Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu

Slaapwandelen we naar een derde wereldoorlog?

Het zal wel aan de herdenkingskoorts van de Eerste Wereldoorlog liggen, maar de laatste tijd duiken er steeds meer waarschuwingen op voor een herhaling van het scenario dat naar de verwoesting van '14-'18 leidde. Hebben die onheilspellers gelijk?
vrijdag 5 september 2014

Veel waarnemers verwijzen naar het boek Sleepwalkers: How Europe Went to War in 1914 van de Australische historicus Christopher Clark dat in 2012 verscheen. De voormalige Duitse bondskanselier Helmut Schmidt – 95 ondertussen – was één van de eersten die de vergelijking maakte.

“Ik wil geen Derde Wereldoorlog aanmoedigen en zeker geen oproepen doen voor meer geld voor meer wapens voor de NAVO, maar het gevaar dat de situatie verergert, zoals in 1914, groeit elke dag. Europa, de VS en ook Rusland gedragen zich zoals in het boek van Christopher Clark over het begin van de Eerste Wereldoorlog dat de moeite waard is om te lezen: zoals slaapwandelaars.”

In zijn boek probeert Clark niet uit te leggen waarom de oorlog er kwam maar hoe die er kwam. Of zoals hij zelf zegt in een recent interview: “Ik zeg niet dat de leiders van 1914 op een onbewuste manier handelden zoals de analogie met slaapwandelaars kan suggereren. Het zou een vergissing zijn om geen schuld of verantwoordelijkheid toe te wijzen aan deze leiders en de beslissingen die ze namen. De Eerste Wereldoorlog was geen ongeluk. Slaapwandelen betekent dat ondanks de rationele en in hun ogen intelligente beslissingen die ze namen, deze leiders een beperkt zicht hadden op de grotere gevolgen van die beslissingen. De uitkomst van individuele en rationele beslissingen was irrationeel en die werd niet veroorzaakt door één beslissing afzonderlijk.”

Het was dus een mix van beslissingen, een keten van reacties. Vreemd genoeg ziet Clark zelf weinig parallellen tussen 2014 en 1914. In datzelfde interview noemt hij Poetin de enige slaapwandelaar.

Overal slaapwandelaars

Fout, reageert Frank Furedi die dit jaar zelf met een 1914-boek uitpakte (First World War, Still No End In Sight). “Slaapwandelaars spoken ook in de kanselarijen en ministeries van Buitenlandse Zaken in Westerse hoofdsteden”, schrijft hij in een opiniestuk.

Furedi ziet één groot verschil met 1914. Politieke leiders krijgen het grote publiek niet mee. “De Europese, de Amerikaanse, noch de Russische bevolking wil oorlog. Dat zal politici niet tegenhouden om nog meer Libiës en Syriës te creëren in de wereld, maar voorlopig zal publieke steun voor die avonturen vooral opvallen door afwezigheid.”

Ook andere specialisten zijn minder optimistisch dan Clark. Dominique Moisi, professor en adviseur bij het Franse Institut d'Affaires Internationales, vindt de huidige toestand gevaarlijker dan die van honderd jaar geleden.

“Toen werd de wereld niet bedreigd door het doembeeld van de nucleaire apocalyps”, schrijft Moisi. De grote uitroeiiingsinstrumenten moesten nog uitgevonden worden en oorlog leek toen echt de verderzetting van politiek met andere middelen.

De Amerikaanse journalist Robert Parry, die in de jaren '80 faam verwierf door het Iran-Contra-schandaal bloot te leggen, maakt eveneens het bruggetje tussen 1914 en 2014. Parry hamert al maandenlang op dezelfde nagel. De EU heeft de eerste domino in Oekraïne omgegooid door een associatieverdrag voor te stellen aan het land, en de VS hebben de spanning die dat veroorzaakte uitgebuit om Poetin in het nauw te drijven.

Oplossingen

Robert Parry heeft dan ook een helder advies om verdere escalatie te vermijden. “Porosjenko en Yatsenyuk (respectievelijk de president en de premier van Oekraïne, nvdr) moet ronduit duidelijk gemaakt worden dat Oekraïne nooit lid zal worden van de NAVO en dat de NAVO niet van plan is een oorlog te beginnen tegen Rusland. Andere lidstaten van de NAVO moet hetzelfde verteld worden.”

Opvallend zijn ten slotte de sussende woorden van Immanuel Wallerstein, grondlegger van de Wereldsysteem-analyse. “Zal het conflict in Oekraïne escaleren tot een echt militair Koude Oorlog-conflict? Waarschuwingen voor een dergelijke evolutie zie je zowel bij links, rechts als in het centrum van het politieke spectrum. Ik geloof er niet in, net omdat ik denk dat Merkel en Poetin hun diplomatieke inspanningen zullen doorzetten, ook al wordt de retoriek harder.”

Hij ziet het Duits-Russische duo als de enige twee hoofdrolspelers die het hoofd koel houden, omringd door heethoofden – of noemen we hen slaapwandelaars?  – die geen oplossing voor het conflict willen.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

3 reacties

  • door spacemonkey op vrijdag 5 september 2014

    Mensen hebben de neiging om de dingen nodeloos complex te maken (een plaag van de moderne ICT etc gerelateerde wereld).Anderzijds is het makkelijk en verleidelijk naar simplificaties en verkeerde over sommeringen terug te grijpen, vraag rest wat dan wel...??

    Niet simpel MACRO hoeft daarom niet steeds gelijk te zijn aan MICRO.In de natuurkunde werken zowel de relativiteitstheorie...als de quantum fysica...basta.

    Het fenomeen mens...mensen..samenlevingen en maatschappelijke-religieuze toestanden zit VEEL complexer in elkaar, maar toch.

    randverschijnselen..veranderen..nieuwe technologiën..meer mensen..minder plaats..etc etc.

    BASIS voorwaarden en gedragingen blijven na genoeg ongewijzigd.Iedereen heeft WATER en VOEDING nodig wil ie blijven functioneren.Graag horen of niet maar aan alle ICT adepten niet voldoende vitamines en eiwitten.Met of zonder inplug.Langer dan een weekje zingen jullie het niet uit.Verwarming-huisvesting..energie ..werk ..met of zonder Ipod Ipad of wat meer van die gadget's ....GAME over.Daar gaan de NU nakende conflicten over ...grondstoffen...invloed sferen om die grondstoffen veilig te stellen.De industriële ontwikkeling gebaseerd op ROOFBOUW van de natuur wel die staat op instorten.

    Onder het mom van *vooruitgang* is de mens er op een dikke 100 jaar in geslaagd de planeet op de rand van de afgrond te brengen. uiteraard gaat er naar simpele dingen terug gegrepen worden al was het maar dat (door) denken..en handelen amper nog bestaan anno 2014.

    Uiteraard gaan de dingen weer even simpel opgelost raken als dat *ALTIJD* al het geval was.

    Oorlog ....de enigste oplossing om het OVER -TAL aan kinderen die vrouwen ALL over de globe nog steeds als een plicht ?? of innerlijke (zelfvernietigingsdrang) p deze planeet blijven neerplanten.Hebben die wezens dan al eens de moeite genomen 1 minuut nat te denken(?) over een eventuele toekomst, van die nieuwkomers ???

    Ik denk dat niet ..op dat vlak is *ALLES* blijven stilstaan...bij het oude gebleven. Men doet ons geloven en we geloven dat graag zelf....dat we ZOVEEL anders zijn dan pakweg 1000 jaar geleden Vraag het eens aan de eerste de beste evolutionaire Bioloog.

    Echt veel is er niet anders en we gaan net even dom zijn dan de voorgaande generaties..de geschiedenis zelf vormt er een BEWIJS van/voor. Game over zoveel is zeker

    Space

  • door thierrydecologne op zondag 7 september 2014

    1914 was de toestand in hele Europa helemaal anders. Enerzijds bevond zich de adel in groot gevaar want hun handelswijzen doodeenvoudig niet meer actueel waren en anderzijds de oorzaken van de eerste wereldoorlog hadden niets met de bescherming van grondstoffen maar wel met een etnische denkwijze te doen die door de adel als mensen tweede klasse worden behandeld. Slaapwandelaars vinden wij gedurende de hele mensgeschiedenis die middels oorlog voeren hun macht hebben versterkt. Meestal zijn oorlogen aan twee gronden te wijten: a. een economische grond want de grondstoffen niet meer beschikbaar zijn om het eigene volk te verzorgen; b. een ideologische grond namelijk een religieuze of een dictatorische richting waarmee in achtergrond wel een economische uitgangssituatie een hoofdrol speelt. Ik geloof niet dat wij naar een derde wereldoorlog wandelen want de wereld wel helemaal anders is als in 1914. In 1914 bijna geen mensen wensten een oorlog. Er waren andere machten aan het werken en dit was de adel. Deze machten zijn wel nog vandaag aanwezig maar hebben de wereld onder zich verdeeld. De adel heeft wel nog een grote invloed op de internationale politiek als ook op de economie maar denkt niet meer aan een oorlog. Poutin, Merkel en alle andere politieke marionetten wereldwijd zijn geen slaapwandelaars, want hun dromen worden door de neoliberale – neoconstitutionalismus – stroming beïnvloed. De gronden zijn economisch en etnisch. Maar hebben wij niet dezelfde problemen in heel Europa? Worden vandaag minderheden wel gelijkaardig behandeld als andere grote volken uit Europa, of niet? Zijn wij tot een punt aangekomen, waar wij Europa moeten herdenken? En al zijn volken een gelijkaardige kans geven die de welzijn en de vrede kan garanderen? Ik zie meer een gevaar bij de toename van rechts extremistische ideologie die voor een constructieve samenwerking met alle volken schadelijk is. Europa slaapwandelt naar rechts en niet naar een derde (wereld)burgeroorlog... nog niet.

  • door Geert Puype op maandag 8 september 2014

    Graag een toelichting bij het citaat van Parry : "Andere lidstaten van de Navo moet hetzelfde verteld worden", nadat hij gezegd heeft dat de Navo geen oorlog om Oekraine zal beginnen. Betekent zijn uitspraak dat de Navo bv. niet tussenbeide mag komen als Rusland de Baltische staten zou binnenvallen die wel Navoleden zijn in tegenstelling tot Oekraine ? Dit is een uitspraak met zeer vergaande gevolgen lijkt mij. Daarom graag meer duiding.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties