about
Toon menu

Nobelprijs Stiglitz: BRICS-bank heilzaam, vrijhandelsakkoorden nefast

Nobelprijswinnaar economie Joseph Stiglitz noemt nieuwe BRICS-bank "fundamentele verschuiving in de machtsverhoudingen sinds 1944". De nieuwe vrijhandelsakkoorden willen voor de bedrijven bijna alles dereguleren: leefmilieu, consumentenrechten, werknemersrechten, gezondheidszorg ...
zaterdag 19 juli 2014

"Er gaat nu terug meer geld gaan naar investeringen in de derde wereld, die goed zijn voor de derde wereld zelf. Dit is een fundamentele verschuiving in de wereldwijde economische en politieke machtsverhoudingen. De vijf BRICS-landen zijn veel rijker dan de westerse landen op het ogenblik dat zij de Wereldbank en het IMF oprichtten in 1944. De VS betalen nu de prijs voor hun halsstarrige weigering om deze instellingen te hervormen."

Structurele ongelijkheid, gebrek aan democratie

"Deze nieuwe BRICS-bank is een gevolg van de structurele ongelijkheid en het gebrek aan democratie van de Bretton-Woods-instellingen (IMF en Wereldbank). Dit zal de oude instellingen eindelijk dwingen om zich aan te passen. China zal zijn enorme geldreserves nu inzetten voor betere doeleinden dan het aankopen van Amerikaanse schatkistcertificaten."

"De BRICS-bank is overigens niet het allereerste initiatief dat bedoeld is als tegengewicht tegen het IMF en de Wereldbank. Brazilië toont al enkele jaren aan dat een land veel kan als het maar wil. De BNDES (Banco nacional do desevolvimento – Nationale bank voor ontwikkeling) heeft meer middelen dan de Wereldbank."

"We weten nog niet wat het gaat worden, maar het feit dat het bestaat, dat de derde wereld nu een keuze kan maken, dat het IMF en de Wereldbank hun quasi-monopolie kwijt zijn maakt het verschil."

Rusland niet geïsoleerd

"Voor de Russisch president Poetin is het een welgekomen beslissing, omdat het aan de wereld toont dat zijn land buiten het westen allesbehalve geïsoleerd staat. Hij is nu een nog groter fan van de nieuwe BRICS-bank dan voorheen. Maar ook zonder de economische sancties van het westen tegen Rusland, omwille van de crisis in Oekraïne, zou deze bank er gekomen zijn."

"De westerse banken hebben dit volledig aan zichzelf te danken. In plaats van al hun financiële reserves in te zetten voor nuttige zaken, zoals investeringen in infrastructuur in Afrika, werd er gespeculeerd tegen de sterren op. In deze BRICS-bank zullen de vijf leden gelijk stemrecht hebben. Geen toestanden dus zoals in het IMF en de Wereldbank waar alleen de VS een vetorecht heeft."

Nefaste vrijhandelsakkoorden

"Dit is trouwens ook een antwoord op die nieuwe vrijhandelsakkoorden, TPP en TTIP en dergelijke. Die hebben de bedoeling om voor de bedrijven zowat alles te dereguleren: het leefmilieu, consumentenrechten, werknemersrechten, gezondheidszorg."

"Om maar één voorbeeld te noemen: generische medicijnen (merkloze 'witte' geneesmiddelen), kankergeneesmiddelen, allemaal levensreddende medicijnen. Dat wil men met die vrijhandelsverdragen ontoegankelijk duur maken. Die vrijhandelsverdragen staan vol regels die niets met 'handel' te maken hebben. Dit gaat over de bescherming van investeringen. Wat dat zal betekenen, kan je al merken aan de toepassing van bestaande vrijhandelsakkoorden."

Vrijheid om dodelijke producten te verkopen

"Uruguay wil zeer strenge regels voor het gebruik van sigaretten. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft Uruguay al gefeliciteerd voor hun beleid. Tabaksgigant Philip Morris1 daagt Uruguay voor de rechter in toepassing van een bestaand vrijhandelsakkoord. In feite zegt dat bedrijf: “Dit beleid komt tussen in ons basisrecht om producten te verkopen die mensen doden.”

"Dit is te vergelijken met de Opiumoorlogen 150 jaar geleden2, toen Groot-Brittannië China tweemaal binnenviel. De Chinezen wilden van het Britse opium niet weten maar de Britten verdienden veel aan de uit India afkomstige opium. Dat vonden ze dus een inbreuk op de vrijhandel."

"Er zijn heel goede redenen waarom de onderhandelaars de teksten van die vrijhandelsakkoorden geheim willen houden, de redenen die ik hierboven al genoemd heb."

Joseph Stiglitz

Stiglitz is Nobelprijswinnaar economie in 2001. Hij was hoofdeconoom van de Wereldbank van 1997 tot 2000 en voor het ogenblik professor economie aan de Columbia University in New York.

Dit is de samenvatting van een uitgebreid interview van Democracy Now! met Stiglitz. Het volledige interview kan je hier bekijken (in twee delen):

1 Philip Morris is goed voor 15,6 procent van de wereldmarkt in sigaretten (VS niet meegerekend). Bekendste merken zijn L&M, Marlboro, Chesterfield, Benson&Hedges, Peter Stuyvesant ...

2 De opiumoorlogen van 1839-1842 en 1856-1860. China verkocht zijde, kruiden en thee aan het westen maar voerde zelf niets in, omdat het grotendeels zelfvoorzienend was (en wilde blijven). De Britten hadden echter één product dat de Chinezen wel bleken te smaken: opium, dat in hun kolonie India werd geproduceerd. De Chinese keizer verbood de invoer, maar de smokkel ging door. Toen de Chinese autoriteiten de invoer massaal confisqueerden en meerdere Britse handelaars aanhielden, viel Groot-Brittannië China binnen. Uiteindelijk werd China verplicht een 'vrijhandelsakkoord' te ondertekenen, dat de vrije invoer van opium toeliet.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

3 reacties

  • door Charles ouvry op zondag 20 juli 2014

    Help!

    Kan er mij iemand aub eens uitleggen hoe deze BRICS-bank enige bijdrage kan leveren aan een rechtvaardiger wereld? 4 van de 5 BRICS-landen zijn namelijk de vaandeldragers van het neoliberalisme en privatiseren (in eigen land maar ook in het buitenland) als zot. En het personeel dat ze naar Fortaleza stuurden zijn dan ook de ideologen van deze economische politiek, waarbij de meerderheid oud leden of kandidaat leden van de IMF/WB instellingen zijn. (Hierbij maak ik wel uitzondering voor Brazilië waar een meer sociaaldemocratische politiek, mede met de hulp van de modernste politiediensten ter wereld, erin slaagt de stop op de extreemste ongelijkheid in stand te houden maar waarbij de rijken noodgedwongen enkel van hun verworvenheden kunnen genieten in zelf opgetrokken concentratiekampen).

    In plaats van nu de loftrompet te steken over deze bank kan iedereen die de belangen van de wereldbevolking op het oog heeft maar met spijt terugdenken aan de blauwdruk die Hugo Chavez ooit voorstelde voor de Bank van het Zuiden… In de Engelstalige Chinese pers bv. vallen 2 zaken op: 1 China heeft gewonnen (en dat richt zich dan tegen de 4 andere BRICS-landen) 2 Deze instelling zal het wereldeconomisch systeem versterken….

    Hoe dit ooit een alternatief voor de globalisering zou kunnen zijn ontsnapt mij volledig… Of mogelijks toch zoals aangegeven in het artikel; Putin is nu meer dan ooit een fan. De steun gaat namelijk naar eigen leden en zo kan hij (en bij uitbreiding elke andere BRICS-elite) aan internationale sancties ontsnappen… Helaas kan ik er verder m’n hoofd op verwedden dat we opnieuw met een golf van “witte olifanten projecten” zullen geconfronteerd worden, gelet op de voorkeur van de elites voor dergelijke mega eyecatchers… Net nadat, na meer dan een halve eeuw strijd, progressieve landen en bewegingen eindelijk een beetje op de beslissingen van WB&IMF konden beginnen te wegen… En zo ligt er helaas weer een nieuwe weg open voor een autoritaire elite die aan niemand verantwoordelijkheid dient af te leggen... En graag nog een oproep; als iemand weet heeft van een syndicalist, NGO-er of vertegenwoordiger van inheemse volkeren, ...die in Fortaleza aan de onderhandelingstafel zat, graag z’n naam aub… want het is namelijk met deze mensen dat we een alternatieve “BRICS from below” zullen moeten uitbouwen….

  • door Roland Horvath op maandag 21 juli 2014

    Twee internationale centrale banken is een positieve ontwikkeling. Het IMF is te veel gericht op VS 'belangen', macht, onderdrukking, uitbuiting, vooral op afbouw van lonen en sociale zekerheid om van een land een goedkope werkplaats te maken ten bate van de exportwinst van de GMO. Wat ook de EU politiek is. Zoals JS zegt, de starheid van de VS buitenlandse politiek heeft de VS de controle over de internationale geldcreatie ontnomen.

    De twee centrale banken doen denken aan het gebruik van meerdere valuta in een zelfde land zoals de Franc en de WIR in Zwitserland. De WIR bestaat alleen in girale vorm, een banksaldo. Er zijn in BE meerdere vormen van geld in gebruik waaraan meerdere voorwaarden verbonden zijn. Bijvoorbeeld maaltijdcheques zijn enkel te gebruiken voor bepaalde goederen en ze ontwaarden na verloop van tijd. Er is bij maaltijdcheques een limietdatum.

    Alleen de euro als betaalmiddel in de eurozone is niet voldoende. Er doen zich geldtekorten voor bijvoorbeeld in de zuiderse landen. Nochtans goederen en diensten die niet met het buitenland te maken hebben kunnen evengoed in eigen valuta anders dan de euro betaald worden. Daarom is het nuttig de nationale valuta van de 12 eurolanden terug in te voeren, voor binnenlands gebruik. Te vergelijken met de Zwitserse WIR, alleen beschikbaar in girale vorm. Met als enige voorwaarde dat met die munt geen andere valuta bijvoorbeeld euro's mogen gekocht worden. Anders dan bij maaltijdcheques en dergelijke zijn er dan geen voorwaarden ten aanzien van de goederen die betaald worden of limietdatums. Door slechts één voorwaarde te stellen namelijk de niet- converteerbaarheid is zo'n systeem, zo'n munt eenvoudig en in veel situaties toepasselijk. Met die tweede munt kan er in een land handel gedreven worden zonder dat er euro's aanwezig zijn. Wellicht ten overvloede, de voorgestelde nationale munten zijn in het belang van de binnenlandse markt van de verschillende landen, van de koopkracht, de KMO en de consumenten. Ze dienen niet de exportwinst van de GMO.

    • door Jean Van den Bosch op zaterdag 11 juli 2015

      Je vergeet een 3de mogelijkheid. De ruilhandel, bv. jij rijdt mijn gras af en ik bak een taart voor jou. De overheid is ertegen omdat zij op dat moment geen belastingen kan heffen (een soort zwartwerk als je wil). Deze techniek werd wel veelvuldig toegepast tussen Rusland en de voormalige Oost-Blok landen. Dan was het: jij bouwt een schip voor mij en ik geef je bv.100.000 frigo's en 10.000 horloges. Hetgeen dat teveel was , werd verkocht (voor harde valuta) op de Westerse markt. Ofwel hetgeen dat nog vaker gebeurde,omgeruild voor Westerse goederen. Er kwam dus geen geld (valuta) aan te pas. Feitelijk is geld helemaal niet nodig, maar is gewoon een uitvinding van de banken.

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties