Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu
Opinie

Pensioenplan N-VA kan leiden tot 275 euro minder pensioen per maand

Het pensioenvoorstel van de N-VA snijdt diep in de pensioenrechten van de hardwerkende Vlaming. De invoering van de pensioenmalus komt voor vele Vlamingen neer op de onteigening van een kwart van de opgebouwde pensioenrechten.
woensdag 16 april 2014

DeWereldMorgen.be

De afschaffing van het brugpensioen en de inperking van de gelijkgestelde periodes komt voor vele Vlamingen neer op een daling van het pensioen met 200 EUR.

Het plan V van de N-VA stelt drie concrete besparingsmaatregelen voor: de invoering van een pensioenmalus, de afschaffing van het brugpensioen en de inperking van de gelijkgestelde periodes. “Het pensioen moet belonen wie gewerkt heeft”, zo stelt het plan. Maar de concrete besparingsmaatregelen gaan net de tegenovergestelde richting uit.

Invoering van een pensioenmalus: onteigening van een kwart van de opgebouwde pensioenrecht bij één tiende minder lang werken

De belangrijkste besparingsmaatregel die de N-VA wil invoeren, is de pensioenmalus. Dit systeem straft de werknemer die zijn pensioen opneemt vóór de leeftijd van 65 jaar. Deze maatregel viseert de overgrote meerderheid van de hardwerkende Vlamingen. Slechts een minderheid slaagt er immers in om effectief actief te blijven tot de leeftijd van 65 jaar. De redenen zijn divers: het werk verliezen en geen werk meer vinden als oudere werknemer, ziekte, chronische vermoeidheid, gebrek aan aangepaste werkvormen voor oudere werknemers, …

De sanctie die de N-VA wil invoering bestaat uit een permanente onteigening van de opgebouwde pensioenrechten met 5% per jaar. Iemand die op pensioen gaat op de leeftijd van 60 jaar, verliest dan 25% van zijn opgebouwde pensioenrechten. Deze maatregel is vergaand. Een werknemer met een netto pensioen van 1.100 euro – de mediaan voor werknemers en dus de realiteit voor veel hardwerkende Vlamingen – ziet zijn pensioen verlaagd tot 825 euro. Dat is maar liefst 275 euro per maand minder voor de rest van uw leven.

De maatregel is niet alleen vergaand, maar ook oneerlijk. Wie begint te werken op zijn 18 jaar, kan op zijn 60ste jaar meer dan 40 pensioenaanspraakverlenende loopbaanjaren hebben opgebouwd. Vijf jaar langer werken zou nog een dikke 10% extra pensioen opleveren (5/45ste). Vijf jaar minder lang werken wordt door de N-VA gesanctioneerd met een onteigening van opgebouwde pensioenrechten met maar liefst 25%.

De maatregel maakt deel uit van één van de historische onrechtvaardigheden uit onze pensioenwetgeving, die doorheen de geschiedenis werden afgeschaft. De toelichting bij de wet die de afschaffing doorvoerde, benadrukte dat er verschillende categorieën van werknemers zijn (zie Parl. St. Kamer, 1989-90, nr. 1175/1, 5 bij de Wet van 20 juli 1990 tot instelling van een flexibele pensioenleeftijd voor werknemers, B.S. 15 augustus 1990).

Het is niet zo dat we allemaal veel langer leven. Het verschil in levensverwachting tussen de hoog en laag geschoolde werknemers loopt op tot 7,5 jaar voor mannen en 6 jaar voor vrouwen. Het verschil in gezonde levensverwachting tussen beide groepen loopt op tot 25 jaar, zowel voor mannen als voor vrouwen (zie het recente onderzoek hierover van het RIZIV en Dokters van de Wereld, zie hier). Een recht op pensioen voor alle Belgen vereist dan ook dat bepaalde categorieën van werknemers vroeger met pensioen kunnen gaan, zonder daarvoor één vierde van de opgebouwde pensioenrechten te moeten afstaan.

Ik denk dat we ons dienen te verzetten tegen onteigening van opgebouwde pensioenrechten. Het wettelijk pensioen in België is al geen vetpot. Daar nog eens een deel van afpakken eenvoudigweg onaanvaardbaar.

Afschaffing van het brugpensioen en inperking van de gelijkgestelde periodes: 200 euro minder pensioen voor wie geen werk meer vindt na 58 jaar

De N-VA gooit het brugpensioen radicaal over boord. Daardoor wordt het recht op rust na een leven van intense arbeid voor een hele groep van werknemers louter theoretisch.

Oudere werknemers die nu geen job meer vinden of te ziek zijn om te werken, komen in de werkloosheid of de ziekteverzekering terecht (cfr. de recente studie van de HR-dienstverlener Securex, zie hier).

De N-VA wil voor de werknemers die geen werk meer vinden na de leeftijd van 58 jaar de opbouw van het wettelijk pensioen stop zetten. De regering Di Rupo zette reeds een stap in die richting. De N-VA gaat nog verder. Zo zou er geen pensioenopbouw meer zijn voor werkzoekenden die na twee jaar geen baan hebben gevonden. De impact van deze maatregel kan best worden toegelicht aan de hand van een voorbeeld.  

Karen verliest haar job op 58 jaar en vindt geen werk meer. Vroeger werd haar pensioen opgebouwd op basis van haar laatste loon. Voor Karen was dat 37.500 euro per jaar, of 2.694 euro per maand, exclusief dertiende maand en dubbel vakantiegeld (een jaarlijks bruto inkomen van 37.500 euro komt neer op een maandelijks netto inkomen van 1.650 euro, na aftrek van de sociale en fiscale bijdragen en rekening houdend met gezinslasten en dergelijke meer).  

Volgens de huidige regelgeving bouwt Karen verder wettelijke pensioenrechten op zolang ze actief zoekt naar een baan. Volgens de huidige regelgeving kan ze ook genieten van een bedrijfstoeslag van haar ex-werkgever (werkloosheid met bedrijfstoeslag). Momenteel gebeurt de opbouw van haar wettelijk pensioen op basis van haar laatste loon. Dat wordt als volgt berekend: 37.500 euro x 1/45 x 60% = 500 euro op jaarbasis of 41,67 euro per maand. Ook indien Karen geen werk meer vindt tussen de leeftijd van 58 en 65 jaar, dan bouwt ze verder wettelijke pensioenrechten op.

Met de maatregel van de N-VA bouwt zij slechts pensioenrechten op gedurende de eerste twee jaar. Zij zal een wettelijk pensioen trekken dat maar liefst 208,35 euro bruto per maand lager ligt (41,67 euro x 5 = 208,35 euro). Stel dat Karen momenteel een wettelijk pensioen zou krijgen van 1100 euro per maand (de mediaan voor het netto pensioen van werknemers in België). Na de hervorming van de N-VA zou zij nog 892 euro per maand krijgen.

De overgrote meerderheid van de werkzoekenden kiest niet voor de werkloosheid. De pensioenrechten afpakken van deze mensen is zonder meer anti-sociaal. We kunnen dan ook beter streven naar het behoud van het recht op brugpensioen vanaf 58 jaar met een loopbaanvoorwaarde van 35 jaar. Het gelijkheidsbeginsel in onze grondwet verplicht niet alleen om gelijke gevallen gelijk te behandelen, maar ook om ongelijke gevallen ongelijk te behandelen. Werknemers die 6 tot 7,5 jaar minder lang leven en tot 25 jaar minder lang in goede gezondheid verkeren, hebben ook recht op rust na een leven van intense arbeid.

De vraag naar brugpensioen van werknemers bij Ford, Caterpillar, Heinz, Arcelor Mittal, Afga-Gevaert, ... sluit aan bij een duidelijke sociale realiteit: chronische vermoeidheid, ziekte en uitputting na een leven van intense arbeid. Werken in volcontinue arbeid, met toxische producten, hoge fysieke belasting, … eist zijn tol. Het brugpensioen is geen overbodige luxe. Het brugpensioen op 58 jaar met vervangingsplicht van de oudere door een jongere is bovendien een nuttig middel in de strijd tegen de groeiende werkloosheid.  

Opkloppen en misbruik maken van de angst voor de vergrijzing

In de inleiding van haar pensioenluik in het plan V stelt de N-VA dat de extra kost voor de pensioenen bij ongewijzigd beleid tegen 2019 zou oplopen tot 7,9 miljard euro. Er wordt geen bron vermeld.

Volgens de Studiecommissie voor de Vergrijzing, dé referentie terzake sinds 10 jaar voor iedereen die bezig is met de kost van de vergrijzing in België, is de extra kost tegen begin 2019 veel lager, namelijk 2,9 miljard EUR (de extra kost wordt begroot op 0,8% van het BBP eind 2018; het BBP zou op dat moment 369,5 miljard EUR bedragen: 369,5 miljard EUR x 0,8% = 2,956 miljard EUR).

Als men niet alleen de pensioenen, maar het geheel van de sociale zekerheid neemt (dus ook de gezondheidszorg, arbeidsongeschiktheid, werkloosheid (met bedrijfstoeslag), kinderbijslag en diverse kosten), dan ligt het bedrag nog lager, namelijk op 2,6 miljard EUR. Dit is te wijten aan het feit dat de dalende uitgaven voor de werkloosheid (met bedrijfstoeslag) groter zijn dan de stijgende uitgaven voor de gezondheidszorg (zie hier het verslag van de Studiecommissie, p. 35).

Het lijkt alsof de N-VA de angst voor de vergrijzing wil stimuleren om de pensioenen verder te kunnen privatiseren. Het pensioenplan van de N-VA oriënteert de wettelijke pensioenen immers naar een minimale bescherming tegen armoede. Een sociale zekerheid die focust op armoede verplicht de middenklasse om zich te verzekeren op de private markt. Met alle risico’s en ongelijkheden van dien. Een sociale zekerheid die focust op armoede verliest bovendien de steun van de middenklasse en wordt vroeg of laat een arme sociale zekerheid.

Plan V: “Verarming van de Vlaming”

“Naar een sociale zekerheid die terug sociaal én zeker is”, zo stelt het plan V. Vreemde invulling van de notie “sociaal”. Wat is er sociaal aan mensen, die 7,5 jaar minder lang leven en 25 jaar minder lang in goede gezondheid verkeren, verplichten om te werken totdat ze erbij neervallen? Wat is er sociaal aan pensioenopbouw schrappen voor mensen die geen job vinden omdat er gewoon te weinig jobs zijn in dit land? Wat is er sociaal aan een kwart van de opgebouwde pensioenrechten onteigenen voor wie één tiende minder lang werkt?   De N-VA probeert een sociaal sausje te gieten over haar pensioenmaatregelen door tegen 2019 het bedrag van 1,5 miljard EUR te reserveren voor een versterking van de laagste en de middelste pensioenen.

Maar 1,5 miljard euro is ongeveer 3,5% van de totale pensioenuitgaven in 2019 (40 miljard euros). De pensioenverminderingen die de N-VA wil doorvoeren lopen op tot een vermindering van het wettelijk pensioen voor werknemers met 25% en meer voor wie tegenslag heeft. Een pietluttige vermeerdering van het budget met 3,5% zal dat niet recht trekken.

Het pensioenluik in het Plan V staat dan ook veeleer voor Verarming van de Vlaming dan Verandering voor Vooruitgang. N-VA wil wel de gewone Vlaming laten betalen voor alles.

Kim De Witte is onderzoeker in sociaal recht, de pensioenspecialist van PVDA+ en lijstrekken voor Limburgse kamerlijst van PVDA+

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

3 reacties

Lees alle reacties