Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu
Opinie

De havenarbeiders zijn boos. Waarom zijn jullie dat niet?

Op 4 april trokken 40.000 Europese vakbondsleden door Brussel. Vooral de passage van de havenarbeiders ging niet onopgemerkt voorbij. Ze waren met meer dan duizend en trokken de betoging geanimeerd op gang. Iedereen zag en voelde de frustratie van deze werkers. “Hun statuut is in gevaar”, klonk het dan. Klopt, maar het gaat veel verder dan dat. Het hele Belgische overlegmodel ligt onder vuur.
zondag 13 april 2014

De Europese commissie gaat voluit voor een ‘asociaal’ Europa, waardoor het hele Belgische overlegmodel onder vuur ligt. Dus eigenlijk zou elke syndicalist de woede van de dokwerkers moeten voelen. Voor de duidelijkheid spreken we over de woede van die meer dan duizend dokwerkers, niet de opgefokte agressie van honderd heethoofden die de boel verziekten.

Waarom?

Op 1 april werden de havenvakbonden officieel in kennis gesteld van de ingebrekestelling van de wet op de havenarbeid door de Europese commissie. Het ingaan op de specifieke aspecten van de haven zou ons hier veel te ver leiden. We focussen op een aantal argumenten van Europese commissie en plaatsen ze in een bredere context. Het resultaat is verbijsterend.

1.    Havenarbeid voor de havenarbeiders: geen cao’s meer

Europa vindt dat dit niet kan. Omwille van een bevoorrecht statuut? Omwille van te hoge lonen? Omwille van discriminatie? Omwille van slechte scholing? Neen, omwille van het gebrek aan vrijheid om over de arbeidsvoorwaarden te onderhandelen. Ik citeer letterlijk uit de ingebrekestelling:

“Het loon en de arbeidsvoorwaarden worden vastgelegd in een collectieve arbeidsovereenkomst die van toepassing is op alle havenarbeiders in een bepaalde haven. Aanbieders van havendiensten, die activiteiten willen ontplooien in een Belgische haven, zijn daarom verplicht om aan te sluiten bij de enige collectieve arbeidsovereenkomst van elke haven. (…) Zij (de aanbieders) kunnen niet vrij onderhandelen over de arbeidsvoorwaarden met de werknemers van hun keuze.”

Hier valt Europa onverbloemd en frontaal één van de grondslagen van het Belgisch collectief overlegmodel aan. Collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s) mogen van Europa blijkbaar niet meer bestaan; of misschien alleen op bedrijfsniveau. En als ze toch bestaan mogen ze zeker niet algemeen bindend worden verklaard en moet elke werkgever het recht krijgen om zich te onttrekken aan een cao. Met andere woorden: zij moeten de vrijheid hebben om lonen en arbeidsvoorwaarden aan te bieden, die slechter zijn dan die tussen de werkgevers en de vakbonden tot stand zijn gekomen.

Het is zeker zo dat in een aantal andere Europese landen sectorale cao’s uitzonderlijk zijn en dat ondernemingen gemakkelijk opting out-procedures hebben. Maar deze maatregel zet in ons Belgisch overleg iedereen en alles op de helling.

Deze motivering getuigt niet enkel van een gering respect voor het Belgisch (wereldwijd geroemde) overlegmodel, maar ook van een gebrek aan respect voor elke werknemer. Kortom: een aanval in de stijl van en met steun van leugenaar Fernand Huts. Spijtig genoeg stopt de arrogantie van de Europese commissie hier niet.

2.    Samenstelling ploegen en mogelijkheid om te multitasken: weg met het arbeidsreglement

De bemoeizucht van de Europese commissie gaat verder en kent geen grenzen. Zelfs het arbeidsreglement (de zogenaamde codex) is niet veilig. In dit document, een overeenkomst van werkgevers en werknemers, hebben de Antwerpse sociale partners beslist welke havenarbeider welke taken doet en hoe een ploeg havenarbeiders moet uitzien om veilig te werken. Dit veilig werken legt uiteraard grenzen en voorwaarden aan de werkorganisatie en aan de werkgever op. Dit is zo in elke onderneming. Denk maar aan arbeidstijd, aan kwalificaties enz.

Wat Europa juist wil, kunnen we illustreren met een voorbeeld uit een andere sector. Medische ingrepen worden in ziekenhuis ook uitgevoerd door een ploeg met  specifiek samengestelde functies: een chirurg, een of meerdere verpleegsters, een anesthesist enzovoort. Europa stelt nu voor dat als de anesthesist zijn job gedaan heeft (de verdoving), het mogelijk moet zijn om de anesthesist in kwestie te verplichten om bijvoorbeeld de operatiezaal te kuisen. Inderdaad: te gek voor woorden.

Maar ook hier keldert Europa een grondvest van ons sociaal overleg. De Europese commissie zal in de toekomst beslissen of hetgeen werkgevers en vakbonden overeenkomen in een onderneming (en dus niet algemeen bindend verklaard door een cao of een KB) wel goed is voor de ondernemer. Elke ondernemer die zich niet kan vinden in deze regeling, krijgt de mogelijkheid om zich hier vrij aan te onttrekken.

Nadat in punt 1 alle cao’s al in de vuilbak zijn gegooid, gooit men ook de arbeidsreglementen weg. Dit is allesbehalve een verzinsel, want een citaat uit de tekst van de Europese commissie luidt als volgt:

“Zo zouden aanbieders van havendiensten bijvoorbeeld vrij kunnen bepalen hoeveel ploegen er voor bepaalde taken moeten zijn en welke samenstelling zij moeten hebben. (…) aanbieders van havendiensten zouden met name havenarbeiders die geen taak aan het verrichten zijn, vrij moeten kunnen inzetten voor andere taken…”

Vergeet niet dat havenarbeiders per dag worden aangeworven en als men dan spreekt over “geen taak aan het verrichten zijn” dit uitsluitend over korte periodes tussen twee taken in gaat. Het is dus onnodig om te zeggen dat het dankzij deze regelingen de Antwerpse havens uitgegroeid is tot één van de meest efficiënte havens ter wereld en dat onze dokwerkers tot de beste ter wereld behoren (Dat zeggen CEO’s van belangrijke ondernemingen).

Blijkbaar vergeet de Europese commissie dit blijkbaar graag. Maar opnieuw: met dit argument van Europa keren alle werknemers terug naar de periode van Daens. Geen arbeidsreglement dat hen mag beschermen; alles wordt opgeofferd aan het heilig gouden kalf van competitie en concurrentievrijheid. En opnieuw lacht Fernand Huts vanuit zijn burcht terwijl zijn werknemers hun leven elke dag opnieuw op het spel zetten voor een paar centjes of kunstbeeldjes meer.

En voor de werknemers in overheidsdienst, die denken te ontsnappen aan de Europese wangedachten heb ik een pijnlijke verrassing: ook op jullie heeft Europa het gemunt.

3.    Geen uitzonderingen meer voor overheidsbedrijven

Een andere grondregel in ons Belgisch systeem is dat overheidspersoneel niet valt onder de regelgeving welke van toepassing is op de werknemers in de zogenaamde vrije sectoren (voor de specialisten: de wet van 1968 betreffende de cao’s.). Dit is ook zo aangevoerd door de Belgische overheid, maar het antwoord van Europa is klaar en duidelijk:

“De commissie vindt deze rechtvaardiging onaanvaardbaar” 

Geef toe: duidelijker kan niet. Maar van motivatie is geen sprake, terwijl de Commissie ook hier weer één van de fundamenten van ons Belgisch sociaal overlegsysteem onderuit haalt. Overheidsbedrijven kennen een specifiek sociaal overleg en specifieke arbeidsvoorwaarden omwille van hun rol als openbare dienstverlener. De Commissie valt hiermee het belang van openbare dienstverlening rechtstreeks aan. 

In plaats van deze problematiek verder uit te diepen begint de Commissie te zeuren over Logisport (Het bedrijf dat van Fernand Huts is, maar waar Fernand niets over te zeggen heeft). (of zoiets … Dat wilt hij ons toch doen geloven want de brieven en verklaringen van Huts spreken elkaar geregeld tegen). Een bedrijf dat opnieuw (!!!) door de arbeidsinspectie in het ongelijk is gesteld omwille van diverse overtredingen op de wet van de havenarbeid  maar blijkbaar ontbreekt het de Belgische overheid aan slagkracht of moed om de wet ook hier te laten toepassen. En uitgerekend dit bedrijf krijgt de openlijke steun van Europa.

Als je dit als syndicalist of gewoon werknemer leest, kan je waarschijnlijk de boosheid van de havenarbeiders nog beter begrijpen. Als vakbondssecretaris van de Antwerpse haven vraag ik:

Wanneer worden jullie boos?

Joris Kerkhofs is secretaris van de christelijke vakbond ACV-Transcom in de haven van Antwerpen 

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.