Meer dan ooit heeft de wereld nood aan onafhankelijke journalistiek.

Meer dan ooit is het nodig om een tegengeluid te laten horen.

Steun daarom DeWereldMorgen.be

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Waarom deze regering onterecht hard bespaart op de overheidspensioenen

Tot nu toe blijft het wat onderbelicht, maar de ambtenarenpensioenen zitten duidelijk in het vizier van de nieuwe federale regering. Vooraleer de pensioenstelsels geïntegreerd worden in een nieuw systeem van ‘pensioen op punten’, worden de ‘privileges’ van het ambtenarenpensioenen teruggeschroefd. Logisch toch? Niet alles is zoals het lijkt.
dinsdag 14 oktober 2014

De ambtenaren hebben inderdaad een voordelig wettelijk pensioen. Een recente schatting (Pensioenatlas 2010) leert ons dat het gemiddeld pensioen van een statutaire ambtenaar ongeveer 1600 euro netto bedraagt. Voor een doorsnee werknemer uit de private sector is dat slechts 1000 euro.

Op het eerste zicht is er dus een grand canyon in pensioenrechten. Dat verschil vindt zijn oorsprong in verschillende zaken. Zo wordt er voor de ambtenarenpensioenen op dit moment enkel de wedde van de laatste vijf of tien jaar in rekening gebracht en bestaat er een systeem van ‘diplomabonificatie’ waardoor studiejaren meetellen voor de pensioenopbouw. Er is ook een hogere vervangingsratio (75 procent versus 60 procent voor een alleenstaande) en er zijn hogere maxima (6283 euro versus 2178 euro bruto). Als klap op de vuurpijl zijn de overheidspensioenen meer welvaartsvast via het systeem van de koppeling met de huidige loonschalen – de zogeheten ‘perequatie’.

Kortom, de verschillen tussen de stelsels zijn legio en telkens lijken de statutaire ambtenaren aan het langste eind te trekken. Hoog tijd om hun privileges te herzien. Of niet?

Laagste lonen

Ik wil beargumenteren dat je ook in rekening moet brengen dat vele privéwerknemers toegang hebben tot een aanvullend pensioen op bedrijfs- of sectoraal niveau. Op dit moment bouwen ongeveer 75 procent van de werknemers een aanvullend pensioen op – al zijn de bedragen niet altijd significant. Ambtenaren hebben daarentegen geen toegang tot de tweede pensioenpijler.

De Pensioenatlas uit 2010 combineerde voor het eerst cijfers over de eerste en tweede pijler in België. Deze studie leidde tot enkele opmerkelijke resultaten. Voor werknemers met een aanvullend pensioen verkleinde de kloof met de vastbenoemde ambtenaren aanzienlijk. Zelfs in die mate dat de 20 procent hoogste lonen even goed af zijn met een privépensioen als met een overheidspensioen, ondanks het feit dat ambtenarenpensioenen kunnen oplopen tot 6283 euro bruto. Deze stelling klopt echter geenszins voor de laagste lonen, aangezien zij geen toegang hebben tot de tweede pijler. Nuances zijn op hun plaats.

Impact

De Zweedse coalitie vertrekt deels vanuit de verkeerde premissen. Niet alle werknemers zijn noodzakelijk beter af met een overheidspensioen. Een aantal aangekondigde maatregelen zullen een grote impact hebben op het pensioen van de statutaire ambtenaar. Allereerst is er de afschaffing van de diplomabonificatie. In dat systeem tellen de studiejaren mee voor de opbouw van het wettelijk pensioen. Ruwe schattingen geven aan dat hierdoor de vervangingsratio daalt met 7 procent, wat kan oplopen tot 100 euro (netto) minder pensioen per maand.

Daarnaast wordt het overheidspensioen voortaan berekend op de wedde van de hele loopbaan in plaats van op de laatste tien jaar. Aangezien ambtenaren meer verdienen op het einde van de carrière, is de impact aanzienlijk, gemakkelijk tot 100 euro (netto) minder maandelijks pensioen. Deze bedragen zijn ruwe schattingen (het belastingsstelsel wordt bijvoorbeeld niet ten volle in rekening gebracht), maar ze tonen desalniettemin aan dat de gevolgen groot kunnen zijn.

Ten slotte zullen de jaren als contractueel bij de overheid niet langer meetellen voor het ambtenarenpensioen. Aangezien mensen vaak slechts op latere leeftijd vastbenoemd worden, kunnen de gevolgen significant zijn.

Contradictorisch

De Zweedse coalitie weigert ten volle rekening te houden met het feit dat er geen tweede pijler bestaat voor de statutaire ambtenaren. Voor de hogere lonen zijn de ambtenarenpensioenen in lijn met de privépensioenen. Gecombineerd kunnen de maatregelen aanleiding geven tot minimum 200 euro minder pensioen. Hierdoor zullen sommige werknemers uit de private sector beter af zijn. Dat is enigszins contradictorisch. Een coalitie met échte sociale ambitie opteert er eerder voor om de laagste pensioenen uit de privé op te trekken.

Tot slot nog één bedenking. Het is duidelijk dat zich donkere wolken samenpakken boven de ambtenarenpensioenen. De pensioenlasten zullen voor de verschillende overheden de volgende jaren exploderen. De reden: al jarenlang wordt er quasi niemand meer vastbenoemd en werft men enkel contractuelen aan. Hierdoor dragen steeds minder mensen bij aan de pensioenkassen van de ambtenaren, terwijl het statutair personeel vlug vergrijst.

Dat is het echte probleem van de overheidspensioenen. Maar daarover blijft de regering muisstil.

Olivier Pintelon is lid van Poliargus, een onafhankelijke denktank die ijvert voor vrijheid, democratie en solidariteit.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

7 reacties

  • door jan peeters op dinsdag 14 oktober 2014

    Het probleem van de verschillende stelsels ligt niet bij deze regering maar in het verleden, toen overheid en helaas ook vakbonden meewerkten om een kastesysteem te ontwikkelen waar Indiërs jaloers op zouden zijn. Waarom heeft men in het verleden niet iedereen op dezelfde leest geschoeid??? Arbeiders zijn de dupe van deze historie. Het kastenstelsel van bedienden, ambtenaren en arbeiders is een draak van onrechtvaardigheid in onze Belgische geschiedenis waar vakbonden meegingen met het eigenbelang van de eigen beroepsgroep. Daardoor kunnen sommigen na enkele tientallen werken jaren op een rijkelijk pensioen, anderen moeten werken tot ze erbij vallen... Zelfs nu nog verdedigen vakbonden de privilege's van hun vakverenigingen, die dan door de minder begoede werknemers mogen opgehoest worden. De ene werkt 35 jaar tot aan zijn pensioen, de andere moet dan wel bijna 45 jaar werken om dat mogelijk te maken. Vooral die in dienst van de overheid werken kunnen genieten van het zweet van de anderen.

    • door Leen op woensdag 15 oktober 2014

      Men vergeet of weet mogelijks ook steeds weer niet dat wij als ambtenaar al ons hele leven lang een klein loon hebben gekregen. In ieder geval heel veel minder dan wat we voor hetzelfde werk in de privé zouden kunnen krijgen. Volledig akkoord, dat we dan maar in de privé moeten gaan werken maar voor veel alleenstaanden is een beetje werkzekerheid ook nog belangrijk. Het kan toch niet waar zijn als je dit alles lijdzaam hebt geleden zodat je op het eind van de rit beloond te worden met een mooi pensioen (als we die tijd natuurlijk kunnen halen) dat we dan terug niet langs de kassa kunnen passeren!! Waar blijven de rechten van de ambtenaar dan nog??

    • door Sedler op donderdag 27 november 2014

      Volgens mij moet ambtenaren een minimumloon / niet meer dan 1500 brutto/ en pension / 400 euro/ontvangen. Ik ben een zelfstandige en verdien elke maand ook rond 1500 brutto en ik moet met die geld nog rond komen. Ik werk 12 uur per dag, ook in het weekend en feestdagen, Mijn pensioen zal ongeveer € 400 per maand. Voor mij jullie zijn gewoon brutale dieven.

  • door Reginald Bossuyt op dinsdag 14 oktober 2014

    Het is inderdaad zo dat de ambtenarenpensioenen in het vizier van Michel 1 liggen. Inderdaad bestaat onder meer de intentie om de diplomabonificatie (= het meetellen van de jaren hoger onderwijs in de pensioenberekeningen) voor de ambtenaren af te schaffen, met als "argument" dat deze bonificatie immers ook niet bestaat in de privé.

    Maar als men zo redeneert ("gelijkheid in privé en ambtenarij"), dan zouden ook heel wat voordelige regelingen in de privé afgeschaft moeten worden, omdat deze immers niet bestaan bij de ambtenaren. Ik geef enkele voorbeelden:

    1. De groeps-pensioenverzekeringen (tweede pijler-pensioenen) in de privé moeten afgeschaft worden omdat ambtenaren ook geen tweede pijler pensioen krijgen.

    2. De dertiende en soms zelfs veertiende maand in de privé moeten afgeschaft worden omdat ambtenaren die ook niet hebben.

    3. Er mag geen vakantiegeld hoger dan 70 % van de maandwedde meer uitbetaald worden in de privé omdat het vakantiegeld in het onderwijs ook beperkt is tot 70 % van de maandwedde.

    4. De fietsvergoeding moet tot 0,15 euro per km verminderd worden omdat het onderwijspersoneel ook maar recht heeft op dit bedrag. Of zelfs helemaal afgeschaft worden omdat er ook werknemers zijn die geen fietsvergoeding kennen.

    5. De hospitalisatieverzekering die werkgevers in de privé afsluiten voor hun werknemers moet afgeschaft worden omdat ambtenaren daar ook geen recht op hebben.

    6. Geen maaltijdcheques, eco- en geschenkencheques meer in de privé omdat het onderwijspersoneel die ook niet krijgt.

    7. Geen tussenkomst meer in de kosten voor telefoon- en internetgebruik in de privé omdat het onderwijspersoneel deze kosten ook zelf moet betalen.

    8. Geen bedrijfswagens meer in de privé omdat ambtenaren die ook niet hebben...

    Tegenover de voordelen bij de ambtenaren, bestaan dus duidelijk heel wat andere maar evenwaardige voordelen in de privé. En men moet natuurlijk het hele plaatje bekijken...

    Schaft men een paar voordelen bij de ambtenaren af, dan zal men daartegenover dus andere voordelen in de privé moeten schrappen om het evenwicht te bewaren, en dan worden natuurlijk ALLE werknemers daar slechter van.

    Maar dat laatste is natuurlijk wat men kan verwachten van een rechtse regering. Het is aan ons werknemers om ons daar gezamenlijk en massaal tegen te verzetten. De echte tegenstelling bestaat niet tussen de modale werknemers onderling (privé versus ambtenarij etc.), maar tussen de werknemers en de (groot)kapitaalbezitters, die immers al slapend steeds rijker worden...

  • door Sofia op woensdag 15 oktober 2014

    Iedereen vergeet blijkbaar dat er bij de overheid ook heel veel contractuele ambtenaren werken, wiens pensioen berekend wordt volgens het zelfde stelsel als in de privé. Deze mensen hebben geen toegang tot de tweede pensioenpijler. Bovendien creëert dit ook een ongelijkheid tussen collega's onderling, terwijl je hetzelfde werk doet. Het idee dat werknemers in de privé toegang hebben tot de 2de pensioenpijler wordt ook veralgemeend. Het gros van de werknemers en arbeiders heeft dit niet. Veel bedrijven zitten in moeilijkheden en kunnen dit hun personeel niet aanbieden.

  • door tommemaria op donderdag 16 oktober 2014

    Besten , Het is dus meer dan nodig dat er acties komen. De ambtenaren hun verworvenheden afpakken is zeker niet de juiste manier van werken. Verbeter de rustpensioenen van de arbeiders ,trek de eerste pensioen pijler op. OOK bij deze groep zijn groepen die niet kunnen genieten van de tweede pensioenpijler. Denk maar aan de arbeiders en bedienden die aan de slag zijn in KMO's Ik trek alvast als gepensioeneerde mee ten strijde. Het enige wat we niet mogen doen is berusten. Tomme Maria

  • door gg op donderdag 16 oktober 2014

    Het probleem van de eerste pijler is dat we nu betalen voor de gepensoneerden van nu. Aangezien de verhouding werknemers - gepensoneerden geen constante is staat deze formule onder druk en zal nog meer onder druk komen. De tweede pijler geeft het voordeel dat er nu wordt gespaard voor de gepensoneerde van morgen. De rekening wordt dus niet zomaar doorgeschoven naar morgen. Een gezonde combinatie van deze 2 lijkt mij het beste voor iedereen.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties