Bij DeWereldMorgen.be schrijven we niet voor de clicks.

We maken media voor een betere wereld.

Samen met vele vrijwilligers en burgerjournalisten.

Om dit te blijven doen hebben we uw steun meer dan nodig!

Steun onafhankelijke media!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Jobs op voorwaarde van winst: het federale regeerakkoord doorgelicht

Jan Blommaert las het regeerakkoord en stelt vast dat de na-oorlogse consensus tussen ondernemers en werkgevers opgeblazen wordt. "Het is het juiste moment om een bedrijfje te starten, vrienden", besluit Blommaert.
zondag 12 oktober 2014

Een regeerakkoord is altijd een interessante tekst, zowel omwille van wat het aankondigt als omwille van wat het verzwijgt of omfloerst in frasen zoals “…zal worden geëvalueerd” of “…zal worden gemoderniseerd”. Dat soort woordenwolkjes wijst doorgaans op het bestaan van een ander document, een concreet akkoord tussen de partijen waarin de te “evalueren” materie meteen al van een concrete richting wordt voorzien.

Het regeerakkoord is dan ook altijd heel specifiek en precies over bepaalde aangelegenheden (zie bijvoorbeeld de drie volle pagina’s gewijd aan de 70 Syriëstrijders), terwijl het algemeen en vaag blijft over andere thema’s (zie bepaalde delen van de hoofdstukken over fiscaliteit, fiscale fraude en ondernemen).

Waarom? Het regeerakkoord moet naar het Parlement en moet daar meerderheid tegen minderheid worden goedgekeurd. Om die procedure niet al te lang te laten duren (en om het nodige telegenieke applaus te verzekeren) worden beladen themata in algemene termen gesteld.

Het is dan aan ons om tussen de regels te lezen, vage passages te interpreteren in het licht van wat in andere passages wordt gezegd, en er de onderliggende logica van te belichten. In wat volgt geef ik enkele punten die uit zo’n oefening opduiken.

Wie het regeerakkoord leest, stelt snel enkele dingen vast:

1. Het verdoemde “flexicurity” model wordt volkomen uitgevoerd. Wie het deel over arbeid leest, leest een resem maatregelen die allemaal te maken hebben met de flexibilisering van arbeid. Anders vertaald: de verlaging en afbouw van de formele beschermende kaders waarin arbeid nu verloopt. Elke vorm van “beschermde” arbeid – denk aan de havenarbeid en het ambtenarenstatuut – wordt afgebouwd. De arbeidsmarkt wordt een Far West omgeving.

Het is aan de werknemer om zichzelf een (langere en intenser) loopbaan te verzekeren door middel van verregaande flexibiliteit en tolerantie als het gaat om welk type werk men doet, incasseringsvermogen wanneer het gaat om loon en sociale rechten, en inzet om zich aan “levenslang leren” te onderwerpen.

Het is dus duidelijk niet langer enkel de ondernemer “die risico’s neemt”. de risico’s van het economische systeem worden afgewenteld op de werkNEMER: een knik in de conjunctuur of een duim omlaag van de aandeelhouders na te lage winsten heeft meteen ontslagen – soepele, snelle en goedkope ontslagen – tot gevolg.


2. Er wordt enkel over arbeid gesproken vanuit het standpunt van de werkgever. Concreet: de flexibilisering van arbeid is slechts een “banenplan” in zoverre het bedrijven de mogelijkheid geeft om de loonlasten verder af te bouwen door middel van gelegenheidswerk en interimarbeid, en zo hogere winsten te boeken. Dat wil zeggen: het is slechts een “banenplan” omdat het de afbouw van STRUCTURELE banen mogelijk maakt.

De verantwoordelijkheid van de werkgever tegenover de arbeidspopulatie bestaat niet meer. De voorgestelde maatregelen voor banenschepping hebben ALLEMAAL een winstbevorderend effect voor de ondernemingen. Het hele luik arbeid en tewerkstelling staat in het licht van de winsten van ondernemingen – de inmiddels welbekende “zuurstof”.

Het is ook tekenend dat tijdens de eerste discussies over dit thema – De Zevende Dag van 12 oktober – er meteen werd gezegd dat het scheppen van nieuwe arbeidsplaatsen weliswaar heel erg wenselijk was, maar “niet verplicht” kon worden. Het zijn vrijblijvende giften van de bevolking aan de aandeelhouders.


3. Het vorige punt leidt meteen tot een inzicht. De grote subsidieslurpers in dit land waren, zijn en blijven de bedrijven. De loonlastenverlaging wordt door de overheid uit belastinggeld gefinancierd. En dit staat naast een hele reeks aanvullende administratieve en fiscale gunstmaatregelen voor ondernemers, die eveneens door de belastingbetaler worden gefinancierd. Dit is een maatregelenpakket dat meerdere miljarden kost, en dit zijn – krab even de eufemismen weg – subsidies.

Dat is iets wat we de heren Libeer en Van Eetvelt met grote regelmaat in herinnering moeten brengen. Want tegenover subsidies heeft de gemeenschap het recht tegenprestaties te eisen: degelijke lonen en tewerkstelling. De zaak is immers: de “zuurstof” die ze ontzeggen aan de kunst- en cultuursectoren, alsook aan elke werkende via loonstop en afbouw van sociale rechten, eisen ze zelf op, en die “zuurstof” heeft precies dezelfde vorm. Het zijn subsidies, en subsidies van astronomische omvang. Als die enkel naar private winsten vloeien dan wordt de modale belastingbetaler bestolen want publiek geld wordt omgezet in privaat kapitaal.


4. Er wordt heel veel nadruk gelegd op sociale dialoog en overleg met sociale partners. Tegeljkertijd wordt er een vingertje opgestoken: de sociale partners (lees: de vakbonden) moeten blijk geven van verantwoordelijkheidszin en sereniteit. Dus: er komt overleg, zoals dat hoort, maar de vakbonden zullen zich zonder morren – uit verantwoordelijkheidszin en sereniteit – moeten neerleggen bij de beslissingen die hier boven genoteerd zijn. Want je leest bijvoorbeeld:

“dat de loonnorm het voorwerp uitmaakt van een CAO van de NAR (Nationale Arbeidsraad) als er een akkoord is met de sociale partners. Bij gebrek aan een interprofessioneel akkoord of een akkoord over het bemiddelingsvoorstel, zal de loonnorm worden bepaald bij in ministerraad overlegd koninklijk besluit;”

Dus: de CAO’s kunnen makkelijk worden gesaboteerd via een overleg dat er geen is (omdat de vakbonden “hun verantwoordelijkheid niet nemen” wanneer ze onredelijke voorstellen afwijzen). De barema-herzieningen zitten in precies dezelfde zak. Vakbonden, zet u schrap.


5. Het lobbysysteem wordt volkomen uitgebreid en gelegitimeerd. Er is overal sprake van “overleg met betrokken actoren” – bedrijven dus – en er wordt zwaar ingezet op “economische diplomatie” – onze diplomaten die de belangen van bedrijven gaan vertegenwoordigen. De Wever is al onderweg naar Shanghai met een bataljon bedrijfsleiders.


6. Armoedebeleid valt volkomen samen met tewerkstellingsbeleid. Dat betekent dat de verregaande flexibilisering van de arbeidsmarkt en de “activering” van de gehele samenleving (men heeft het nu ook al over “actief ouder worden” voor senioren met een klein pensioen), incluis de bestraffingslogica die daarin domineert, kan nu worden voorgesteld als de strijd tegen armoede en verarming. Daar komt nog een luik repressie bij, want “sociale fraude” wordt een absolute beleidsprioriteit. Wie met een uitkering nog gaat bijklussen en betrapt wordt, moet niet op genade rekenen, want een heus volledig staatssecretariaat kijkt toe op hun gedrag.


7. Het luik veiligheid omvat drie volle pagina’s over de “Syriëstrijders”, met een ontzettend uitgewerkte reeks repressieve maatregelen (die snel in het Hof van Straatsburg zullen belanden en daar op de klippen zullen lopen, me dunkt). Het is zeer merkwaardig te zien dat een groep van 300 mensen (“waarvan er al 70 zijn teruggekeerd”) zo’n beleidsfocus worden – hoeveel uren ambtelijk werk zullen worden gespendeerd aan dit “antiradicaliseringsbeleid”? – en dat enkel moslim-radicalisering dergelijke inspanningen waard blijkt te zijn. Antwerpse dada’s zijn nationale dada’s geworden, en Joods Actueel kan een flesje champagne ontkurken.


8. Het meest fundamentele – de echte “vernieuwing”, zeg maar – is dit. De relatie tussen de arbeidende mens, de overheid en de kapitalist is fundamenteel veranderd. Tot nu toe leefden we in een arbeidsmodel waarin mensen uit hun arbeid waardigheid, rechten en vrijheden haalden (“Arbeit macht frei”), als deel van de consensus die onder invloed van de twee Wereldoorlogen ontwikkeld was om het kapitalisme als systeem te laten overleven.

De ondernemer had daarin verplichtingen tegenover z’n werkers – een onderhandeld en genormeerd loon, adequate arbeidsomstandigheden en respect voor de arbeidende persoon – en die verplichtingen werden mee door de staat ondersteund en verzekerd middels belastingsgeld.

Die consensus is nu opgeblazen. De ondernemer is nu volkomen “vrij” en heeft geen enkele verantwoordelijkheid meer buiten de verantwoording die moet worden afgelegd tegenover de aandeelhouders. En de staat ondersteunt die nieuwe relatie, door een afbouw van de verplichtingen van de ondernemer en de afbouw van het systeem van sociale rechten en vrijheden uit arbeid. De arbeidende mens is terug grotendeels geïsoleerd in een competitieve omgeving die volstrekt wordt gedomineerd door degene die (met toenemende tegenzin) een loon uitbetaalt.

Het is het juiste moment om een bedrijfje te starten, vrienden.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

5 reacties

  • door Roland Horvath op zondag 12 oktober 2014

    De Belgen en vooral wij Vlamingen zijn zot geworden, geprogrammeerd/ gehersenspoeld door de hoofdstroom media. Sedert 25 mei verkeren een groot aantal groepen in een euforie, een toestand van blijheid gepaard gaande met arrogantie en waanzin. Ten 1e de politici van rechtse partijen, ten 2e de meeste hoofdstroom media voorop de VRT, De Standaard en Knack dus al degene die zich beter achten dan een ander en ten 3e de werkgevers organisaties, de GMO en veel KMO. Merkwaardig.

    De exportwinst van de GMO kan toenemen want de bedrijfslasten worden verlaagd en de GMO zijn niet echt afhankelijk van de interne BE markt. Maar de coalitie van 4, rechtse media en de werkgevers organisaties spreken van een droomregering, een herstelregering kortom het is een godsgeschenk. Voor wie? Niet voor de werknemers want die moeten alle rechten opgeven en de werkgevers hebben tegenover hen geen of steeds minder plichten. Dan is het een geschenk uit de hemel voor de KMO? In de plaats daarvan wordt het rotste geschenk die men kan geven aan -, de rotste streek die men kan uithalen met de KMO. De meesten beseffen dat waarschijnlijk nog niet opgestookt als ze zijn door de media en door de werkgevers organisaties bijvoorbeeld door de turnmeester van UNIZO.

    Als de werknemers minder loon krijgen en minder rechten hebben, als er grote besparingen zijn en als daarbij horend de bedrijfslasten verlaagd worden dan is de koopkracht lager, zijn er minder verkopen en ontvangsten bij de ondernemingen. Veel KMO komen dan niet uit de -vaste- kosten door een te geringe omzet en ze falen. Een jaar later zullen daardoor de geld ontvangsten bij de overheid nog verminderd zijn waardoor nog meer besparingen en dergelijke nodig zijn. Kortom dat wordt een neergaande koopkracht- activiteit- capaciteit- van- de- KMO spiraal en faillissementen van KMO en consumenten bij duizenden.

    Hoe paradoxaal ook dat het moge klinken: Er mag niet bespaard worden want dat leidt tot de afbraak van de productiecapaciteit van de KMO. Een oplossing is de bedrijfslasten zoals lonen- lasten- op- productie- door- machines- milieulasten- BTW te verhogen voor de financiering van de koopkracht bij overheid en consumenten. Deze maatregel moet ook voorgesteld worden aan de EU. Meer geld in de geldkringloop van ondernemingen naar consumenten en terug.

    Investeringen in hetzelfde en daarbij horende aanwervingen zullen niet gebeuren, want daardoor zal de totale winst niet toenemen, er is immers een economische overcapaciteit. Om te investeren zijn vijf dingen nodig: Materialen, machines, mensen, geld en een winstverwachting. De eerste vier zijn overvloedig aanwezig. Maar er is geen winstverwachting, tenminste bij investeringen in hetzelfde.

  • door Kurt op zondag 12 oktober 2014

    De titel en de laatste zin van het stuk zijn correct. En ja, dat is net de bedoeling van dit regeerakkoord. Er voor zorgen dat er mensen bedrijven starten, anderen werk verschaffen en als het ook nog even kan,winst maken. De auteur stelt het voor alsof de werkgever gigantische cadeau's krijgt, terwijl het enige doel is onze loonhandicap te verminderen ten opzichte van onze buurlanden. Of gaan we verder op de ingeslagen weg en vinden we het niet erg dat er een goeie 90.000 arbeidsplaatsen verloren gegaan zijn in de industrie? De laatste firma die ik vorige week bezocht heb, dat was om te huilen, geen eurocent is er de afgelopen 20 jaar geïnvesteerd, wel een gloednieuwe fabriek in Oost-Europa. Is het dat wat we willen? Mochten die gasten morgen hun 400 arbeiders op straat zetten, ik zou er niet van schrikken. Geef ze eens ongelijk. Enig idee hoeveel technische expertise er is in, pakweg, Praag? Daarom moeten die loonkosten naar beneden, zonder industrie wordt het pas echt een sociaal bloedbad. Ik heb de indruk dat de auteur zelfs ontslag wil verbieden om niet in de far west te belanden. Enkel ambtenaren waren tot nu toe veilig, de privé, dat zijn gewetenloze cowboys die het niet zullen nalaten om medeburgers genadeloos uit te buiten. Goh, zelfs al is het zo, het is waarschijnlijk nog steeds beter dan het geciteerde "arbeit macht frei" motto, hangt die leuze niet ergens in een Pools dorpje?

    • door Liliane H op dinsdag 14 oktober 2014

      Kurt: De werkgevers/ondernemers krijgen sinds jaar en dag -in 1980 begonnen- jaarlijks miljarden euro's cadeau aan loonsubsidies, verminderingen patronale SZ bijdrage, verlaging van het percentage patronale SZ bijdrage wat betekend dat er miljarden euro's minder inkomsten binnenkomen bij de Rijksdienst voor sociale zekerheid. In 2004 veroorzaakten deze miljarden cadeaukes ernstige financiële problemen voor de werknemers SZ.

      De SZ moet opdraaien voor allerhande overheidsuitgaven die niets met de SZ te maken hebben, maar toch door het werknemers SZ stelsel gedragen worden. En ze vinden van alles uit waar de SZ voor moet opdraaien.

      Werkgevers/ondernemers genieten eveneens allerhande fiscale voordelen waaronder miljarden aan 'notionele intrestaftrek' en fiscale (legale) optimalisaties wat minder inkomsten betekend voor de staat. De kost voor de notionele werd geraamd op een aantal miljoenen euro's maar het spelleke liep uit de hand en het werden miljarden euro's waardoor de werknemers SZ en de staat ook weer te lijden had.

      Dat is de rede waarom men wil dat iedereen, ook u, langer gaat werken en bijdragen. Het zijn niet de werkzoekenden jong tot oud, werkloos met bedrijfstoeslag, zieken, invaliden, andere arbeidsongeschikten, ... gepensioneerden die de SZ hebben opgesoupeerd !

      >>>>Niet de mensen moeten fysiek en financieel boeten en bloeden om de, door de regeringen en werkgever/ondernemers veroorzaakte tekorten bij RSZ, .... terug te betalen in de vorm van langer werken en meer inleveren ! Voor de ministers en werkgever/ondernemers geld hetzelfde motto zoals men aangeeft als men geld leent van de bank: "Geld lenen van de mensen kost geld !"<<

  • door Frank Hoste op maandag 13 oktober 2014

    Ik huiver van de woorden loonkost en loonlast. Het zijn patronale woorden die door de media en bijgevolg ook door gewone mens worden uitgebraakt als ideologisch wapen om de sociale afbraak te verrechtvaardigen. Is uw loon een last? Het loon waar je voor werkt, wordt uiteindelijk terug geïnvesteerd terug in de economie en dus in de bedrijven want iedereen moet rekeningen betalen en koopt zaken of diensten. Zonder loon, geen koopkracht; zonder koopkracht, geen draaiende economie. Op het loon wordt inderdaad op het eerste zicht veel belastingen betaald door zowel werkende als baas. Deze belasting is echter indirect loon wat dient om o.a. onze sociale zekerheid te financieren en de solidariteit te vrijwaren. Deze kost is er inderdaad maar moet je kaderen binnen het feit dat daarnaast (en dat gebeurt veel minder in de ons omringende landen) er een resem van subsidies, aftrekposten, fiscale gunstregimes,... bestaan waardoor je deze "torenhoge loonkost" sterk kan relativeren. Onze bedrijven betaalden in 2013 11 miljard belastingen, maar kregen ook 11 miljard terug in de vorm van allerhande cadeau's. Dit betekent dat gemiddeld genomen er géén belastingen werden betaald, en het ziet er naar uit dat de balans nog zal kantelen: minder belastingen en meer subsidies. En wie betaalt dat?... Juist...

  • door Roland Horvath op woensdag 15 oktober 2014

    Beste Kurt, er is geen loonhandicap met NL/DE/FR zeker nu DE de lonen van miljoenen werknemers verhoogt van 1,5 naar 8,5 euro bruto per uur. Met de Oost Europese lenen kunnen we niet concurreren. En zeker niet met de lonen in China of India, daarbij passen invoerrechten op goederen uit landen zonder Sociale zekerheid SZ of milieuwetgeving. Maar het cruciale is dat niet de concurrentie met het buitenland primordiaal is maar de binnenlandse markt. De GMO mogen verhuizen als ze willen dan zijn we ook van hun leugens en gestook verlost. Nu gaan er hier in BE geen jobs gecreëerd worden of investeringen gedaan in hetzelfde want dat verhoogt de totale winst niet. Maar de koopkracht moet gefinancierd worden door meer bedrijfslasten zoals lonen- lasten- op- productie- door- machines- milieulasten- BTW: Eerst een distributie van geld en dan van goederen, zo werkt de economie. Velen kunnen dat niet aanvaarden want ze zijn die gedachte niet gewoon. En bovendien gaat de propaganda van N-VA de andere kant op. Een te lage koopkracht door besparingen en bedrijfslasten verlaging maakt de KMO kapot die bij 1000den zullen falen.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties