Een nieuwssite die

reclamevrij
onafhankelijk
kritisch
en gratis is?

Dat kan!

Maar enkel dankzij jouw steun

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu

Column Philippe Diepvents: Na 25 mei is het feest!

Nu de vrouw met de baard uit de luwte en in de spotlights van het Eurovisiesongfestival is getreden, moet er iemand haar plaats in het circusrepertoire innemen. En waarom die plaats dan niet voorbehouden aan schrijvers?
donderdag 22 mei 2014

Aan de verkiezingsprogramma’s te zien zullen die immers in de nabije toekomst niet op veel stimulerend beleid moeten rekenen. Samen met de rest van de culturele sector trouwens, of beter: de “culturo’s”, zoals de vlaggenmeute hen tussen boer en scheet in wel eens pleegt te noemen.

Het zonlicht valt niet langer te ontkennen: in tijden van efficiëntiedrang en spaardrift zijn wij niet langer een graag geziene gast, maar wel een in lompen geklede bedelaar die voor het raam naar het feestje staat te kijken.

Toen ik werd uitgenodigd door een plaatselijke leesclub om op te treden in een caravan op de Muidefeesten, leek me dat dus, naast leuk en een mooie eer, ook op één of andere manier passend. De leesclub bestond uit acht jonge dames, die allemaal in de genoemde wijk van Gent woonden en die stuk voor stuk erg betrokken leken bij wat er daar bruist en leeft. De club zelf was ontstaan, zoals dat doorgaans het geval is, vanuit een zoektocht naar zielsgenoten, mooie boeken en goeie excuses voor een glas schuimwijn.

De Muide is een aloude arbeiderswijk die een soort van schiereiland vormt, gelegen bij de haven, en vertoont alle klassieke voor- en nadelen die zo’n etiket oproept. De som van die fysieke en sociale afzondering van de rest van de stad, maakt dat de Muide steevast in de lijstjes van achtergestelde buurten opduikt. En in achtergestelde buurten is de algemene apathie voor Cultuurbeleid die op Vlaams niveau in de politiek heerst, meestal nog meer zichtbaar dan elders.

Zo vertellen de dames me dat er in de Muide geen bibliotheek meer te bespeuren valt, afgezien dan van een plankje met slechte boeken, dat stof staat te vergaren in het lokale dienstencentrum. Met hun activiteiten willen zij daar echter iets aan doen. Ze borrelen over van de ideeën, gaande van het oprichten van spin-off leesclubs, over het inzamelen van boeken voor een volksbibliotheek tot de genoemde literaire caravan op de Muidefeesten.

Voor wie niet bekend is met Gent: de Muidefeesten hebben niets te maken met de Gentse Feesten. Meer nog, het ontstaan van de Gentse Feesten had net tot doel om alle andere buurtfeesten met tak en wortel uit te roeien. In de eerste helft van de negentiende eeuw hadden de fabrieksbonzen het wel gehad met arbeiders die te laat, dronken of gewoon helemaal niet op hun werk kwamen opdagen omdat er altijd wel ergens een kermis of rommelmarkt aan de gang was in de stad.

En aangezien de industriëlen van toen de politici van toen als een pochette in de zak van hun kostuum hadden zitten, werd alras het plan opgevat om al die feestelijkheden te vervangen door één groot feest. “En de rest van het jaar: travakkemans!”, zoals Frank uit Thuis het zou formuleren.

Het plan draaide uit op een totale mislukking. De Gentenaars lieten zich immers niet zomaar hun feestelijkheden ontnemen en het enige resultaat van de neerbuigende poging tot heropvoeding van het volk, was dat er nu naast de talloze buurtfeesten, die gewoon bleven doorgaan, ook nog eens jaarlijks één heel groot feest werd georganiseerd in Gent.

De Gentse werkgevers van toen stonden echter niet alleen met hun tandengeknars. Over heel Europa en eigenlijk al sinds het midden van de achttiende eeuw, toen het werken in loondienst aan een schuchtere opgang begon, zeurden werkgevers wat af over de gebrekkige attitudes van het werkvolk.

Een mooie illustratie en samenvatting daarvan, vinden we terug in de geschriften van Henry Zouch, die het in 1786 als volgt formuleerde:

“Lange ervaring leert dat wanneer gewone mensen samenkomen bij publieke gelegenheden zich allerlei onregelmatigheden voordoen: aangelokt door onwettig tijdverdrijf of zelfs alleen maar door vulgair amusement verspillen zij onbeheerst hun tijd en geld, dat alles tot hun eigen groot verlies en dat van hun werkgevers.”

Gelukkig stellen werkgeversorganisaties vandaag de dag niet meer zo moraliserend en neerbuigend op ten aanzien van de vrije tijd van wie zich elke dag in het zweet werkt, zoals hun voorgangers dat enkele honderden jaren geleden nog deden.

(Voelt u een “maar” komen? Ik voel een “maar” komen…  Of beter nog, een “hoewel”.)

Hoewel… Als ik zie hoe sterk er ook vandaag nog gefulmineerd wordt wanneer het anders toch zo onbetwistbare Europa beslist om het moederschapsverlof uit te breiden, als ik zie hoe Unizo hardnekkig blijft pleiten voor het verlengen van de werkweek, hoe gretig Voka lonkt naar de zondagsrust, hoe genadeloos de minuscule minderheid wereldreizigers met tijdskrediet veralgemeend en aan de schandpaal wordt genageld, hoe de “hangmat” van de werkloosheid zogenaamd dringend aan Endlösung toe is, dan denk ik soms dat er in de afgelopen twee- à driehonderd jaar weinig is veranderd in de hoofden van sommigen.

Laten we ons dus niet in de luren leggen. Een operatie als die met de Gentse Feesten wordt ook vandaag voorbereid, op grotere schaal en met als deadline 25 mei. Alleen zijn wij deze keer zelfs niet uitgenodigd op het feest. Het zijn de moderne incarnaties van de fabrieksbonzen van weleer die nu aanschuiven aan de dis en zich met grote teugen tegoed willen doen aan onze vrije tijd en ons kermisgeld. Net als toen staan er politici klaar die deze operatie met graagte zullen uitvoeren, die als stoeferkes in het borstzakje van de beau monde zitten te pronken. En dat noemt ons dan de subsidieslurpers.

Ik ben niet fatalistisch, en ik wil eerst nog wel eens zien of de Vlaming zo dom en volgzaam is als waarvoor men hem verslijt. Of hij in de doorzichtige truc van “één groot feest” zal trappen. Maar in ieder geval leert de geschiedenis van de Muidefeesten ons een les.

Net als de Gentenaars destijds, moeten we na 25 mei, wat het resultaat van de verkiezingen ook moge zijn, vooral gewoon doorgaan met feesten. Doorgaan met het aanbrengen van kleine verbeteringen waar we kunnen, zoals het uit de grond stampen van een volksbibliotheek of het organiseren van een voorleescaravan, en doorgaan met het eisen van de grote, zoals het recht op vrije tijd voor iedereen.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.