Bij DeWereldMorgen.be schrijven we niet voor de clicks.

We maken media voor een betere wereld.

Samen met vele vrijwilligers en burgerjournalisten.

Om dit te blijven doen hebben we uw steun meer dan nodig!

Steun onafhankelijke media!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Schrappen sociale rechten gedetineerden is geen goed idee

De regering Michel I overweegt de ziekte-uitkering te schrappen voor gedetineerden, zo viel te lezen in de pers (De Standaard 23/10/14). Caritas Vlaanderen, Welzijnszorg, Netwerk tegen Armoede en heel wat andere organisaties plaatsen ernstige kanttekeningen bij dit voornemen.
vrijdag 24 oktober 2014

Tussen criminaliteit en armoede bestaat een duidelijke correlatie. Heel wat ex-gedetineerden belanden in armoede na het uitzitten van hun straf. Daarnaast zijn er mensen in armoede die (kleinere) criminele feiten plegen. Zij kennen vaak de rechtsprocedures niet en kunnen evenmin een advocaat betalen. Dit heeft als gevolg dat het aandeel mensen in armoede in de Belgische gevangenissen en het aandeel van degenen die de gevangenissen in armoede verlaten, groot is.

Een veroordeling tot een gevangenisstraf is zeer ingrijpend. Je wordt gestraft voor een misdrijf. Je straf bestaat uit vrijheidsberoving, eventueel samen met een boete en/of schadevergoeding. Het doel van de straf bestaat onder meer uit een na te streven herstel tussen dader en slachtoffer, de rehabilitatie van de dader en de re-integratie in de vrije samenleving na afloop van de straf. Op een ondoordachte wijze ingrijpen in de financiële situatie van (ex-)gedetineerden kan een ernstige hypotheek leggen op die re-integratie.

Vandaag zien we al een zeer dubbelzinnig beleid: bepaalde uitkeringen worden geschorst, de schaarse gevangenisarbeid levert slechts een fractie van het minimumloon op en tegelijk sta je als gedetineerde in voor eigen kosten én de vergoeding die aan slachtoffers betaald moet worden.

Het voornemen van de regering om tot een logische regeling te komen wat betreft de verschillende soorten vervangingsinkomens voor gedetineerden ondersteunen wij ten zeerste. Vandaag worden pensioenen nog tijdelijk en ziekte-uitkeringen voor de ene gedetineerde wel en de andere niet verder uitbetaald. We vragen echter wel dat deze stroomlijning op een billijke wijze gebeurt, met aandacht voor het uiteindelijke objectief van de gevangenisstraf, met name de re-integratie van de (ex)gedetineerde in de samenleving en de grootst mogelijke kans op slagen. Een gevangenisstraf moet in de eerste plaats bedoeld zijn om mensen die een misdrijf gepleegd hebben, opnieuw op het rechte pad te krijgen.

Maar er staat meer op het spel. Het is duidelijk dat het ondoordacht schorsen van uitkeringen veel ex-gedetineerden veroordeelt tot de vicieuze cirkel van armoede. Indien mensen schulden opbouwen bij hun verblijf in de gevangenis, indien zij nog vóór hun vrijlating al zonder een minimum aan financiële ademruimte vallen, groeit het risico op mislukking van re-integratie na hun vrijlating. Dit heeft met name nadelige gevolgen voor de samenleving. Ook de slachtoffers zijn niet gebaat met zo’n maatregel. Integendeel, zij riskeren zo nooit de schadevergoeding te krijgen waar ze recht op hebben.

Hoe moeilijk dit binnen deze thematiek ook is, we mogen ons niet laten leiden door wrok of verbittering. Indien deze regering het voornemen heeft een regeling uit te werken die zowel de rechten van slachtoffers als die van daders respecteert én die het algemeen belang dient, dan is een evenwichtiger aanpak van deze kwestie nodig. Eenzijdig tijdens de gevangenschap de ziekte-uitkering ontnemen is niet de juiste weg.

Wij roepen de regering op hierover dringend het overleg aan te gaan met alle partners op het terrein. Als middenveldorganisaties actief op het vlak van armoedebestrijding en welzijnswerk, worden wij daar graag bij betrokken.


Ondertekenende organisaties:

Caritas Vlaanderen – Netwerk tegen Armoede – Welzijnszorg vzw – Netwerk Rechtvaardigheid en Vrede – De Rode Antraciet – Bond Zonder Naam – Tralies uit de Weg – Caritas International – Kerkwerk Multicultureel Samenleven – Broederlijk Delen – Pax Christi Vlaanderen – Liga voor de Mensenrechten – Suggnomè Forum voor herstelrecht en bemiddeling vzw – Metanoia vzw Katholieke Gevangenis Aalmoezeniers

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

3 reacties

  • door Achiel De Bruyne op vrijdag 24 oktober 2014

    "Je straf bestaat uit vrijheidsberoving, eventueel samen met een boete en/of schadevergoeding. " De meeste slachtoffers zien geen euro van de toegekende schadevergoeding.

  • door Hugo Casteels op vrijdag 24 oktober 2014

    moet de regering de sponsor zijn van de schadevergoedingen die aan slachtoffers moeten betaald worden?

  • door Koen Verhofstadt op dinsdag 11 november 2014

    Ik ben de bescheiden mening toegedaan dat het huidige gevangenissysteem een anachronisme is en contraproductief tot reïntegratie te komen. Hoe is het mogelijk dat in deze tijd nog steeds 19de eeuws wordt omgegaan met als crimineel beschouwd gedrag? Zijn we echt tot niets beters in staat? Maar goed. Men heeft het over vrijheidsberoving als "ultimum remedium". Met de voortdurende roep om zwaardere straffen, meer gevangenissen etc. is het zeer de vraag hoe ernstig dit nog kan genomen worden (en in hoeverre de zogenaamde alternatieven geen gewone uitbreiding zijn van het arsenaal om mensen onder juridische controle te brengen - aangewend voor feiten die vroeger zouden zijn afgedaan met een bolwassing). Men maakt een wet mbt. de rechten van de gedetineerde, die vervolgens nooit wordt uitgevoerd. De "ultieme straf", vrijheidsberoving dus, zou ook moeten beperkt zijn tot wat ze betekent. Er is geen enkele legitieme reden om iemand menselijk en sociaal volledig de grond in te boren. Zulks is niet alleen schadelijk voor de "dader", maar ook voor slachtoffers en de samenleving. Eigenlijk is de uitsluiting van gedetineerden uit de sociale zekerheid en het arbeidsrecht in strijd met art. 23 van de grondwet. Nu worden inderdaad sommige gedetineerden toch nog uitkeringen betaald, het gros evenwel niet. Dat klopt niet, maar moet naar boven toe (en niet naar beneden) gecorrigeerd worden, zoals ook het arbeidsaanbod moet uitgebreid worden, en onderworpen aan het arbeidsrecht. Loon naar werken dus, met aftrek van verblijfskosten en met voorrang voor vergoeding aan slachtoffers voor alles behalve een onbeslagbaar gedeelte (dat zou dergelijke vergoedingen ook realistischer maken). En voor wie niet kan werken uitkeringen, minstens ten bedrage van leefgeld (met dezelfde aftrekken). De huidige situatie van totale ontrechting van de meerderheid bevordert enkel de creatie van sociale tijdbommen. Overigens is het nu al zo dat de Staat schadevergoedingen sponsort, uit het fond voor slachtoffers van geweldsmisdrijven (al wordt dat ten dele gespijsd door iedereen die minstens correctioneel veroordeeld wordt). De sociale zekerheid is echter geen eigendom van de staat, maar van de samenleving (betaald uit bijdragen). Het zal moeilijk liggen in deze tijd, maar ik vind dat wanneer wij, als wij ervoor opteren om steeds minder mensen sociaal volledig te diskwalificeren, als samenleving om het lelijk te zeggen de "output" krijgen die we verdienen.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties