Bij DeWereldMorgen.be schrijven we niet voor de clicks.

We maken media voor een betere wereld.

Samen met vele vrijwilligers en burgerjournalisten.

Om dit te blijven doen hebben we uw steun meer dan nodig!

Steun onafhankelijke media!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

|Transitiereeks| "Met alleen een hippiementaliteit krijg je zoiets niet klaar"

Steeds meer dringt door dat de samenleving voor enorme uitdagingen staat op vlak van duurzaamheid. Het begrip "duurzaamheidstransitie" of kortweg "transitie" wint terrein. Heel wat individuen en organisaties wachten niet en gaan zelf het engagement aan. Dat doen ze om ecologische en sociale redenen, maar ook om een rol te spelen als geëmancipeerde burgers. DeWereldMorgen.be belicht deze week enige transitie-initiatieven. Vandaag: cohousing,
maandag 23 juni 2014

Tussen de gigantische, industrieel ogende gevels aan De Mérodestraat en de Van Volxemstraat in Vorst schuilt een groene oase: een enorme binnentuin waar een stuk of twintig kinderen spelen. Hun ouders staan te kletsen, schoffelen wat aan, lopen via trapjes op en af naar hun appartement met privéterras. Het eigen kroost even achterlaten is geen probleem. Er is altijd wel iemand in de buurt om op te letten.

Dit is Brutopia, een passiefbouw-cohousingproject in hartje Vorst, dat sinds november 29 gezinnen huisvest. Eén van de bewoners is Marijke Van den Dries, die mee aan de wieg stond van het project, intussen vijf jaar geleden. “Ik ben geboren en getogen in Brussel”, vertelt ze, “en ik wil hier ook niet meer weg. Ik ben 55 en ik wilde een kwalitatieve, groene en betaalbare plek vinden waar ik oud kon worden. In Brussel is het niet eenvoudig iets te vinden dat aan die vereisten voldoet. Huren is duur en iets kopen haast onbetaalbaar."

"De manier om daar tegen in te gaan, is samen iets te bouwen. Mijn broer Mark woonde al in een gerenoveerde matrassenfabriek, ook een samenaankoop, dus hij had al wat ervaring op dat vlak. Via een aantal kanalen zijn we beginnen te polsen in welke mate er interesse was bij andere Brusselaars voor zo’n onderneming. Al gauw hadden we een twintigtal mensen rond ons verzameld. Ieder van hen bleek dezelfde wens te hebben: binnen Brussel, dicht bij openbaar vervoer, betaalbaar en duurzaam wonen, mét een mogelijkheid om buiten te zijn.”

Stadskanker

Dat was 2008. De groep verenigde zich in een vzw en nam het heft in handen als projectontwikkelaar. Na een lange zoektocht heeft de groep zijn oog op deze plek in Vorst had laten vallen: een onbestemd terrein met een vervallen loods erop. Veeleer een stadskanker. Er kwamen werkgroepen die zich bezighielden met zaken als juridische uitklaring, subsidie-aanvragen, techniek, enzovoort.

Op die manier engageerde iedere deelnemer zich voor honderd werkuren per jaar. Wie een groter financieel vermogen had of gewoon omwille van zijn leefomstandigheden geen tijd had, kon een deel van de werkuren ‘afkopen’. Dat geld ging uiteraard naar gemeenschappelijke projecten, zoals de aanleg van de tuin.

“Een complexe onderneming”, zegt Marijke, “omdat de wetgeving omtrent cohousing nog niet mee is en we echt alles zelf hebben moeten uitzoeken. Gelukkig wisten we toen niet goed wat ons allemaal te wachten stond”, vertelt ze, “anders waren we er misschien nooit mee begonnen. Je springt en je weet niet hoe diep of waar je gaat uitkomen. Maar het resultaat is echt nog fijner dat wat ik me er op voorhand bij had voorgesteld.”

Tolerant

Dat vindt ook Ruben Wissing (35), één van de volhouders die samen met zijn vriendin en twee dochtertjes aan de overkant van de binnentuin woont. “Een van de fijnste dingen aan hier wonen is het gemak met de kinderen. Ze brengen ons samen én ze kunnen hier in een veilige omgeving buiten spelen. Je hebt er haast geen omkijken naar, er is altijd wel iemand in de buurt. Een dorp in de stad, zo zou je het hier kunnen noemen, dat is echt een luxe."

“Het voorbereidingsproces was inderdaad niet min. Overleg met zo veel mensen is niet evident, maar deze groep was enorm tolerant. Veel van dit soort projecten faalt, omdat er enkele personen zijn die hun zin willen doordrijven en zo de boel blokkeren, dat is bij ons nooit gebeurd.”

Marijke knikt: “Er zitten geen roepers bij, dat helpt. We hebben van in het begin gehamerd op een volledige transparantie en op basis daarvan volste vertrouwen aan de werkgroepen gegeven. Om zeker te zijn van ieders financiële draagkracht, hebben we zelfs biechtsessies georganiseerd bij een bankier, zodat we op geen enkel moment voor onaangename verrassingen konden komen te staan.”

De appartementen werden casco opgeleverd en de prijs werd, afhankelijk van de grootte en de ligging, door een onafhankelijk specialist berekend. Qua grootte variëren ze tussen 90 en 160 vierkante meter, en hebben ieder een eigen terras. Marijkes appartement ligt op de hoogste verdieping. “Deze woning is ruim genoeg voor mij , en ligt 10 tot 20 procent onder de marktprijs in Brussel. Bovendien is het een passiefwoning. Door de superdikke isolatie hoef je praktisch niet meer bij te stoken. Ook het regenwater recupereren we, alweer een kost minder. De was doen we in een gemeenschappelijke ruimte. Ook dat drukt de kosten en het is een fijne plek om mensen tegen het lijf te lopen.”

Brutopisten

Wie niet al te veel last heeft gehad van het vele vergaderen om Brutopia rond te krijgen, is Arnout Vos (31). Hij is er pas in de laatste fase bijgekomen, nadat hij zijn vriendin Sophie leerde kennen. Drie weken geleden is hun dochter Martha geboren, het eerste Brutopiakind. “Maar dat klinkt alsof we in een soort sekte wonen: ‘de Brutopisten’, zoals een journaliste ons ooit benoemde”, lacht Ruben. “Sommige mensen hebben het idee dat we een bende hippies bij elkaar zijn, totdat ze zien wat we gebouwd hebben. Met alleen een zogenaamde hippiementaliteit krijg je zoiets niet klaar.”

Marijke: “Er woont hier een heel divers publiek, niet de usual suspects, hardcore ‘alternatievelingen’ zoals die dan genoemd worden. Er zijn leerkrachten, acteurs, twee professoren, de architecten van dit project zelf, journalisten, IT’ers enzovoort. Twee derde is Nederlandstalig, en de rest is Franstalig. Ik geloof dat er binnenkort ook nog gezinnen van andere nationaliteiten in enkele van de huurappartementen komen wonen. De jongste eigenaars zijn 31, de oudste is in de zeventig: een voormalig psychiater die in een prachtig herenhuis in Elsene woonde, maar dat verkocht om hier haar oude dag door te brengen. Er is gelukkig dus niet een bepaald profiel.”

Samen met Brutopia heeft Arnout heeft er een heel familiepakket bijgekregen: een woning, een dochtertje én een schoonmoeder, Zijn vriendin Sophie is namelijk Marijkes dochter. Marijke lacht: “Ja, we doen aan een vorm van kangoeroewonen binnen het cohousen. Ik was in het begin wel bezorgd dat ik me te veel aan hen zou opdringen. Het is toch niet niks, zo met je moeder of schoonmoeder samenwonen. We hebben ervoor gezorgd dat onze woningen ver mogelijk uit elkaar lagen. Het grappige is dat we tijdens het hele proces, net omdat ik zo waakte over die privacy, elkaar minder zagen dan voorheen.”

Piano

Ruben: “Het was bij velen van ons een bezorgdheid: kunnen we dat wel, zo in groep wonen? Het sociale van cohousen trok ons natuurlijk erg aan, maar het zou ook wel eens dwangmatig kunnen worden. Maar alles verloopt heel natuurlijk, we respecteren elkaars privacy.”

“Bovendien”, vervolgt Arnout, “dikke muren maken goeie buren. De isolatie en luchtdichting houden niet alleen warmte binnen, maar ook lawaai buiten. Mijn buurman kan piano spelen zonder dat ik er iets van merk.”

Marijke: “Het fijne is dat je kunt kiezen. Wil je privacy, dan ga je naar binnen. Wil je een babbeltje, dan zijn er de polyvalente zaal waar er wordt vergaderd, gefeest of met de kinderen gespeeld, de tuin of de wasruimte. Altijd lopen er wel ergens kinderen te spelen, dat is zo gezellig. Waar ik zelf verbaasd over ben, is de vanzelfsprekendheid van elkaar te helpen. Een paar weken geleden was mijn naaste buur Benoît zwaar gevallen met de fiets. Binnen het kwartier was er opvang gevonden voor zijn kinderen, en werd Benoît met zijn vrouw naar het ziekenhuis gebracht. Een kwartier hé!"

"Maar ook kleine dingen: iemand brengt zijn vuilniszak naar beneden en neemt en passant ook die van een ander mee. Of iemand gaat zijn kinderen van school halen, samen met die van de buren. Zelf deel ik ook mijn auto met een paar andere mensen. Ik zou niet meer anders kunnen wonen. Echt niet.”

Meer informatie over cohousing: http://www.samenhuizen.be/

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

Eén reactie

  • door Geert Puype op woensdag 25 juni 2014

    Ik vind dit toch een groot geitenwollensokken gehalte hebben hoor. Zoals iemand zegt, het is een dorp in de stad, zelfs een dorp met alleen gelijkgezinden wat je in echte dorpen, waar zoveel stedelingen op neerkijken, nergens vindt. Een van de respondenten zegt dat het een divers publiek is, mij lijkt het toch een sociologische homogene groep van hooggeschoolden. Dat er ecologisch duurzame appartementen gebouwd worden, vind ik zeer waardevol maar daarvoor heb je geen cohousing project nodig.

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties