Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu
Analyse

Nieuwe president Oekraïne is pro-westerse oligarch

Petro Poroshenko wordt de nieuwe president van Oekraïne. Zo wordt de exclusieve band met het westen bevestigd. De militaire aanpak van de protesten in het oosten verhoogt het risico op een burgeroorlog. Bovendien dreigt sociale onrust in het hele land.
dinsdag 27 mei 2014

Een man van het systeem

Petro Poroshenko is één van de honderd rijkste oligarchen van Oekraïne. Hij behoort tot de groep van oligarchen die hun zakenimperia hebben uitgebouwd tijdens de wanordelijke overgang naar de onafhankelijkheid in 1990 en de jaren erna, met steun van de politieke elite. Hij heeft reeds verklaard zijn bedrijven verder blijven te besturen terwijl hij president is.

Alle presidenten van Oekraïne sinds de onafhankelijkheid in 1990 hadden de steun van (en gaven steun aan) deze nieuwe klasse van supperrijken. Het enige nieuwe aan deze president is dat hij zelf een oligarch is. De symbiose van oligarchie en politieke elite zal onder Poroshenko dus onverminderd verder worden gezet.

Hij is een goed voorbeeld van de organische versmelting van politieke en economische elite in Oekraïne. Tot kort voor de Maidan-opstand en de omverwerping van president Janoekovitsj kenmerkte deze oligarchie zich ook door een voortdurend wisselende aanhorigheid bij de EU of Rusland, naargelang de specifieke behoeften van het ogenblik.

Machtspolitiek

Poroshenko was in 1997 mede-oprichter van de Partij van de Regio's, de partij van afgezet president Janoekovitsj. In 2002 stapte hij over naar de partij Oekraïens Blok van Joeshchenko, die na de Oranje Revolutie president werd van 2005 tot 2010. Poroshenko werd minister van Buitenlandse Zaken onder deze president van begin 2009 tot eind 2010.

Hij geraakte echter in politieke onmin met zijn president en werd vervolgens ontslagen op beschuldiging van 'corruptie', samen met eerste minister Joelia Tymoshenko – de klassieke manier in Oekraïne om politieke afrekeningen te regelen. Daarop ging hij als parlementair een 'onafhankelijke' koers varen.

Bij de volgende presidentsverkiezingen koos hij terug de kant van zijn oude bondgenoot Janoekovitsj. Na diens verkiezing tot president werd Poroshenko in 2012 minister van Handel en Ontwikkeling in diens regering. Net als Janoekovitsj zelf stond hij toen op zeer goede voet met de EU. President Janoekovitsj liet hem tevens op post als voorzitter van de raad van bestuur van de Nationale Bank, al was hij daar nog benoemd door voorganger en aartsrivaal president Joeshchenko.

Oligarchie

Net als al zijn voorgangers is Poroshenko met de steun van de oligarchie (of minstens grote delen ervan) verkozen. Zijn voorganger Janoekovitsj werd afgezet omdat hij te veel voor zichzelf, zijn families en cronies achterover sloeg, wat de oligarchie – die hem aan de macht had gebracht – niet in dank afnam.

Poroshenko is dus een verwittigd man. Hij heeft in ieder geval de openlijke steun van Dmitry Firtash, één van de rijkste Oekraïense oligarchen. Die hoopt zo een uitwijzing naar de VS te voorkomen, op beschuldiging van corruptie.

IMF

De nieuwe president zal een hard neoliberaal beleid voeren op maat van de vereisten van het IMF. Wat deze instelling wil, is al duidelijk sinds 2010. Toen besprak het IMF met de regering onder meer de verhoging van de pensioenleeftijd, verlaging van de pensioenen, afschaffing van de brugpensioenen (veel gebruikt voor mijnwerkers en andere zware beroepen), verhoging van de gasprijs met 50 procent, elektriciteit met 40 procent, verhoging van de prijs van het openbaar vervoer, afschaffing van de voedselsubsidies in afgelegen gebieden, verkoop van alle openbare landbouwgronden in het westen en verdere privatisering van de koolmijnen.

Poroshenko heeft geen campagne gevoerd over deze punten, maar alles gezet op zijn imago van cleane zakenman, die de corruptie zal aanpakken. Corruptie is inderdaad een enorm probleem in dit land, waar zowat alles van een rijbewijs over een bouwvergunning tot medische verzorging niet te verkrijgen zijn zonder dat er geld onder tafel passeert. De grootschalige economische corruptie van de oligarchie blijft ook bij deze man buiten schot.

Heterogeen verzet

Poroshenko staat internationaal volledig aan de westerse kant. Hij heeft reeds verklaard keihard komaf te willen maken met het verzet in het oosten. Daarmee maakt hij het risico op een burgeroorlog groter. Ook al is de aanhang van de pro-Russische Oekraïense nationalistische milities in het oosten gering, zij hebben wel de leiding van het gewapend verzet.

Dat verzet in het oosten is volgens socioloog Volodymyr Ishchenko van het Centre for Society Research in Kiev veel heterogener dan in de westerse media wordt voorgesteld. Naast de pro-Russische nationalisten zijn er heel wat milities die ijveren voor meer autonomie binnen Oekraïne. Er zitten ook strekkingen bij die zich vooral tegen de besparingen en de privatiseringen verzetten. Deze twee laatste strekkingen zijn veel representatiever voor de bevolking in het oosten. Nog meer repressie en bloedbaden, zoals in Odessa, zal de bevolking in het oosten aanzetten tot het innemen van een meer pro-Russische positie.

Poroshenko heeft verklaard dat alle Oekraïners hun 'eigen' taal zouden mogen gebruiken in hun relaties met de overheid. Dat is echter nog niet hetzelfde als het Russisch terug erkennen als officiële taal. Hij wil ook de relaties met Rusland verbeteren. Russisch president Poetin heeft reeds voor de verkiezingen van 25 mei verklaard het resultaat te zullen erkennen.

Sociale protesten

Er dreigt volgens socioloog Volodymyr Ishchenko nog een ander gevaar. Zijn harde sociale besparingen zouden wel eens tot nieuwe sociale protesten kunnen leiden in het westen.  

De extreem rechtse groeperingen in het westen hebben met de pro-Russische separatisten gemeen dat ze slechts een klein deel van de bevolking vertegenwoordigen - opiniepeilingen geven hun tussen 3 à 8 procent electorale achterban (naargelang de regio). Ze zijn echter zeer goed en strak georganiseerd, wat onder meer bleek uit de manier waarop ze de Maidan-protesten in het westen wisten naar hun hand te zetten. Ze zullen niet aarzelen om eventuele nieuwe sociale opstanden te manipuleren. Er wacht president Poroshenko een onzekere toekomst. 

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

3 reacties

  • door Paul Lookman op woensdag 28 mei 2014

    Poroshenko spreekt dezelfde harde taal als het putch-regime dat hij lijkt te hebben “geherinstalleerd”. Moskou ziet in hem een opportunist die kan worden “gekocht”, maar vooralsnog op de “payroll” van Washington staat. Moskou heeft lauw gereageerd op Poroshenko’s verklaring dat hij Poetin wil ontmoeten. Het Kremlin is bereid te praten met wie er in Kiev ook maar aan het bewind is, mits de gevechtshandelingen in het oosten worden stopgezet. Het is bereid een akkoord te sluiten over de gasleveringen, mits de uitstaande facturen worden betaald. Het neemt nota van wat Poroshenko aan verklaringen aflegt, gaat daar verder niet op in en rekent hem af op zijn daden, niet op zijn woorden.

    De dramatische uitslag van de Europese verkiezingen speelt ook mee. In Europa wordt die uitgelegd als een overwinning van xenofobe en ultrarechtse partijen, de Russen ziet die eerder als een motie van wantrouwen tegen de EU, de NAVO en tegen het militaristische optreden van de VS op het wereldtoneel. Moskou ziet in het Front National niet eenvoudig een ultrarechtse partij, maar eerder een anti-systeem beweging: de ongebreidelde vrije markt, supranationale instellingen als NAVO en EU,…

    De Oekraïne-crisis is de laatste opflakkering van een veel grotere strijd: de dekolonisatie van het Europese continent. Terwijl de VS en EU zich blij maken met de “verkiezing” van hun poppetje Poroshenko, smeedt Rusland een alliantie met China, wat voor Forbes magazine zal uitdraaien op een regelrechte ramp voor het Westen.

  • door Charles ouvry op woensdag 28 mei 2014

    De geciteerde Volodymyr Ishchenko…

    z’n analysevermogen zou ik iedereen toewensen. Hieronder schetst hij (in machinevertaling) het algemeen kader en daar heb ik weinig aan toe te voegen.

    “Ik zou zeggen dat voor de Oekraïners, zoals voor alle andere mensen in de wereld, de grootste bedreiging is kapitalisme, en alle problemen en het leidt tot oorlogen. De politieke crisis in Oekraïne begon veel eerder dan 2013 — Oekraïne geleden al veel in de economische crisis van 2008. De grootste vijanden van de Oekraïners zijn zowel de Russische en de westerse imperialisme evenals Oekraïense oligarchen en de heersende klasse.”

    Wereldwijd “links” moet zich de haren uit het hoofd trekken omdat,voor de zoveelste maal, zij deze strijd geen richting kunnen geven en zo dus uiterst rechts de kaas van tussen hun boterham laten halen! Waarom zijn de linkse analyses niet levenskrachtig en waarom slaagt links (anarchisten deels uitgezonderd) er niet in haar analyse over te brengen en dit ongenoegen in actie voor een meer linkse maatschappij om te zetten? Dit debat gaat om het wereldwijd overleven van links!

    Joods succes! Vadim Rabinovich kwam bij de Oekraïense verkiezingen met 2,3 % als 7de uit de bus. En daarmee haalde hij meer stemmen dan Oleg Tyagnybok en Dmytro Yarosh samen. Beide laatsten zijn de respectievelijk de leider van Svoboda en de Right Sector…. uiterst rechtse partijen bij uitstek. En in deze kolommen al terecht tegen gewaarschuwd…. maar wel amateurs in vergelijking van wat uit het Oosten komt…. Want wat ik hier niet zie is wat ik de laatste maanden in de Oekraïne en internationaal zie gebeuren: een wereldwijde convergentie van uiterst rechts rond de pro-Russische separatisten en rond Putin. En al deze contrarevolutionaire krachten beschouwen deze leiders als hun leiders in hun strijd tegen de EU, democratie inbegrepen! Was het niet een bepaald soort Vlamingen die als waarnemers optraden bij de Krimverkiezingen? Voor Heinz-Christian Strache van de Oostenrijkse FPÖ is Poetin een "graatzuivere democraat." Het Italiaanse Fronte Nazionale prijst Poetin voor zijn "moedig standpunt tegen de machtige homolobby". De neo-nazi's van de Griekse Golden Dawn zien Putin als de Witte Ridder die de Oekraïne van de internationale woekeraars moet redden. Zo startte de Bulgaarse extreem rechtse leider z’n Europese verkiezingskampagne vanuit Moskou en zelfs Nigel Farage, de leider van de UK Independence Party, deelt Putin’s analyse over het conflict (althans op de Russische TV). Of de hier beter gekende Martine Le Pen: “Ms. Le Pen's party has called for the creation of a Paris-Berlin-Moscow axis. She describes Mr. Putin as "a patriot"—and generally sounds, after a pre-election trip to Moscow, as intent as the Russian president to neuter the EU as a Western political force.” ‘t Moet niet eeuwig de as Berlijn, Rome, Tokio zijn natuurlijk…

    Wreed gevaarlijk al dat!

    Hoe Putin een uiterst rechts alleenheerser geworden is is een lang verhaal. Waarbij de kweekvijver de populaire media zijn waar bv. de Joden verantwoordelijk gesteld worden voor de Holocaust en Hitler opgevoerd wordt als een bekwaam politicus die aan de druk van “het Westen” (heb je hem?) wou weerstaan (maar uiteindelijk de fallicante vergissing maakte de URSS, sorry, my mistake; “Rusland” aan te vallen)...

    Laat ik het erbij houden dat hij zich het recht toeëigende om z’n “Volksgenosse”, op basis van dit uitgesproken nationalistisch criterium, met alle middelen die hij nodig acht en zonder enige beperking, ter hulp te snellen… In de Krim was het met anonieme Marsmannetjes, in Oost-Oekraïne gaat het om alles wat contra-revolutionair is. Hieronder bv. Kozakken en let vooral op hun geestesgesteldheid…. http://time.com/95898/wolves-hundred-ukraine-russia-cossack/

    • door Feivel op zondag 8 juni 2014

      Dit heeft niets met analysevermogen te maken, maar heeft veeleer weg van een complottheorie. Het is niet omdat extreemrechtse krachten Poetin adoreren, dat Poetins standpunt t.o.v. Oekraïne ipso facto verkeerd is. Ook de beschuldigingen van antisemtisme zijn anekdotisch en weinig overtuigend. Is dit de daad van een antisemitiet? (zie http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4504539,00.html). Of denk aan de goede vriendschap met Roman Abramovich. Chabad bloeit in Rusland als nooit tevoren. Al dat ideologisch gepraat over vermeende connecties met duistere figuren is amusant, maar doet niets af aan de harde feiten. De feiten zijn dat onder de etnische Oekraïeners een extreem nationalisme aan het heropleven is: in de metro van Kiev zingen jongeren flashmobgewijs "al wie dat niet springt, is Russisch gespuis", Poesjkinmonumenten worden beklad met racistische slogans en alle conventies van humanitair recht worden geschonden door het massaal bestoken de stad Slavjansk. Ik begrijp dat men in het Westen niet alle Russische gevoeligheden kan begrijpen, maar één ding moet duidelijk zijn: wie Poetin vergelijkt met nazi's getuigt van dezelfde ongevoeligheid als zij die dezelfde vergelijking maken met Israël. Die 27 miljoen dode Sovjets, waaronder veel van mijn familie, zijn niet voor niets gesneuveld.. Groeten, Een Russische Jood. P.S. Wat het conflict betreft is overduidelijk dat men niet liever wil dan dat Rusland ingrijpt. Anders zouden ze al lang betaald hebben voor het gas. Zolang er een mogelijkheid is om betaling te krijgen zal Rusland zich koest houden, maar het ziet er naar uit dat Poroshenko zich zelfs helemaal gaat afwenden van Russisch gas. Dan heeft Rusland niets meer te verliezen en dan zal ze misschien ingrijpen, om de humanitaire ramp in Oost-Oekraïne te stoppen. Wie zit er wie te chanteren? Wie zit er nu een Derde Wereldoorlog uit te lokken? http://johnpilger.com/articles/break-the-silence-a-world-war-is-beckoning

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties