddelen van het vorige regime te vrijwaren. Een eerste poging van het leger, dat in de VS en Frankrijk is opgeleid, mislukte om zelf de touwtjes in handen te nemen.

Zelfs in Parijs had men begrepen dat het risico op een complete omverwerping van het regime door massale protesten dan te groot zou worden. Bovendien zat de legerleiding zelf niet op één lijn. Uiteindelijk haalde niet een van de topgeneraals het, maar een hoger officier van het middenkader.

Luitenant-kolonel Isaac Zida benoemde zichzelf tot interim-president maar moest onder zware internationale druk na enkele dagen bakzeil halen. Alleen een overgang onder een burgerlijk president zou de gemoederen kunnen bedaren. Na enig zoekwerk werd op 17 november 2014 een geschikte overgangsfiguur gevonden.

Politiek kleurloze Michel Kafando

Michel Kafando is een carrièrediplomaat die onder meer ambassadeur was in de VS en in Cuba en vertegenwoordiger van zijn land bij de VN. Hij heeft geen openlijk politiek profiel, wordt niet gezien als een handlanger van het regime van Compaoré en heeft nooit blijk gegeven van enige persoonlijke politieke ambitie.

Interim-president Kofanda heeft als enig mandaat het voorbereiden van parlementaire verkiezingen binnen twaalf maanden en het opstellen van een voorstel voor een nieuwe grondwet. Twee dagen na zijn aanstelling verraste hij echter door de nieuwe sterke man van het leger Isaac Zida de opdracht te geven als eerste minister een regeringsploeg te vormen.

Daarmee gaat de interim-president lijnrecht in tegen de uitdrukkelijke wensen van de buitenwereld.

De bevolking 

De burgermaatschappij in Burkina Faso zelf wordt ondertussen volledig buiten dit overgangsproces gehouden. Het wordt uitkijken in hoeverre politici van het Congrès pour la Démocratie et le Progrès (CDP), de partij van Compaoré, al dan niet worden opgenomen in de nieuwe regering.

De andere partijen die samen met de CDP in de regering van Compaoré zaten, hebben de voorbije dagen verklaringen afgelegd waarin ze 'vergiffenis aan het volk' ('le pardon du peuple') vroegen, een amper omfloerste poging om alsnog verder te kunnen regeren, al dan niet zonder de CDP.

27 jaar Blaise Compaoré

Terugblikkend op 27 jaar Compaoré blijft het verbazend hoe zwak dit regime al die jaren in feite geweest is. Compaoré liet na de moord op president Sanakra in 1987 slechts een klein aantal verworvenheden van zijn voorganger ongemoeid.

Het toen zeer vooruitstrevende verbod op vrouwelijke genitale verminking liet hij overeind, hoewel het afdwingen van die wet zeer laks bleef. Hij was ook zo verstandig om de onder Sankara door de overheid georganiseerde toegang tot drinkbaar water te laten doorgaan, net als de toegang tot elektriciteit en tot gezondheidscentra, de beschikbaarheid van voorbehoedsmiddelen en de overheidssteun voor de kleine boeren.

Die diensten bleven echter niet lang gratis (voor de bevolking). Dat was na de staatsgreep in 1987 een onmiddellijke eis van het IMF en de Wereldbank voor leningen aan het land.

Voor het overige stelde hij zijn land na de staatsgreep van 1987 terug volledig ter beschikking van de buitenlandse belangen in Frankrijk en buurland Ivoorkust. Zelf verging het hem ondertussen uitstekend. Hij werd een van de rijkste staatshoofden van Afrika, met huizen en domeinen in Frankrijk en Zwitserland.

Animo

Burkina Faso is vandaag ean de armste landen ter wereld. Het is tevens een zeer jong land. De mediaanleeftijd is zeventien jaar. De overgrote meerderheid van de betogers tegen Compaoré werd geboren na de moord op Sankara in 1987.

Ondanks 27 jaar Compaoré is de mythe van Thomas Sankara ongeschonden gebleven. Tijdens de vele betogingen werd meermaals opgeroepen om Compaoré, de moordernaar van Sankara, voor het gerecht te dagen. Of dat voldoende zal zijn om het animo van de voorbije straatprotesten te behouden, zal moeten blijken.

Bronnen: 

Thomas Sankara and the Black Spring in Burkina Faso
Isaac Zida s'impose comme premier ministre

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

Eén reactie

  • door Sayouba Ouedraogo op dinsdag 25 november 2014

    Ik ben het helemaal oneens met de teneur van dit artikel dat vol staat met vooroordelen en halve waarheden (zoals de erg gekleurde visie van de auteur op figuren zoals Thomas Sankara).

    Burkina Faso is niet langer onstabiel: na het vertrek van Compaore is de rust snel weergekeerd. De onderhandelingen voor een transitieregime zijn ordelijk en rustig verlopen. Niets wijst erop dat het nieuwe regime niet stabiel zou zijn.

    De burgerbevolking is sterk betrokken geweest, zowel bij de val van het vorige regime als in de onderhandelingen van de modaliteiten van de overgangsregering. Bewegingen zoals Balai Citoyen hebben van in het begin de opstand kleur gegeven en mede de richting bepaald van de transitie.

    Sterker, ik ken geen andere transitieproces waarin de civiele maatschappij en de burgers zo sterk betrokken geweest zijn. Organisaties en vertegenwoordigers van de burgermaatschappij hebben samen met oppositieleden de inhoud van het charter voor de transitie bepaald, waarbij beslissingen unaniem genomen werden. De civiele maatschappij had sterke inspraak in de inhoud van het charter en in de keuze van de figuren die de overgangsperiode moeten leiden: aan haar belangrijkste eisen werd voldaan.

    De bevolking is opgelucht met de resultaten en met de nieuwe regering, maar blijft waakzaam.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties