Een nieuwssite die

reclamevrij
onafhankelijk
kritisch
en gratis is?

Dat kan!

Maar enkel dankzij jouw steun

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Interview

"Politici zijn marionetten in handen van financiële sector"

Op 7 oktober was journalist Joris Luyendijk te gast op het Transitiefestival in de Gentse Vooruit. Voor een volle zaal vertelde hij, in afwachting van het komende boek, over het wel en wee in de Londense City. Luyendijk interviewde de afgelopen twee jaar werknemers van grootbanken, om de werking van de bankensector beter te begrijpen. Hij hield daarover een blog bij voor The Guardian. Na zijn lezing had DeWereldMorgen.be een gesprek met hem
vrijdag 10 oktober 2014

Beeld het je even in. Je hoort via het nieuws dat de banken sluiten. Geld afhalen is niet meer mogelijk. Je rekeningen worden geblokkeerd. Op hetzelfde moment valt de bevoorrading van supermarkten, apothekers en benzinestations stil. Mensen slaan aan het hamsteren en plunderingen breken uit. De overheid krijgt de rellen niet onder controle. Mensen vluchten.

Het lijkt het begin van een slechte rampenfilm. Maar volgens Joris Luyendijk is het een scenario waar we in 2008 op een haar na aan ontsnapt zijn. Het heeft niets gescheeld of de economie zoals we die kenden was volledig ingestort. We hebben aan de rand van een afgrond gestaan zonder dat we het wisten.

In zijn lezing op het Transitiefestival bekent Luyendijk dat hij ook zelf niet inzag hoe bedreigend de bankencrisis van 2008 is geweest. Het was pas toen hij zich op vraag van The Guardian verdiepte in het wel en wee van de Londense City dat het hem daagde aan welke ramp we ontsnapt zijn.

Meltdown

Het slechte nieuws is: bovengeschetst rampscenario kan nog steeds werkelijkheid worden. Sinds 2008 is er immers niets wezenlijks veranderd. Volgens Luyendijk zitten we gewoon in een financieel interbellum:

“Een tweede financiële meltdown, vergelijkbaar met die van 2008, is erg waarschijnlijk. Banken hebben nu zogezegd scenario's klaarliggen voor wanneer het misgaat. Die scenario's gaan ervan uit dat er geld bijgedrukt wordt in het geval er financiële paniek uitbreekt. Maar dat is uiteraard geen waterdichte oplossing. Want je vertrekt dan van de foute aanname, dat je probleemloos geld kan bijdrukken. Alsof geld een soort elastiek is dat je eindeloos kan oprekken.”

“Bovendien zijn de drie grote factoren die de crisis van 2008 veroorzaakten nog steeds aanwezig. Ten eerste zit je met banken die zo groot zijn dat je ze niet kan laten failliet gaan. De bancaire sector weet gewoon dat de overheid zal bijspringen in geval van crisis. Men waant zich dus oppermachtig en dat is altijd bijzonder gevaarlijk.”

“Ten tweede is er nog steeds de gigantische druk van de aandeelhouders. Die aandeelhouders willen vooral winsten zien en dat zet banken aan tot het nemen van risico's of het ontwikkelen van gevaarlijke producten. We zien dat die druk van aandeelhouders geenszins is afgenomen.”

“Ten derde zit je met het personeelsbeleid van banken. Wanneer je in de Londense City werkt, kan je letterlijk op ieder moment ontslagen worden. De stoel van de collega die reeds een jaar naast je zit, kan na de lunch plots leeg zijn. Zonder verdere uitleg. Het leidt ertoe dat interne kritiek onmogelijk wordt en dat een extreem korte termijn perspectief gehanteerd wordt.”

Duistere achterkamertjes

Wanneer we het over de financiële sector hebben, dan wordt vaak gesproken in termen van 'de markten' of 'de beurs'. Abstracte termen waarbij we het gros van de bevolking zich moeilijk een voorstelling kan maken. Maar hoe reëel is de macht van de financiële sector eigenlijk?

“Heel reëel. Het domineert ons leven en ons collectief bestaan. We hebben eigenlijk te maken met een 21ste-eeuwse variant van het kolonialisme. Grote banken zijn in staat om landen werkelijk te bezetten. Het verschil is gewoon dat ze geen harde macht meer nodig hebben om te overheersen. Banken overheersen zonder dat ze onmiddellijk leger of politie moeten inzetten.”

“Onze politieke bewindvoerders zijn eigenlijk niet meer dan de uitvoerders van de wetgeving die door de zogenaamde markten wordt opgelegd. Het is echt niet overdreven om te stellen dat de financiële sector de heersende politieke macht is op dit moment. De wereld krijgt gestalte via de vormen die het financiële kapitalisme dicteert.”

“Een andere uiting van de politieke macht van het financiële kapitalisme is de draaideur tussen financiële sector en politiek. Vele politici kiezen na hun politieke carrière voor de financiële sector.”

Als je spreekt over de macht van de financiële sector in termen van kolonialisme, dan lijkt het wel alsof het een bewuste strategie is die in duistere achterkamertjes bedacht werd. Maar toch is dat een beeld waar je je tegen verzet. Je houdt er niet van om bankiers af te schilderen als 'slechte mensen'?

“Inderdaad. Je hebt geen slechte mensen nodig om een slecht systeem draaiende te houden. Dat is een fundamentele vaststelling die ik gemaakt heb. Je zit met een erg complex systeem waardoor het überhaupt erg moeilijk wordt voor mensen om de consequenties van hun handelen te ervaren. Wanneer een dergelijk systeem dan nog eens de amoraliteit viert door bijvoorbeeld een moordend ontslagbeleid in stand te houden, dan zit je met een groot probleem. Je kan je hele leven doorbrengen als bankier zonder je van enig kwaad bewust te zijn. Je kan jezelf perfect voorhouden dat je maar een schakel bent in een heel lange keten. En feitelijk is dat ook zo.”

Je stelt het nu voor als een volstrekt anoniem systeem, waarin niemand echt de finale verantwoordelijkheid draagt. Maar is dat wel correct? We zitten toch met een systeem dat uiteindelijk door mensen wordt ontworpen én in stand wordt gehouden?

“Misschien zouden we vooral willen dat iemand het financieel systeem doelbewust ontworpen had en dus ook de eindverantwoordelijkheid draagt. Maar helaas is dat niet zo. Natuurlijk klopt het wel dat het een door mensen gecreëerd en in stand gehouden systeem is. Dat is juist. Maar ik denk dat we over het financieel systeem niet mogen spreken in termen van een 'ontworpen' systeem. Ontwerpen is in deze context een veel te sterk woord. Er is niemand die het systeem in zijn totaliteit overziet of controleert.”

Corruptie

“Maar het is natuurlijk wel zo dat er bepaalde beslissingen zijn genomen die, als je ze naast elkaar legt, hebben geleid tot het financiële systeem dat we nu kennen. Die beslissingen op zich waren dikwijls wél rationeel. Maar de totaliteit van die afzonderlijke beslissingen heeft geleid tot de vorming van een volstrekt irrationeel systeem waarover niemand nog het overzicht heeft. Die irrationaliteit heeft geleid tot de crisis van 2008."

Hoe komt het eigenlijk dat we met een dergelijke, irrationeel functionerende financiële sector opgezadeld zitten? Welke mechanismen hebben dat mogelijk gemaakt?

"Vanaf de jaren zeventig is er een sterk geloof ontstaan in zelfregulerende systemen. Dat kwam voort uit bepaalde inzichten die informatici opdeden. Maar ook het denken van mensen als Ayn Rand is daar natuurlijk niet vreemd aan. Door haar aversie tegenover iedere vorm van centrale planning, zocht Rand haar heil in gedecentraliseerde, zelfregulerende systemen. Ook figuren die onder invloed stonden van Rand, zoals Greenspan, geloofden in de mogelijkheid van een dergelijk systeem."

"In 2008 werd echter duidelijk dat we het financieel systeem niet zomaar vormgeven naar het model van een zelfregulerend en gedecentraliseerd systeem. Als je regulering gewoon weglaat, krijg je geen vrije markt maar een oligopolie. Dat leidt op zijn beurt tot een extreme verwevenheid van belangen, regelrechte corruptie en een ziek systeem."

Is er dan werkelijk geen verandering op til? Ook topbankiers moeten toch beseffen dat hun beleid heeft geleid tot een gigantische crisis? Is niemand tot inzicht gekomen binnen de financiële sector?

“Ik krijg daarover tegenstrijdige berichten. Ik merk bijvoorbeeld wel dat banken fondsen vrijmaken voor allerhande vormen van sensibilisering onder hun personeel. En met dat soort initiatieven wordt opnieuw mooi geld verdiend binnen de sector. Maakt het iets uit? Heeft het effect? Ik betwijfel het. De meesten zijn zo gesocialiseerd binnen een systeem dat amoraliteit koestert en reproduceert, dat een occasionele cursus of sessie weinig zal uithalen. Ik geloof wel dat de top van de financiële wereld gelooft dat ze het anders kunnen doen. En ergens denk ik zelf dat ze dat oprecht menen. Maar het probleem is dat intenties van de top weinig veranderen aan de aard van het systeem zelf.”

“Bovendien, steeds opnieuw, na iedere crisis werd ons voorgehouden dat het niet meer zou gebeuren. Na de dotcom-crisis in 2005 kwamen vernietigende kritieken over belangenvermenging. Men beloofde het anders en beter te doen. Maar niets wezenlijks veranderde. Dat heeft alles te maken met de amorele wijze waarop het systeem zelf blijft functioneren.”

Kardinale misser

Als ik jouw betoog hoor over de macht en de werking van de financiële sector, dan verbaast het me hoe weinig we eigenlijk werkelijk weten over een systeem dat ons meer dan ooit domineert. Hoe komt het eigenlijk dat er zo'n ontstellend gebrek bestaat aan kennis over het financiële kapitalisme?

“Er zou een soort introductiecursus moeten geboden worden in het onderwijs. Enkele lessen zouden eigenlijk al volstaan. Gewoon wat basisbegrippen meegeven aan leerlingen zou wonderen doen. Nu studeren leerlingen af met meer kennis over Egyptische farao's dan over de financiële sector. Dat is absurd.”

“Daarnaast zijn de media hier vooral het probleem. Eigenlijk houden politieke journalisten zich nauwelijks bezig met wat zich afspeelt binnen de banken en tussen de banken en de politiek. Op die manier verwaarlozen journalisten hun kerntaak. Dat vind ik echt een schande. Nochtans is het echt niet zo moeilijk: zoek de spelers binnen de financiële markten op, stel hun de juiste vragen en analyseer de werking van de financiële sector. Stap vervolgens naar politici en stel hun de vraag waarom ze praktijk X of praktijk Y zomaar laten gebeuren.”

“Ik snap echt niet waarom er niet meer journalistieke aandacht gaat naar wat er zich afspeelt binnen de financiële sector. Het is een ontzettend nieuwswaardig onderwerp en er bestaat een grote honger naar kennis. Maar in plaats daarvan houden journalisten zich liever bezig met het reduceren van politiek tot een soort soap. Ik ben ervan overtuigd dat het gebrek aan goede journalistiek bijdraagt tot de verdere ontsporing van de financiële sector.

Kritische journalistiek kan dus zaken in beweging zetten. Maar hoe zie jij het alternatief voor de huidige situatie. Wat dient er te veranderen?

“Ik denk dat we in de eerste plaats moeten gaan naar een vrije markt.”

Is dat wel een oplossing? Zal dat ook niet leiden tot erg irrationele uitkomsten?

“Ja, dat zal zeker nog leiden tot irrationele uitkomsten. Maar het verschil is dat deze irrationele uitkomsten binnen een vrije markt kunnen leiden tot faillissementen. De markt kan op die manier irrationele uitkomsten afstraffen. En dat is hetgeen net niet gebeurde tijdens de crisis van 2008. Grote spelers konden niet afgestraft worden omdat ze te groot waren. En dat is het rechtstreekse gevolg van het oligopolie binnen de financiële sector. Wat frappant is, is dat uitgerekend de liberale partijen als geen ander het bestaande oligopolie hebben verdedigd. Terwijl de meer linkse partijen in feite hebben gepleit voor kleinere spelers, en dus voor een meer vrije markt.”

“Aangaand op de financiële sector is er echter nog een diepere vraag die de zaken verder compliceert. We moeten ons afvragen of geld wel überhaupt een product is dat zomaar kan verhandeld worden. Persoonlijk denk ik dat geld niet zomaar een product is als alle andere. Geld is eerder een uitkomst, gecreëerd door wederzijds vertrouwen en samenwerking. Geld is iets dat door de samenleving als geheel wordt voortgebracht en dat door een soort collectieve performance zijn waarde krijgt. In die zin moeten we ons zeker de vraag stellen of de logica van de vrije markt zomaar toepasbaar is op geld.”

Waar je alvast geen heil in lijkt te zien zijn protesten zoals die van Occupy. Je schreef in NRC destijds dat Occupy een kardinale misvatting was.

“Heb ik dat echt geschreven? (lacht) In ieder geval, wat ik toen schreef, is juist. Occupy was inderdaad een kardinale misser. Het was een naar binnen gekeerde beweging die haast louter bezig was met hoe ze zelf, intern functioneerde. De focus lag voortdurend op hoe men zich als beweging moest organiseren. Men verkeerde in een permanente staat van zelfanalyse.”

Lange mars

“Adepten van de Occupy-beweging claimen nu wel dat ze het discours veranderd hebben: ze hebben ongelijkheid op de agenda gezet. Dat is ook zo. Maar is dat voldoende? In grote delen van West-Europa kunnen we daar alvast niet mee aan de slag, omdat de ongelijkheid niet van die grootte is als in de VS. Wij beschikken nog steeds over een grote middenklasse.”

“Wat ik Occupy vooral verwijt, is dat ze geen enkele concrete probleemstelling formuleerden en zichzelf buiten de politieke arena plaatsten. Dan geef je reeds bij voorbaat op. Om dingen te veranderen moet je net die vreselijk lange mars door de instituties ondernemen.”

Ligt het probleem niet dieper? Vroeger was het relatief eenvoudig om iets omver te werpen: je bestormde een Bastille of een Winterpaleis en je nam de macht over. Maar tegenwoordig heeft de macht geen centrum. Wall Street ligt niet in Wall Street. Is een beweging als Occupy niet een uiting van die radeloosheid omtrent waar en hoe verandering af te dwingen?

“Ik denk dat die analyse klopt. Een schrijfster vertelde me recent dat een gereïncarneerde Shakespeare zijn drama's zou laten afspelen in de financiële sector. Enige probleem is, hoewel die sector de macht bezit, zijn er geen koningen in aanwezig. En je kan geen koningsdrama schrijven zonder koningen.”

“De financiële sector is er één van gestructureerde verantwoordingsloosheid. Er wordt van alles ondernomen in naam van anderen, terwijl niemand er weet van heeft. Iedereen is een element in een geheel dat niemand overziet. Er is geen centrum. En net dat is ook hetgeen wat democratie onmogelijk maakt. Want je kan geen democratie hebben zonder een machtscentrum.”

Maar waar ligt dan wel de trigger voor verandering volgens jou?

“Politiek heeft in principe die macht. Maar dan zal de politiek zich wel eerst moeten losweken uit de greep van de financiële sector. Het draaideursysteem moet weg. Als dat probleem van de baan is, bots je echter op een bijkomend probleem: politiek is nog steeds regionaal of nationaal georganiseerd, terwijl het financieel systeem globaal functioneert. Dat is dus niet zomaar op te lossen. Politiek zelf zal een schaalvergroting moeten doormaken.”

Het boek waarin Joris Luyendijk zijn ervaringen met de financiële wereld uiteenzet, zal heten Dit kan niet waar zijn.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

12 reacties

  • door Joeri Verschaeve op maandag 13 oktober 2014

    toch een kleine kanttekening bij dit schitterend artikel : "de druk van de aandeelhouders" ; de doorsnee spaarder is misschien een kleine garnaal in heel deze motor maar zoekt toch ook steeds z'n maximum profijt en staat meestal niet stil wat er achter de schermen met zijn/haar centen gebeurt, "als 't maar veel opbrengt". En dan staan schreeuwen op straat tegen het grootkapitaal is toch een beetje een contradictio in terminis, niet ? Ik stel daarenboven vast dat het gros van de consumenten halsstarrig klant blijft bij een "grote bank" daar ze "kleine banken" niet vertrouwen (?) of omdat deze geen blits imago hebben. Velen laten zich dus blindelings verleiden door de uiterlijke schijn en de drang naar gemakkelijk en snel profijt, no matter what. Wat de yuppen in The City doen is gewoon met meer brutale kracht en een compleet gebrek aan moraal inspelen op de aanbidding van het geld. Verwerpelijk, dat wel, maar wie werpt de eerste steen ?

  • door Didier op maandag 13 oktober 2014

    Heel goed artikel (!) al was het maar omdat – zoals u zelf zegt – deze misdadige situatie schandalig onderbelicht blijft in de hoofdstroom media.

    Hierbij een illustratie in de vorm van enkele hallucinante cijfers. Het wereld bruto nationaal product bedraagt ongeveer 71.830 miljard dollar. De volledige schuld op de planeet bedraagt ongeveer 223.300 miljard dollar. De wereldschuld is dus driemaal groter dan het wereld-BNP. Volgens de VS-regering zijn de top-25 banken voor ongeveer 236.637 miljard dollar blootgesteld aan derivatencontracten. De laagste schatting van de notionele waarde van alle derivatencontracten in de wereld bedraagt 710.000 miljard dollar. Dat is ongeveer tienmaal het wereld-BNP - andere schattingen gaan tot het dubbele. En we weten dat derivatencontracten geen intrinsieke waarde hebben.

    Kan niemand nu eens uitleggen hoe een globale financiële catastrofe – in nooit geziene proporties – kan vermeden worden ? Hoe red je dit falend financieel systeem dat gebaseerd is op hebzucht, schuld, en op geld dat niet de waarde heeft van "het papier waarop het niet gedrukt staat"?

    In de Amerikaanse vrije media luidt de vraag niet of “een tweede financiële meltdown, vergelijkbaar met die van 2008, erg waarschijnlijk is”, maar wel voor wanneer die gepland is. Men illustreert in detail dat de crisis van 2008 daarmee vergeleken een ‘picnic in the parc’ zal lijken.

    De Politiek heeft al lang geen echte macht meer. De Macht is in handen van de Federal Reserve Bank, de FED (Greenspan, de voorganger van banksters Bernanke en Yellen, heeft het ooit met zoveel woorden gezegd) en alle andere Centrale Banken moeten volgen in haar voetspoor.

    Wat betreft die "too big to fail’ banken - wel die zijn sinds 2008 veertig percent groter geworden, o.a. dankzij de diensten van de FED die triljoenen dollars heeft geprint. Toen zijn de Big Five gered door “bail-outs” - het geld van de belastingbetaler (waarvoor alle gewone mensen in alle landen nu extra moeten besparen.) Bij de volgende crash zal dat niet meer volstaan, en vele regeringen werken, in alle stilte, aan wetgeving die “bail-ins” zullen mogelijk maken – waarbij het geld gewoon van je bankrekening wordt geplukt. Ja. En er bestaat een precedent: de crisis in Cyprus van enkele jaren geleden.

    • door Raf Custers op dinsdag 14 oktober 2014

      @Didier, kan je bronnen aangeven ? Gr, r

  • door Kees Kalf op dinsdag 14 oktober 2014

    Tja, probeer maar eens van bank te veranderen. Twee keer gedaan, jarenlange ellende van gehad. Je banknummers zitten overal!!!

    Kees

  • door Raf Custers op dinsdag 14 oktober 2014

    Knap stuk. Maar eerst een kritiek op Luyendijk, en daarna een alternatief. Joris Luyendijk is verbazend naïef als hij beweert dat een 'echt vrije markt' het gekonkel van de financiële industrie zal oplossen. Met ons huidige economische systeem zullen er altijd mega-haaien ontstaan die de kleinere haaien opslokken en die dan als oligarchen het doen en laten van een sector bepalen. Dat zit in de 'echte vrije markt' ingebakken. Ik zie het ook in de sector die ik bestudeer, die van de grondstoffen. Bvb voor het ijzer: daar hebben de 'marktleiders' (ze zijn met drie!) beslist dat er méér ijzer geproduceerd moest worden, omdat de ijzerprijs hoog was en er geld te verdienen viel. Maar het gevolg is dat er nu overproductie is. 'End of the Iron Age', titelde de krant Financial Times onlangs. Hetzelfde met graan: tekort (zie de voedselcrises van 2007-8), dwz hoge prijzen, vervolgens beslissen de 'marktleiders' dat er moet bijgezaaid en nu is er - alweer volgens een titel in de FT - 'Cereal Excess', overproductie. De marktleiders -mega-concerns - zetten volgens mij de trend, niet de markt, want er is geen vrije markt meer. De financiële industrie is in datzelfde bed doodziek. Dus de financiële industrie zichzelf laten reguleren door de markt echt vrij te maken, dat lost structureel niets op. Het alternatief ? Op het Transitiefestival hoorde ik suggesties voor welke kant het dan wèl op moet. Een nieuwe cooperatieve bank, die transitie-initatieven kan financieren, is een stap in de goeie richting. Maar we zullen verder moeten gaan om de structurele maatschappelijke noden en behoeften te financieren, namelijk naar een nieuwe openbare bank (vertrekkend van wat er nog rest, met de publieke participatie in Belfius !!! dus het tegendeel van wat Michel-1 nu voorstelt namelijk de privatizering van Belfius), en een stevige fiscale aanslag op de grote vermogens en de mega-haaien.

    • door Raf Custers op vrijdag 17 oktober 2014

      Laat een 'echte vrije markt' haar werk doen? Maar de groten prijzen de kleinen uit de 'vrije markt' - even reageren op mijn eigen reactie in deze reeks. Ik verwees naar de overproductie van ijzer en hoe daarop een lage ijzerprijs volgt. Dat zal onvermijdelijk slachtoffers maken. Het eerste slachtoffer is er intussen. Het heet London Mining. Volgens Mineweb staat de firma vanwege de lage ijzerprijs al een tijd op de rand van het bankroet staat. De ebola-epidemie duwt haar nu over de rand, in de afgrond (London Mining baat in Sierra Leone, waar ebola talrijke doden maakt, de Marampa-ijzermijn uit).

  • door Didier op dinsdag 14 oktober 2014

    @ Raf Custers Mijn belangrijkste bron is Zero Hedge. http://www.zerohedge.com/ Deze site produceert gemiddeld enkele tientallen artikels (artikeltjes) per dag van de hand van de meest uiteenlopende auteurs. Na wat kaf van het koren te hebben gescheiden, gewoonlijk van grote kwaliteit. Gecentreerd op (wan-)toestanden, plus analyses en beschouwingen die de hoofdstroom zelden halen. Meestal over de financiële wereld, maar vermits die dikwijls niet te scheiden is van de wereldpolitiek en andere gebeurtenissen (zoals Ebola), dus ook daarover. Heel kritisch ingesteld, zonder een blad voor de mond te nemen, en toch professioneel : naar mijn bescheiden mening een zeldzame combinatie. Na enkele weken lezen, wordt “het plaatje” al duidelijker. Persoonlijk heb ik hier o.a. geleerd dat er van een “echte vrije markt” geen sprake meer is: alles wordt gemanipuleerd, werkelijk alles, ten dienste van De Bank. Ook uit de reacties is soms wat te halen (al was het maar de vaststelling hoe wakker de grote minderheid daar is, in vergelijking met hier), tenminste voor iemand als mezelf die van economie nooit kaas heeft gegeten, èn op voorwaarde dat men niet teveel aanstoot neemt aan het soms voze taalgebruik van de lezers. (Een goeie gelegenheid om een pluim te geven aan de DWM voor het “ordelijk verloop” alhier).

    Een andere bron is de alom bekende Max Keiser. http://rt.com/shows/keiser-report/ http://www.maxkeiser.com/ Met zijn aparte stijl, en tezamen met zijn intelligente collega Stacy Herbert, vinden ze elke week, zonder moeite, genoeg financiële wantoestanden om er een onderhoudende “show” mee te vullen op RT. Max was zelf ooit werknemer in Wall Street, en kent dus de geuren en kleuren van dat menselijke inferno - waar zonder scrupules met de toekomst van de mensheid wordt gespeeld - als geen ander. Hij werkte ook (occasioneel?) voor de BBC, maar toen deze “objectieve” zender, hem ten tijde van de laatste Gaza-slachting dringend vroeg daar niet naar te verwijzen in zijn show, heeft hij stande pede zijn ontslag ingediend. Voor mij volstaat dat als een teken van integriteit.

    Er is ook Gerald Celente. http://trendsresearch.com/trends-monthly/ Hij was een van de weinigen die de crash van 2007-2008 voorspelde. Als hij niet werd doodgezwegen, werd hij op hoongelach onthaald. Nu voorspelt hij, tezamen met ontelbare anderen, de op til zijnde supercrash.

    De getalletjes ;-) heb ik ooit geknipplakt uit een artikel van Michael Snyder. http://theeconomiccollapseblog.com/ Iets te sensationeel ingesteld naar mijn smaak (alhoewel?), maar hij levert wel veel interessante gegevens, waar je anders als leek weken naar zou zoeken.

    Tenslotte zijn er werkelijk nog tientallen andere kritisch ingestelde sites die men bij het surfen tegenkomt en echt niet kan missen, maar die ik niet genoeg frequenteer, dus niet genoeg ken om er iets zinnigs over te zeggen.

    Mocht jij deze bronnen al kennen, en er kritiek op hebben, dan hoor ik dat graag. En mocht je kritische bronnen kennen in het Nederlandstalige taalgebied, dus geen Financiële Tijd of Trends-toestanden, dan ben ik alvast vragende partij.

    mvg

  • door Arjan op woensdag 15 oktober 2014

    Beste Joris, Ik vind het een heel helder artikel, maar je kunt hier natuurlijk nog veeeel meer over zeggen. Ik vertel kinderen op school (ik ben leerkracht) vaak dat ze ook al zijn ze nog geen 18, toch kunnen stemmen, want ze geven geld uit. En voor het geld waar je dingen mee koopt wordt niet alleen het ding gemaakt wat je koopt, maar het bestaan van de onderneming naar de toekomst toe ook mogelijk gemaakt. Zou je niet voor basisschool kinderen ook zoiets kunnen maken/schrijven, zodat we het in groep 8 er ook over kunnen hebben. Dan nog een aanvulling: Het slechte systeem waar de goedwillende in zit opgesloten komt vooral tot stand doordat het gebaseerd is op een idee (eigenlijk een complex van ideeën) uit het verleden wat doorwerkt in het heden en op die manier ziekmakend is. Dit idee is dat de mens er is voor het geheel en als zoogdier de soort in stand moet houden. De mens is dus een dier, volstrekt egoïstisch, zonder ik, gedreven door driften en instincten. Het gaat hierbij dus om bloed, ras en bodem (omgeving). De mens als radertje in het geheel. Tot deze fundamentele gedachte/oerbeeld kun je heel veel problemen herleiden. Helaas zit deze gedachte de gedachte in de weg die nu actueel is en waar de mensen met hun ontwikkeling (in grote delen van de wereld, niet alle) aan toe zijn: De mens is/heeft zelfbewustzijn en een ik of zelf, waardoor hij een persoonlijkheid creëert (met bv ondernemerschap, maar ook met pervers subjectivisme in de overconsumptie). Hierdoor moet het sociale domein er steeds meer zijn voor dit individuatie proces ipv andersom. De mens is een zich individueel ontwikkelend wezen aan het worden en eist dit ook op. Dit vereist van de maatschappij bv arbeidsdeling en vrijstelling van bepaald werk, ontkoppeling van arbeid en inkomen (inkomen is verdeling op grond van individuele behoefte en niet op grond van macht/aanleg/verantwoordelijkheid) Recht op kapitaal en grond (geen woongrond) op basis van verdienste en behoefte bevrediging (in mindere mate begeerte bevrediging!) voor anderen ipv op basis van vernietiging van de concurrent en marktpositie. Etc. De spanning tussen deze twee krachten komt weer voort uit nog diepere ontwikkelingsprocessen, maar dit is wel een kleine tip.

  • door Carlos Pauwels op woensdag 15 oktober 2014

    Zeer interessant en wijs artikel en dito commentaren. Een van de beste die ik hier ooit gelezen heb. Nog een opmerking die aansluit bij wat er o.a. in het artikel staat. Er verlaten mensen de universiteit met een bepaald diploma op zak die weinig of geen benul hebben van financiën, fiscaliteit, successierechten, economie e.d.m. Ik heb dat zelf al vastgesteld en vind dat dat niet kan! Ons onderwijs in 't algemeen scoort hier ontstellend zwak en daar zou men best dringend iets aan doen.

  • door Arjan op woensdag 15 oktober 2014

    Als ik de andere bijdragen lees en nogmaals het artikel, dan komt in mij op dat er geen vrij markt moet komen, maar een rationele vormgeving van het sociale en financiële domein. Het wordt nu overgelaten aan de markt of de partij of multinationals, maar dit is alleen zo omdat er angst heerst over welke rationele ideeën er dan moeten werken als het niet de willekeur is (op deze plaats van de willekeur zien we nu de ideeën aan de macht die Joris zo goed beschrijft) Typisch hiervoor is dat mensen het moreel verwerpelijk vinden, maar het wel met zijn allen creëren! Er is dus een volstrekt gebrek aan sociale ideeën en angst voor andere want tja dan kun je alleen kiezen uit communisme, fascisme, sterke leider of zoals nu elke dag een ander wetje om de boel nog enigszins recht te breien,dus daar begint het. Terwijl er genoeg andere ideeën zijn. Bewustwording en van daaruit het sociale vormgeven dat is de kern. Zolang we niet weten wat de mens sociaal/spiritueel/lichamelijk is en wat we echt willen met z'n allen zal het beest van de willekeur regeren. Om een rijke bron van andere ideeën te noemen: wereldeconomie, onder veranderde tijdsomstandigheden, sociale toekomst, de kernpunten van het sociale vraagstuk. Allen van steiner. Helaas nog steeds zeer actueel. Steiner geeft suggesties hoe de maatschappij vorm gegeven kan worden vanuit de tijdgeest en de ontwikkelingswetten van de mens. Al geeft hij aan dat het om de wetmatigheden gaat en niet om een partijprogramma of utopieën. Bewustwording en van daaruit het sociale vormgeven dat is de kern. Zolang we niet weten wat we echt willen met zn allen zal het beest van de willekeur regeren.

  • door Carlos Pauwels op woensdag 15 oktober 2014

    Daarnet nog wat informatie binnen gelopen: Afgelopen week-end zijn de financiële wereldleiders samengekomen in Washington. Al gloom and doom. Insiders hadden het over de somberste bijeenkomst sinds 2008. Naar aanleiding van deze bijeenkomst verscheen er ook een en ander in de pers. Enkele citaten: "De financiële sector is nog altijd even opgeblazen als vóór de crisis. We weten ook wel dat wat we doen niet werkt. De economie MOET groeien om te voorkomen dat de zeepbel op de financiële markten knapt." Too big to fail and to fall geldt nog steeds. Gelukkig staan er nog takken aan de bomen.

  • door Didier op woensdag 15 oktober 2014

    Ik vrees dat er voor de goed bedoelde initiatieven en de goeie wil in de reacties, nog bitter weinig ruimte en tijd bestaat. Zoals reeds gezegd, het is de FED die de markten - of wat daarvan over blijft - en de financiële wereld stuurt. Er bestaan vele artikels en video’s die de criminele werking van dat instituut uit de doeken doen.

    Persoonlijk heb ik, als economie-dummy, het meest geleerd uit deze video : http://www.youtube.com/watch?v=iFDe5kUUyT0,

    Hij legt op een deskundige, aangename en zeer heldere wijze de ingewikkelde mechanismes bloot, waardoor de laatste rijkdom uit de werkende en producerende klasse wordt weggesluisd. Een MUST-SEE ! Het is werkelijk hallucinant, maar oordeel vooral voor jezelf …

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties