Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu
Analyse

Wie is wie in de nieuwe regering van Oekraïne?

Op het eerste zicht heeft de conservatieve Vaderlandpartij van eerste minister Jatsjenjoek de overhand in de nieuwe Oekraïense regeringscoalitie en spelen de extreem-rechtse partijen slechts een secundaire rol. Er blijken echter heel wat minder zichtbare maar niet minder belangrijke sleutelposities in handen te zijn van deze politieke krachten.
dinsdag 4 maart 2014

De Vaderlandpartij

Naast de post van eerste minister heeft de Vaderlandpartij van eerste minister Arseni Jatsjenjoek ook de ministeries van Justitie, Sociaal Beleid, Binnenlandse Zaken, Infrastructuur en het ministerie voor de relaties met het parlement. Deze laatste functie klinkt enigszins vreemd in westerse oren.

In de politieke cultuur van de meeste ex-Sovjetrepublieken zijn de ministers echter niet actief betrokken bij het parlement. Dat laten ze over aan deze minister, die in de praktijk over zowat alles onderhandelt met het parlement. Parlementen in de ex-Sovjetrepublieken hebben in feite nauwelijks invloed op de politieke agenda van de regering. De echte politieke beslissingen worden genomen in overleg tussen de hoofden van de politieke partijen.

Extreem-rechts en 'onafhankelijke' politici

De extreemrechtse Svoboda-partij heeft de vice-eerste minister (niet te verwarren met de andere functie van ‘eerste vice-eerste minister’, zie verder), Defensie, Landbouw en Voeding (belangrijk, Oekraïne is de ‘graanschuur’ van Oost-Europa) en Grondstoffen.

Een ander deel van de regering bestaat uit zogenaamde ‘onafhankelijken’, zoals de ‘eerste vice-eerste minister’, Buitenlandse Zaken, Financiën, Economie, Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek, Energie en Mijnbouw. De meesten zijn slechts ‘onafhankelijk’ in naam. Ze hebben bijna allen een verleden in de Vaderlandpartij of in één van de voorgangers van deze partij, of ze zijn er ideologisch nauw mee verbonden.

In Oost-Europa staat ‘onafhankelijk’ vaak voor rechts, conservatief, reactionair, nationalistisch en extreem neoliberaal. Linkse politici maken daarentegen steeds deel uit van bestaande partijen. Een aantal van deze 'onafhankelijken' zijn hoge ambtenaren die daarnaast dikwijls ook verkozen parlementsleden zijn.

Dit laatste is niet ongewoon in Oekraïne, waar zelfs militairen in functie verkozen worden – en hun actieve militaire functies behouden tijdens hun parlementair mandaat. Daarnaast zitten er ook zetelende rechters als verkozenen in het parlement. De ouderen onder deze 'onafhankelijken' hadden ook hoge functies in de administratie, het gerecht en het leger ten tijde van de Sovjet-Unie.

Meestal zijn het nu succesvolle zakenmannen. In Oekraïne is een parlementair mandaat immers in hoofdzaak een platform voor het bekomen van lucratieve overheidscontracten voor de eigen ondernemingen. Die ondernemingen werden bijna steeds verworven door het opkopen aan spotprijzen van bestaande overheidsbedrijven tijdens de chaotische jaren na het ineenstorten van de Sovjet-Unie.

Minister van Economie Pavlo Sheremata is één van de weinigen die niet aan dit profiel beantwoordt en aangetrokken lijkt te zijn op basis van zijn academische verdiensten als econoom. Minister van Energie Joeri Prodan was reeds eerder minister van hetzelfde departement onder toenmalig eerste minister Tymoshenko.

Maidan-activisten met een onbekend verleden

Daarnaast zetelen er ook een aantal ministers in de nieuwe regering die zich profileren als ‘Maidanactivisten’. Het gaat om de ministers van Jeugd en Sport, Volksgezondheid en Cultuur. Over hen is niet zoveel geweten. Dmitro Boelatov, minister van Jeugd en Sport, kwam een paar dagen in het nieuws nadat hij een aantal dagen werd vermist en terug opdook met zware hoofdverwondingen. Volgens zijn verklaringen had hij die opgelopen tijdens een ontvoering door onbekenden ‘die Oekraïens met een Russisch accent spraken’.

De regering heeft op het eerste zicht dus niet zoveel leden van extreem-rechts in haar rangen. De partijen Svoboda (‘vrijheid’), Pravy Sector (‘rechtse sector’) en leden van de opgeheven fascistische partij Nationale Vergadering van Oekraïne – Zelfverdediging van het Oekraïense volk (UNA-UNSO) hebben echter heel wat sleutelposities verworven op het minder zichtbare niveau net onder de ministers.  

Andrej Paroebli is een van de mede-oprichter van de Nationaal-Socialistische Partij van Oekraïne, die is opgegaan in de partij Svoboda. Hij heeft nu de hoogste positie in de Nationale Veiligheidsraad. Deze Raad controleert en coördineert de ministeries van Defensie en Binnenlandse Zaken en heeft rechtstreeks gezag over het leger en de nationale inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Deze raad beslist over de concrete dagelijkse operaties van de diensten.

Paroebli was één van de voornaamste leiders van de Oranjerevolutie van 2004 en meer recent één van de voornaamste organisatoren van de extreemrechtse actiegroepen op het Maidanplein. Zowel Paroebli als de huidige leider van Svoboda Tjahnibok hebben in het verleden hun bewondering voor Stephan Bandera nooit onder stoelen of banken gestoken. Bandera was het hoofd van de collaboratie met de Duitse bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij was toen rechtstreeks verantwoordelijk voor de deportatie van Joden en Polen (er woonden toen nog veel etnische Polen in het westen van Oekraïne).

Dmitri Jarosh, de huidige fractieleider van Pravy Sector in het parlement, is vice-secretaris-generaal geworden van de Nationale Veiligheidsraad, onder Paroebli. Tijdens de Maidanprotesten was hij de leider van de paramilitiare bruinhemden. Hij roept nu op om de Partij van de Regio’s en de Communistische Partij te verbieden. Het gaat hier om twee partijen die verkozenen hebben in het huidige parlement.

Oleh Makhnitskij van Svoboda is benoemd tot procureur-generaal van het ministerie van Justitie. Tatjana Chernovol werd benoemd tot hoofd van de anti-corruptiedienst van het minister van Economische Zaken. Zij behoort tot de anti-semitische vleugel van de UNA-UNSO. Zelf stelt zij zichzelf liever voor als ‘onafhankelijk onderzoeksjournalist’. 

Waar staat deze regering voor?

Hoewel de directe hand van de VS in de samenstelling van de huidige regering niet onmiddellijk kan worden aangetoond, komt ze toch goed overeen met de voorstellen die Victoria Nuland, Amerikaans onderminister van Buitenlandse Zaken, in haar ‘Fuck Europe’-telefoongesprek besprak met de Amerikaanse ambassadeur in Kiev.

Het is nog te vroeg om met zekerheid te zeggen hoe sterk de extreemrechtse fracties in de huidige regering staan. De ideologische verwantschap met de meer ‘gematigde’ partijen is echter overduidelijk. Dit is een regering die geen enkel belang ziet in een redelijke verhouding met Rusland of in een politiek compromis met de politieke krachten van de vorige regering.

In ieder geval is deze regering niet gebaseerd op een meerderheid van de bevolking, niet in het meer pro-Europese Westen en al zeker niet in het meer pro-Russische zuid-oosten van het land. De extreemrechtse partijen in de coalitie hebben - met uitzondering van Svoboda - slechts een kleine achterban. Zij zijn echter zeer goed georganiseerd, hebben enorme financiële middelen, ondermeer via de Amerikaanse organisatie National Endowment for Democracy.

'Structurele' aanpassingen

De economische oriëntatie van de regering in Kiev is zonneklaar. Het IMF zal opnieuw de eisen op tafel leggen die het reeds aan president Janoekovitsj had voorgelegd in oktober 2013 (en die één van de redenen waren waarom hij uiteindelijk weigerde het associatieverdrag met de EU te ondertekenen). De nieuwe regering heeft reeds onmiddellijk kenbaar gemaakt wel open te staan voor de goede raad van het IMF.

Het IMF-eisenpakket is goed nieuws voor de economische oligarchen - die zowel achter de huidige als de vorige regering schuilden - en slecht nieuws voor de rest van de bevolking. Het IMF eist de verdubbeling van de gas- en elektriciteitsprijzen voor de gezinnen en de industrie. De vruchtbare landbouwgronden - allemaal staatseigendom - moeten voor een fractie van hun reële waarde aan de privé-sector verkocht worden. De munt moet worden gedevalueerd. Het budget voor openbaar onderwijs moet zwaar worden ingekrompen, evenals het budget voor openbare gezondheidszorg.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

13 reacties

  • door vanbruystelghem op dinsdag 4 maart 2014

    "Parlementen in de ex-Sovjetrepublieken hebben in feite nauwelijks invloed op de politieke agenda van de regering. De echte politieke beslissingen worden genomen in overleg tussen de hoofden van de politieke partijen." Zo ken ik nog een land...

    • door Lode Vanoost op woensdag 5 maart 2014

      Beste Jean,

      Je hebt groot gelijk om de vergelijking te maken met hier, alleen is enige nuancering toch op zijn plaats, vooral wat de dimensie van het probleem betreft.

      Politieke partijen zijn wat ze zijn, maar je kan partijen hier niet vergelijken met partijen ginder. Ginder zijn dat vehikels van rijke oligarchen die komen en gaan. Hier hebben die nog wel degelijk een basis bij een deel van de bevolking. Niet bepaald ideaal hier, maar zeker niet zo slecht als daar (gelukkig maar).

      Er wordt aan onze sociale rechten geknaagd, maar niet zoals daar. Zie een van de komende artikels.

  • door Marc Haertjens op woensdag 5 maart 2014

    Eerst en vooral, ik ben zeker geen fan van de nieuwe, neoliberale, (extreem-)rechtse regering in Oekraïne. Van een vriend met relaties ter plaatse hoorde ik dat de opperrabbijn in Oekraïne de Joden daar heeft opgeroepen om zo veel mogelijk binnen te blijven en als ze toch buiten moeten, zich low-profile te gedragen. Uit schrik voor de bendes gewapende bruinhemden in de straten. Klinkt bekend?

    Ook van Poetin ben ik geen fan, maar als hij het over een staatsgreep heeft, heeft hij wel ergens een punt: de gemaakte afspraken qua overgangsregering en nieuwe verkiezingen werden niet nagekomen, president Janoekovitsj gewoon verjaagd. Stel je even voor dat de kliek van de vorige president Joestsjenko en Timosjenko nog aan de macht was en dat een opstand van pro-Russische burgers hen aan de deur zou zetten, zou de internationale gemeenschap dan op dezelfde manier gereageerd hebben? Ik betwijfel het ten stelligste. Dan hadden de EU, de NAVO en de VS gerust probleemloos tussen beiden kunnen komen 'om de niet-Russen te beschermen'.

    Toch enkele bedenkingen op dit artikel.

    Ik lees: "Parlementen in de ex-Sovjetrepublieken hebben in feite nauwelijks invloed op de politieke agenda van de regering. De echte politieke beslissingen worden genomen in overleg tussen de hoofden van de politieke partijen." en even verder: "In Oost-Europa staat ‘onafhankelijk’ vaak voor rechts, conservatief, reactionair, nationalistisch en extreem neoliberaal. " en nog: "In Oekraïne is een parlementair mandaat immers in hoofdzaak een platform voor het bekomen van lucratieve overheidscontracten voor de eigen ondernemingen."

    Is dat hier dan zo anders? Voor mijn part kan je hier 'ex-Sovjet', 'Oost-Europa' en 'Oekraïne' net zo vrolijk vervangen door 'Vlaanderen'. Wie daar nog aan twijfelt, leest best het in 2007 verschenen "Plan B" van ex-cabinetard Geert Mareels, over het gekonkelfoes in de Vlaamse politiek. Als je het nog te pakken krijgt, tenminste. Het boek werd vreemd genoeg bijna onmiddellijk monddood gemaakt (het gerucht gaat dat de SP-a alle exemplaren zelf heeft opgekocht) en Mareels het zwijgen werd opgelegd. Met wat geluk nog hier en daar te lenen in een bibliotheek (zo kreeg ik het te pakken).

    QED.

  • door kim dericum op woensdag 5 maart 2014

    Zeer complete analyse van de huidige regering. Was reeds een tijdje op zoek naar de politieke achtergrond van de nieuwe regeringsleden. Het is bijna niet te vinden in de westers pers.

    Wordt dit met rede achtergehouden? Past dat niet in het plaatje? Hoe kunnen zoveel onafhankelijke journalisten deze info niet delen? Zouden ze het niet belangrijk vinden? Is het niet belangrijk om u te kunnen inleven in de tegenstanders? Proberen hun standpunten te zien?

    Lijkt me wel oorlogspropaganda die we hier te horen krijgen. De goeden tegen de slechten. Over de goeden mag natuurlijk niets verkeerd gezegd worden. Het zelfde hebben we gezien in Syrië. De rebellen waren ook enkel goed en het regime slecht. Naderhand bleken bij de goede terroristen van het ergste soort te zitten.

    Hierbij pleit ik niet voor een of andere partij, maar objectieve analyse als bovenstaande geeft ons inzicht in de visie van de zovoorgestelde tegenstander.

    Begrip is natuurlijk de eerste stap naar verzoening.

  • door Karel Vereycken op woensdag 5 maart 2014

    Het eerste slachtoffer van oorlogen is altijd de waarheid. Daarom hier proficiat voor dit artikel.

  • door Paul op vrijdag 7 maart 2014

    Grote onderscheiding voor deze analyse.

    Eindelijk een (geslaagde) poging om meer inzicht te verstrekken in de de werkelijke belangen die meespelen in de ontwikkelingen in Oekraine.

    Naast de analyse van de diverse politieke krachten in dat land, zou het interessant zijn om ook een overzicht te krijgen van de Westerse inmenging. Niet enkel de recente inmenging, maar de al jaren aan de gang zijnde "samenwerking"vanuit de NATO. Russische inmenging is er zeker ook, maar daarvan worden we door de commerciele media al volop overstelpt.

  • door Mario8282 op zaterdag 8 maart 2014

    Met $ 5 miljard hebben de VS iedereen (Oekraïens of niet) ingehuurd om met knuppels en vuurwapens een verkozen regering af te zetten.

    http://mario828282.wordpress.com/2014/03/03/inzet-coup-in-oekraine/

  • door scors op zondag 9 maart 2014

    Ik vraag me af wie is de nieuwe regering van Oekraïne nu? Neo-Nazis? Geur van de vrijheid in Oekraïne is verdwijnd. Corrigeer me als ik verkeerd ben.

    Met andere worden we (Europeanen) moeten steunen Nazis die aan de macht in Kiev bekomen?? Daar doe ik niet aan mee!

    ps. we kunnen en moeten moderne problemen veel dieper analyseren

  • door froels op dinsdag 11 maart 2014

    Maar president Yanoekovitch hield het tegen. Het land zit wel vol NATO medewerkers: http://www.michelcollon.info/Comment-l-OTAN-a-creuse-sous-l.html?lang=fr

  • door froels op dinsdag 11 maart 2014

    Op 26 febr vroeg Oekraïne aan het IMF een lening van 13 miljard dollar. Het IMF gaat akkoord om haar experten terplaatse te sturen om de voorwaarden te onderzoeken. Het recept van het IMF is gekend: geld in ruil voor verkopen van openbare bezittingen op de privé markten (Griekenland, Portugal, Spanje,...): http://www.michelcollon.info/Ukraine-la-nouvelle-proie-du-FMI.html?lang=fr

  • door Frank Roels op donderdag 27 maart 2014
  • door Jan Moerman op woensdag 17 september 2014

    Ik had gisteren een discussie over de regering met een vriendin uit Zaporishsha (niet zo ver van Donetsk). Ik gebruikte argumenten uit dit artikel om haar te wijzen op de gevaren van de nieuwe regering, ze wou er niet van weten, ze zei ondermeer: "I voted Oleg Tjahnibok he is real nationalist". Toen heb ik opgezocht hoe het zat met Bandera, die hier als collaborateur aangehaald wordt, maar wat ik op wikpedia vond lijkt toch genuanceerder: "Na zijn vrijlating werd hij aanvoerder van het Oekraïens Opstandelingleger, de OePA. De OePA leverde strijd tegen de nazi's, het Rode Leger, Russische partizanen en het ondergrondse Poolse leger. Gedurende een korte periode vormde de OePA met de nazi's een alliantie tegen de Russen. Tot in de vroege jaren vijftig bleef Bandera strijden tegen de Poolse communisten en de Sovjet-Unie.". Eerst dus strijd tegen de Nazi's en daarna een alliantie: opportunisme, wellicht? Graag nog wat verduidelijking hierrond, aub. Hij blijkt in Lviv een standbeeld te hebben maar het wordt wel constant bewaakt...

    • door Lode Vanoost op woensdag 17 september 2014

      Wikipedia is zeker nuttig voor het snel vergaren van informatie. Zeker met politiek gevoelige thema's moet je wel wat opletten. Vergeet niet dat Wikipedia niet wetenschappelijk wordt ondersteund. Ik gebruik het zeker ook, bijvoorbeeld voor het snel vergaren van landeninformatie is het OK. Voor figuren als deze Bandera is het toch best dingen dubbel te checken; hij was naast extreem-rechts ook een platte opportunist die zijn kar keerde wanneer het hem uitkwam. Toen de Duitsers aan de verliezende hand waren, hebben heel wat Oekraïense collaborateurs eieren voor hun geld gekozen, Bandera was zeker geen uitzondering (overigens kwam dit soort opportunistisch gedrag ook hier voor op het einde van de oorlog).

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties