about
Toon menu

Canada laat misdaden mijnbedrijven ongemoeid

Canada neemt geen verantwoordelijkheid voor misbruiken door Canadese mijnbedrijven in Latijns-Amerika, stellen organisaties op het mensenrechtentribunaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten.
maandag 3 november 2014

Meer dan 40 procent van alle mijnen in Latijns-Amerika is Canadees, in totaal zo'n 1500. De betrokken bedrijven schenden massaal de mensenrechten van de lokale bevolking.

"Alleen al de afgelopen jaren zijn er bij conflicten rond Canadese projecten vijftig doden en driehonderd gewonden gevallen, blijkt uit voorlopige cijfers," zegt Shin Imai, advocaat bij het Justice and Corporate Accountability Project. "Daar is niet of nauwelijks rekenschap van afgelegd."

Het gaat om doodslag, misbruik en verkrachting door veiligheidspersoneel dat voor Canadese mijnbouwbedrijven werkt. Daarenboven gaat het om problemen zoals milieuschade, illegale onteigeningen en verstoring van democratische processen.

"Canada heeft zich geëngageerd met vrijwillige afspraken over maatschappelijk verantwoord ondernemen, maar heeft geen enkele regeling voor mensen die schade ondervinden van Canadese mijnbouw," zegt Jen Moore van Mining Watch Canada. "Canada zou bijvoorbeeld een onafhankelijk bureau kunnen instellen dat beschuldigingen van misbruik in andere landen kan onderzoeken."

Hoorzitting OAS

Moore is een van de mensen die op 31 oktober 2014 hebben getuigd op een hoorzitting van de Inter-American Commission on Human Rights (IACHR) van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS). Dertig ngo's hebben samen daarover het rapport Human Rights, Indigenous Rights and Canada's Extra Territorial Obligations opgesteld.

Al in 2005 heeft het Canadese parlement hier aanbevelingen over gedaan. "In tien jaar tijd is er echter niets gebeurd," aldus Moore. "Ze hebben de vrijwillige afspraken uitgebreid, maar doen niets aan het feit dat er talloze zaken aan ontsnappen."

De IACHR is een van de oudste multilaterale mensenrechtenorganisaties ter wereld. Deze commissie heeft zich meermaals gebogen over mijnbouw, maar nooit eerder over het gevoelige thema van de verantwoordelijkheid van het 'thuisland', dat wil zeggen, over de vraag of bedrijven kunnen worden vervolgd in het land waar ze vandaan komen.

Dit is van belang in een economie waar de productieketens uitgebreid zijn en bedrijven in rijke landen activiteiten ontplooien in arme landen met een zwakke regelgeving. Door dit te erkennen en te bespreken heeft de IACHR al een grote stap vooruit gemaakt, vinden de betrokken ngo's.

Papieren beloftes

De Canadese regering hield deze week vol dat het "een van de sterkste juridische kaders voor de mijnbouwsector ter wereld" heeft. In 2009 heeft het land een vrijwillig beleid voor maatschappelijk verantwoord ondernemen opgesteld voor grondstofbedrijven.

Daarnaast heeft het twee klachtenmechanismes opgericht over buitenlandse projecten, al hebben die geen echte bevoegdheden om op te treden. Het grootste argument tegen de kritiek van de ngo's op de zitting was echter dat lokale klachten, volgens de Canadese regering, in de rechtbanken van het betrokken land zelf moeten worden behandeld, en dat Canada zelf niet verplicht is om Canadese bedrijven op het matje te roepen voor schendingen van de mensenrechten.

"Het feit dat ze ingeschreven zijn in Canada schept geen voldoende band met Canada om de in Canada geldende verplichtingen te laten gelden," zei Dana Cryderman, vertegenwoordiger van Canada, op de hoorzitting. Ze verwees daarvoor naar de mensenrechtenverklaring die ten grondslag ligt aan het werk van de IACHR.

Legalistische argumenten

Deze redenering ergerde sommige commissieleden van de IACHR, inclusief de voorzitter, Rose-Marie Antoine. "Ondanks de verzekering van Canada dat ze een degelijk beleid willen voeren, blijven we ernstige schendingen vaststellen [...] dus schiet het beleid tekort," was haar reactie.

"Aan de ene kant zegt Canada: 'Ja we zijn verantwoordelijk en we willen mensenrechten versterken.' Aan de andere kant houdt Canada zijn handen ervan af. We mogen dit niet zo legalistisch benaderen als we echt bezorgd zijn om mensenrechten.”

Voorzitter Antoine kondigde aan dat het volgende rapport van de commissie zal gaan over de effecten van de mijnbouw op de inheemse bevolking. Ze verklapte alvast dat het voor het eerst een hoofdstuk zal bevatten over, wat ze noemde, "de zeer netelige kwestie van extraterritorialiteit*".

Canada Accused of Failing to Prevent Overseas Mining Abuses 

Human Rights, Indigenous Rights and Canada's Extra Territorial Obligations

*Extraterritorialiteit is het juridische concept dat stelt dat voor bepaalde zaken personen kunnen worden vervolgd in een land voor misdaden begaan in een ander land, ook als de rechtbanken in het andere land niet of onvoldoende optreden en ook als de personen in het eigen land geen misdaden hebben gepleegd.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.