Bij DeWereldMorgen.be schrijven we niet voor de clicks.

We maken media voor een betere wereld.

Samen met vele vrijwilligers en burgerjournalisten.

Om dit te blijven doen hebben we uw steun meer dan nodig!

Steun onafhankelijke media!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Welke partijen zorgen na 25 mei voor meer fiscale rechtvaardigheid?

Het Financieel Actie Netwerk (FAN) en het Franstalige Réseau pour la Justice Fiscale (RJF) stelden vijf vragen over fiscaliteit aan de Vlaamse en Franstalige democratische politieke partijen. De studiediensten van ACV/CSC en ABVV/FGTB analyseerden de antwoorden.
maandag 19 mei 2014

De vijf vragen betroffen:

1.) De inkomsten uit dividenden; de winsten op beurskoersen en verzekeringen; en de progressiviteit van de aanslagvoeten in de personenbelasting;

2.) De belasting op de winst van vennootschappen;

3.) Een belasting op vermogens boven 1 miljoen euro;

4.) Een mondiale en automatische uitwisseling van financiële rekeningen;

5.) Een taks op beurs- en wisseltransacties (Financiële Transactie Taks).

Wijzigingen

Samengevat komen tegengestelde opties naar voor. Enerzijds willen Open Vld, MR, FDF, N-VA en CD&V bedrijfswinsten en grote vermogens bevoordelen. Anderzijds willen sp.a, PS, PVDA/PTB, Ecolo en soms Groen belastingen verschuiven van lonen naar kapitaal. cdH sluit zich soms aan bij de ene, dan weer de andere groep.

1.)  Voor de personenbelasting moeten alle inkomsten worden samengevoegd en samen belast (beroepsinkomen + dividenden + obligaties + meerwaarden op beurseffecten). Dat vinden sp.a, PS, Ecolo, FDF en PVDA/PTB. Tegen het samenvoegen, en voor het behoud van de "bevrijdende” roerende voorheffing van 25 procent, zijn Open Vld, MR, N-VA. CD&V is ook geen voorstander van samenvoegen.

cdH en Groen geven hierover geen duidelijke informatie. Inzake de progressiviteit van de personenbelasting willen sp.a, PS, CD&V en MR een verhoging van de belastingvrije schijf. Bovendien willen PS en Ecolo (maar niet Groen) een bijkomende schijf vanaf 250.000 euro (belastbaar inkomen) méér belasten dan 50 procent. Ook PVDA wil meer belastingsschalen. Daarentegen willen Open Vld, MR, N-VA lagere aanslagvoeten voor hogere inkomens (50 procent wordt 45, 45 procent wordt 40, enzovoort). Ook cdH is tegen een aanslag van meer dan 50 procent. Verbreding of verhoging van de werkbonus voor lagere en midden inkomens wordt vermeld door sp.a en N-VA.

2.) MR, N-VA, FDF, cdH, Open Vld en Groen vinden de huidige Belgische aanslagvoet op de bedrijfswinsten te hoog (nu 33,99 procent; of 24,98% voor KMO’s, maar door allerlei achterpoortjes betalen vele bedrijven minder). Deze achterpoortjes moeten gesloten worden volgens sp-a, PS, Ecolo. Het gaat hier bijvoorbeeld om DBI, definitief belaste inkomsten in een ander land, een Europees minimumtarief voor de vennootschapsbelasting.

De notionele intrestaftrek willen vele partijen vervangen. Door Open Vld (voor KMO’s, naar keuze), FDF, N-VA, MR, cdH met een lagere vennootschapsbelasting. Door PS, Ecolo & Groen met maatregelen die jobcreatie bevorderen. CD&V wil niets veranderen. sp.a spreekt niet over de notionele aftrek, maar is tegen andere achterpoortjes. PVDA wil de notionele intrest afschaffen.

3.) Een belasting op grote vermogens (niet-inbegrepen eigen woning en beroepsactiviteiten). Hier tekent zich een splijtzwam af. Enerzijds zijn Open Vld, MR, FDF, N-VA en zelfs CD&V radicaal tegen of “geen voorstander”. Aan de andere kant staan Groen en Ecolo, sp.a, PS, cdH en PVDA-PTB. Wel is er nog een verschil tussen belasten van het vermogen zelf, boven 1 miljoen euro (PS, Ecolo, PVDA-PTB), of het belasten van de winsten uit vermogen, zoals winst door gestegen beurskoersen (cdH, sp.a, Groen). Het FDF wil wel meerwaarden belasten. De PVDA wil voor 2 procent of 3 procent belasten op vermogens boven 2, resp. 3 miljoen, en sp.a en Groen benadrukken dat het tarief progressief moet zijn. De tegenstanders voorspellen een vlucht van kapitaal (MR) en wijzen op de reeds bestaande belasting van 25 procent op dividenden, de onroerende voorheffing op een tweede huis (“grondbelasting”), de erfenisrechten, de registratierechten.

4.) Alle partijen, ook MR, FDF en N-VA, verklaren zich voorstander van (automatische) internationale uitwisseling van bankrekeninghouders. Alleen Open Vld staat duidelijk op de rem omwille van wat deze partij ‘respect voor privacy’ noemt. Open Vld wil geen verdere actie vooraleer de huidige regels geëvalueerd zijn. Daarentegen wijst cdH nog eens op de 1000 miljard belastingontwijking waarvan de EU jaarlijks het slachtoffer is. Iedereen, behalve Open Vld, steunt de onlangs reeds besliste uitbreiding van informatieuitwisseling inzake geïnde intresten (spaarrichtlijn), naar winsten uit verzekeringsproducten Tak21 en 23, uit onroerend bezit, trusts en stichtingen en niet-EU-beleggingsfondsen, en tot meer landen. PS en sp.a vermelden specifiek ook verbreiding tot inkomsten uit dividenden.

5.) Alle partijen gaan akkoord met een Financiële Transactie Taks (die al gestemd is in het Belgisch Parlement en intussen door tien Europese landen, waaronder België, is voorgesteld binnen een “versterkte samenwerking”). De N-VA stelt daarvoor wel de voorwaarde dat ze op wereldvlak wordt ingevoerd (een voorstel dat meestal door tegenstanders wordt gebruikt, wat een uitstel tot sint-juttemis betekent). N-VA staat daarmee dicht bij het Front des Francophones FDF, dat geen FTT wil indien ze beperkt is tot de eurozone.

MR wil van zijn kant dat de aanslagvoet lager zou liggen dan voorgesteld (0,1 procent). Anders zou de taks “productieve transacties hinderen en de economische aantrekkelijkheid schaden”. CD&V benadrukt dat verplaatsing van geld van ondernemingen om wisselrisico’s en de schommeling van grondstoffenprijzen te dekken, buiten het systeem moet blijven. De andere partijen verschillen eveneens van mening welke transacties wél en niet moeten belast worden, alsook voor welk doel de opbrengsten mogen gebruikt worden (ontwikkelingssamenwerking, eigen sociaal beleid, openbare goederen,…).

Aanbevelingen

Het Financieel Actie Netwerk (FAN) vindt dat belastingen en sociale bijdragen de prijs zijn die we betalen voor onze beschaving. Heel wat beleidsdomeinen hangen af van de fiscaliteit: zorg, onderwijs, publieke diensten, openbaar vervoer,... Maar de financiering hiervan is al vele jaren onrechtvaardig verdeeld. De meerderheid van de Belgische politici stemt al jaren voor een fiscaliteit die vooral de inkomsten uit arbeid belast en de inkomsten uit kapitaal en vermogen ontziet. Er bestaat in ons land geen vermogensbelasting en een grote groep van bedrijven betaalt weinig tot geen belastingen. Die ongelijkheid wordt mede in stand gehouden door het bankgeheim en het ontbreken van een vermogenskadaster, dat van België een belastingparadijs maakt.

Daarom eist het FAN dat een volgende regering werk maakt van een rechtvaardige fiscaliteit:

· Een verschuiving van de belastingdruk op inkomens uit arbeid naar inkomens uit kapitaal en vermogen

Volgens een studie van de OESO bengelt België internationaal aan de staart voor wat betreft belastingdruk op kapitaal.

· Volledige opheffing van het bankgeheim en de aanleg van een vermogenskadaster

In Nederland is er geen fiscaal bankgeheim en wordt er jaarlijks een vermogensstaat opgemaakt van alle gezinnen. In Frankrijk moeten de banken jaarlijks aan de fiscus ‘alle’ fiscale bankgegevens bezorgen en Duitsland heeft de bevoegdheden van de overheid uitgebreid om bankgegevens in te zien. Daardoor ligt het fraudepercentage van deze landen lager dan in België. In België is het bijzonder moeilijk om aan informatie te geraken over de rijkdom en over de waarde van het vermogen. Als we het voorbeeld van onze omringende landen volgen, zou er 8 miljard euro per jaar extra in de schatkist terechtkomen.

· Invoering van een progressieve belasting op vermogens van meer dan 1 miljoen euro, de eigen en enige woning niet inbegrepen

De 5 procent rijkste Belgen bezitten evenveel als 75 procent van de rest van de bevolking. Als we op het vermogen van de 25 rijkste Belgische families, die in 2012 over een vermogen beschikten van 51,8 miljard euro, een progressieve vermogensbelasting toepassen die het FAN voorstelt, komen we aan 1,55 miljard euro extra inkomsten voor de overheidsinstanties. Dat is precies het bedrag dat nodig is om alle uitkeringen in België boven de Europese armoedegrens te tillen! In totaal brengt de vermogensbelasting meer dan 8 miljard op.

· Vergeleken met kleine en middelgrote ondernemingen betalen grote multinationale ondernemingen weinig belastingen. Deze tendens moet omgekeerd worden door de verschillende aftrekmogelijkheden drastisch af te bouwen

De duizend meest winstgevende bedrijven maakten in 2012 totaal 50 miljard euro winst. Dankzij allerlei belastingverlagingen kregen deze bedrijven samen een fiscale korting van 13,9 miljard. Ondanks de fiscale cadeaus verloren bij die duizend bedrijven 19.646 mensen hun job.

· Op Europees niveau eist het FAN een éénvormigheid om de winsten van de bedrijven te belasten

De voorbije jaren hebben bijna alle Europese landen voorkeursbehandelingen voor ondernemingen ingevoerd. Zo kennen we in België de notionele interest die de schatkist 6 miljard euro kost. Het gevolg is dat alle lidstaten zwaar onder druk staan om eveneens hun belastingen te verlagen, waardoor ook hun inkomsten verminderen.

· In de strijd tegen de belastingparadijzen moeten de banken verplicht worden alle financiële gegevens uit te wisselen

Op eilanden waar de meeste mensen nooit zullen komen, hebben tienduizenden superrijken 25.000 miljard euro weggezet, veilig uit het zicht van de fiscus. Als op dat bedrag een belasting van 10 procent zou worden geheven, dan loste je probleemloos de hele eurocrisis op, de ouderenzorg, en in één klap zowat alle begrotingsproblemen van de Europese Unie.

· De strijd voor een taks op alle financiële transacties moet worden verdergezet

Na meer dan vijftien jaar strijd, waarin FAN altijd het voortouw heeft genomen, hebben tien Europese landen, waaronder België, op 4 mei 2014 een akkoord gesloten over de invoering van een Europese financiële transactietaks vanaf 1 januari 2016. Een klein mirakel, gezien de sterke tegenwind uit de financiële sector en de bankenlobby in het bijzonder. Het idee achter de taks is simpel: door een minimale heffing op transacties, ontmoedig je de destabiliserende speculatie.

Een FTT kan daarnaast veel geld opbrengen. Verwacht werd ongeveer 35 miljard euro per jaar. Dat geld is nodig voor de aanpak van mondiale problemen, zoals klimaatverandering, armoede, werkloosheid. De bedoeling was belasting te heffen op transacties van allerlei vormen van financiële activa: aandelen, obligaties, effecten en derivaten. In een eerste fase willen de tien landen nu focussen op transacties in aandelen en bepaalde derivaten. Obligaties en de meeste afgeleide financiële producten worden dus voorlopig uitgesloten, waardoor de inkomsten veel lager zullen liggen (ongeveer 5 miljard euro) en het ontmoedigende effect op speculanten voorlopig uitblijft. De strijd voor de verdeling van de opbrengsten moet nog beginnen.

Conclusie

Sinds 1999 werken in Vlaanderen en Wallonië twee netwerken van vakbonden, ngo’s en sociale actiegroepen samen: FAN en RJF. We ijveren voor meer fiscale rechtvaardigheid omdat we vaststellen dat overal ter wereld, ook in België, het vooral gewone mensen zijn die belastingen betalen. In een tijd van globalisering engageert ons netwerk zich voor een sociaal rechtvaardig, democratisch en progressief belastingstelsel.

Door te ijveren voor meer fiscale rechtvaardigheid leveren wij een bijdrage aan het algemeen belang. Iedereen heeft behoefte aan sociale bescherming en publieke diensten. De overheid moet die bescherming bieden en publieke diensten leveren vooral via fiscale inkomsten. Een rechtvaardige overheid probeert dat te realiseren door het naleven van een progressief belastingstelsel. Dat vormt de basis van onze sociale welvaartsstaat.

Wanneer we de fiscale cijfers bekijken, dan moeten we niet alleen toegeven dat de overheid veel inkomsten laat lopen door het grote geld los te laten, maar daardoor ook de sociale bescherming en publieke dienstverlening voor een groot aantal mensen in gevaar brengt. Er is dus steeds minder progressiviteit in ons belastingssysteem.

Wij willen een belastingshervorming omdat de belastingdruk onrechtvaardig verdeeld is.

We willen geen belastingverhogingen, wel dat vermogen, kapitaal en vennootschappen verplicht worden meer bij te dragen aan de opbouw van een verzorgingsstaat en niet de doodgravers worden van ons sociaal model.

Wij willen gewoon een rechtvaardige fiscaliteit.

Daarom zijn FAN en RJF overtuigd dat fiscale hervorming hoog op de politieke agenda moet komen. Fiscaliteit, het instrument voor herverdeling en ook de motor die de financiering van collectieve voorzieningen aandrijft, moet de inzet worden bij de komende verkiezingen van 25 mei. Zowel Vlaams, Federaal als Europees.

De leden van FAN (Financieel Actie Netwerk) zijn: ABVV, ACLVB, ACV, ATTAC-VLAANDEREN, BBL, FAIRFIN, KWB, LBC-NVK, LEF, MASEREELFONDS, OXFAM-SOLIDARITEIT en 11.11.11

Met dank aan Prof. dr. emeritus Frank Roels om alle resultaten in een beknopte vorm te gieten.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.