Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

Ja, ik wil steunen

Sluit dit venster

about
Toon menu
Opinie

Etienne Vermeersch en ‘die Muslimfrage’: moraliseren versus filosoferen

Etienne Vermeersch blijkt in zijn standpunten over islam niet enkel allerhande feitelijke fouten te begaan, maar ook qua filosofische methode stevig tekort te schieten. Een kritiek van een vakgenote.
zondag 12 mei 2013

Er stond vorig weekend een interview met moraalfilosoof Etienne Vermeersch in De Standaard, dat voornamelijk ging over de ‘hoofddoekenkwestie’. Zoals bekend is Vermeersch tegen het dragen van een hoofddoek voor moslima’s aan een overheidsloket.

Hij noemt zichzelf in het interview een 'goed filosoof'. Wie de argumenten van Vermeersch analyseert, kan echter niet anders dan constateren dat die ernstige denkfouten bevatten en dus veel dichter bij een niet-filosofisch ‘moraliseren’ komen dan bij degelijke ‘philosophy in action’.

Vermeersch’ argumenten zondigen tegen een ‘rationele redenering’ op drie vlakken: op kennistheoretisch vlak, op ethisch vlak en op theologico-politiek vlak. Laten we even de drie argumenten overlopen.

Kennistheoretische fout

De strijd tegen de hoofddoek is volgens Vermeersch een strijd tegen de 'radicale islam'. Een biologielerares met een hoofddoek aanvaardt hoogstwaarschijnlijk de evolutietheorie niet, beweert hij. Hoofddoeken functioneren dus als een soort ‘etiket’ dat op het voorhoofd van een vrouw geplakt wordt en verwijst naar opinies zoals "dat een man zijn vrouw mag slaan", "dat op geloofsafval de doodstraf staat", of "dat veelwijverij toegelaten is".

Daarmee gaat Vermeersch, zonder enige argumentatie, in tegen wat de epistemologie al sedert Augustinus van Hippo weet: er is een essentieel verschil tussen een teken en waar dat teken naar verwijst. Tekens zijn per definitie meerduidig (als dat niet zo was zou de enig geldige betekenis van verkeerstekens niet bij wet moeten worden vastgelegd).

Dat geldt natuurlijk ook voor religieuze symbolen. Voor Vermeersch lijken die te werken als een rode lap op een stier: van zodra hij een hoofddoek ziet, vreest hij onmiddellijk te maken te hebben met opinies die verdedigd werden door de leiders van de Iraanse revolutie of de Moslimbroederschap tijdens haar beginjaren.

Dat 'vermoeden', zoals hij die angst liever noemt, is voldoende om het teken zelf aan te vallen en via de wet te elimineren. Dat onderzoek heeft aangetoond dat de betekenis van de hoofddoek heel uiteenlopend is (van een rebelse act eigen aan moslimadolescenten via een bevestiging van het recht op een gematigde islam in het Westen tot een teken van onderwerping aan de echtgenoot) gaat het iconoclasme van Vermeersch liefst uit de weg.

Zijn persoonlijke interpretatie ervan is voor hem voldoende om eenzijdig te beslissen welke betekenis een hoofddoek al dan niet heeft. Het is bijzonder merkwaardig dat een 'goed filosoof' een dergelijke fundamentele epistemologische fout maakt.

Ethische fout

Een tweede drogredenering in Vermeersch’ opinie: omdat er in het verleden weinig moslimvrouwen (en dus weinig vrouwen met hoofddoeken) in België woonden, moet de hoofddoek nu bij wet verboden worden.

Hij verwart daarbij wat filosofen het de iure en de facto noemen: het feit dat er in het verleden geen moslimhoofddoeken aan de Belgische loketten te zien waren (de facto) wordt plots als voldoende voorwaarde aangegeven om een nieuwe norm aan de maatschappij op te leggen, waarbij hoofddoeken verboden worden (de iure).

Je kan zo’n wetgevende beslissing onmogelijk gaan verantwoorden met een eenvoudige verwijzing naar het verleden. Zelfs mocht iets een norm geweest zijn in het verleden, dat feit op zich volstaat hoegenaamd niet om het te verrechtvaardigen als norm in de toekomst.

Als dat wel zo zou zijn, zou je bijvoorbeeld morgen vrouwen stemrecht mogen ontzeggen, louter omdat het in 'onze cultuur' gedurende eeuwen de norm was dat vrouwen niet mochten stemmen. Vermeersch’ argument wordt hier dus heel makkelijk weerlegd via een reductio ad absurdum. Ethisch gezien zijn feiten en normen twee totaal verschillende dingen.

Theologico-politieke fout

Een laatste argument dat Vermeersch aanhaalt, is dat omdat er een radicaal fundamentalistische stroming binnen de islam bestaat (en binnen het Jodendom, en binnen het christendom), alle religieuze symbolen automatisch de betekenis hebben die die minderheid er wil aan geven.

Dit soort reductio ad extremum van het ‘religieuze feit’ begaat niet alleen een gigantische theologische fout (het miskent het feit dat de meerderheid van de bijna twee miljard moslims helemaal geen litteralistische interpratie van de Koran aanhangt), maar ook een banale logische fout, onder filosofen bekend als pars pro toto: een deel voor het geheel nemen.

Het is vreemd dat een 'tolerante vrijzinnige' zich zo makkelijk tot oversimplificatie leent. Door een complexe realiteit te reduceren tot één onderdeel ervan doet Vermeersch au fond exact hetzelfde als de (theologische gezien weinig onderbouwde) fundamentalistische moslims.

Erger nog: hij functioneert hierdoor als een soort megafoon voor de minderheid fundamentalisten die wanhopig probeert hun interpretatie als de énige ware te doen aanvaarden. Het gaat hier dus ook om een heel ernstige politieke fout: zonder enige kritische afstand neemt Vermeersch enthousiast deel aan de constructie en verspreiding van de mythe dat de échte moslim een fundamentalistische moslim zou zijn.

Vermeersch maakt bovendien ook een opmerkelijke juridische fout, wanneer hij stelt dat omdat hij als rabiate antihoofddoeker geen deel zou mogen uitmaken van een literaire jury die oordeelt over het werk van een gesluierde moslima, zo’n vrouw ook niet aan een overheidsloket mag zitten.

Waar het overduidelijk is aangetoond dat Vermeersch schrik heeft van hoofddoeken omdat hij die spontaan (en onterecht) met religieus fundamentalisme associeert, is het in de praktijk helemaal niét bewezen dat gelijk welke moslima die een hoofddoek draagt er fundamentalistische opinies op nahoudt én die verder ook op zo’n manier in haar werk laten tussenkomen dat ze haar professionele neutraliteit verliest.

In een grondwettelijke democratie ben je pas schuldig als je schuld bewezen is. Dat een burger, op basis van een angstig amalgaam, vreest en zelfs gaat vermoeden dat een moslimvrouw haar job niet op een competente manier zal uitvoeren, kan hoegenaamd géén argument zijn om haar bij wet de toegang tot een overheidsjob te verbieden.

De angst die uit het interview met Vermeersch spreekt, is duidelijk ook die van een deel van de Vlaamse bevolking. Zoals Vermeersch zelf aangeeft: ze verwijst naar een behoorlijk traumatiserende variant van het katholicisme waar veel mensen van zijn generatie en jonger in Vlaanderen mee geconfronteerd zijn.

Maar je kan in een democratie niet verwachten dat wetten goedgekeurd worden gebaseerd op angst alleen. Vermeersch verliest duidelijk zijn uitmuntende vaardigheden als filosoof wanneer hij zich in dit debat gooit.

We kunnen alleen maar hopen dat hij en andere Vlamingen eindelijk eens 'oog in oog' met gesluierde moslima’s gaan komen te staan, zodat dit soort paniekreacties kan worden getemperd door enige realiteitszin. En hoe zouden zo’n ontmoetingen kunnen gebeuren, ware het niet via een banaal contact aan een overheidsloket …?

Anja Van Rompaey

Anja Van Rompaey is filosofe, onderzoeker aan het Interdisciplinair Centrum voor de Studie van Religies en Laïciteit, Université Libre de Bruxelles; zij is ook lid van de Vooruitgroep.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

45 reacties

  • door erik l op zondag 12 mei 2013

    Ik werk al jaren in een academische,(natuurlijk) mannelijke omgeving. Als ik zie hoe hormonaal vele professoren reageren op jonge, vrouwelijke studenten, denk ik soms dat die beter een bourka zouden moeten dragen indien ze dan op hun kennis en kunnen zouden worden beoordeeld, en niet op hoe ze eruit zien. Als je 40-50-60-jarigen zich puberaal wil zien gedragen, kom dan maar eens af.

    • door Meera op zondag 12 mei 2013

      Uw reactie is geniaal :)

    • door froels op maandag 13 mei 2013

      Aan welke universiteit werkt u? Ik maakte ook al mee, dat studenten overtuigd zijn dat mooie meisjes met een korte rok méér punten krijgen.

    • door JanBlommaert op zondag 12 mei 2013

      Mohamed, je reacties hebben niets te maken te hebben met het thema, en alles met een persoonlijke frustratie of vendetta naar dewelke we het raden hebben. Schrijf jouw visie op de zaken eens uit in een goed onderbouwd stuk. We zullen het allemaal met veel aandacht tot ons nemen, beloofd.

    • door erik l op zondag 12 mei 2013

      Beste Mohamed,

      de mensen die hier in België de emmancipatie hebben verwezenlijkt zijn niet zij die zijn uitgeweken,maar zij die hier gebleven zijn, en gevochten hebben tegen de uitbuiting. Het zijn niet de emigranten die het hier hebben veranderd. Misschien kan dit een les zijn Ook in "jouw" land gelden dezelfde regels Verzet leidt tot resultaat, volgzaamheid tot onderwerping..Trek je conclusies !!!

    • door anja op zondag 12 mei 2013

      [title]Beste Mohamed, het probleem[/title]Beste Mohamed,

      het probleem heeft natuurlijk niets te zien met Etienne Vermeersch als persoon (noch met skinheads of BOEH! of de Marokkaanse koning), maar met drie specifieke argumenten die in het DS artikel staan, die in Vlaanderen héél vaak gehoord worden, en soms beschouwd worden als zijnde filosofisch coherent en dus 'rationeel' enkel omdat ook een bekend filosoof ze nu overneemt. Ik heb in bovenstaand artikel aangetoond waarom deze drie argumenten filosofisch gezien duidelijk niét correct zijn. Elk argument dat mijn argumenten weerlegt is dan ook meer dan welkom.

      Dit gezegd zijnde, indien U op de hoogte bent van objectieve studies in Marokkaanse antropologie over het gebruik van hoofddoeken, dan interesseert het mij zeker te weten aan welke studies U meer bepaald denkt.

      Vriendelijke groeten, Anja

    • door jorisv op maandag 13 mei 2013

      Ah bon. alle vrouwen met een hoofddoek zijn dus marokkaans? ik ken er wel een paar, in gent en omstreken bijvoorbeeld, die bij het horen van dergelijke onnozelheden zouden steigeren. maar een beetje meer ter zake: dat vermeersch zo goed mogelijk argumenteert wordt hier niet bevraagd. maar hier wordt uitgelegd waarom Vermeersch' "zo goed mogelijk" beneden alle peil is. dat is nog iets anders dan "bashen". of, in jouw minder hoffelijk taalgebruik: "wie er niets van verstaat kan beter zijn mond houden".

    • door Tine Kalis op maandag 13 mei 2013

      Ik stel voor dat u uw eeuwigdurende oorlog met Marokko ergens anders uitvecht. Andere fora lenen zich daar veel beter toe dan DWM. Seniorennet;bv. Ik suggereer alleen maar iets. Dat wil niet zeggen dat u hier uw mond moet houden zoals u andere forumschrijvers afdreigt.

    • door Tanguy op maandag 13 mei 2013

      "Dit heeft niets met filosofie maar alles met Marokkaanse antropologie te maken". Zo'n reactie doet enigszins denken aan hoe dictators zich verdedigen in internationale politiek: "Dit is een interne kwestie, moei u er niet mee." Juist filosofie kan helpen om te reflecteren over het eigen standpunt: een definitief 'juist' oordeel is er niet. Om mediatieke redenen verzwijgt E. Vermeersch dat liever.

      • door JanBlommaert op maandag 13 mei 2013

        Zo Mohamed, daarmee is het nu allemaal eens gezegd nietwaar? Ik hoop dat het goed aanvoelt. Ik noteer dat standpunten zoals de mijne en die van Tine Kalis in jouw ogen 'blanke percepties' zijn en dat jij daar problemen mee hebt. Ik heb problemen met de jouwe, maar niet omdat jouw standpunten een kleur hebben, wel omdat ze geraaskal zijn. Aan debatten die gaan over de kleur van argumenten of hun dragers doe ik al lang niet meer mee, net zo min als aan een vertoog van 'objectieve bondgenootschappen', 'politieke propagandisten' en andere complotterij. Nogmaals: hou op met kankeren over het ongelijk van anderen, we kennen het wijsje zo onderhand; bewijs je eigen gelijk: schrijf eens je eigen analyse uit. We zullen ze, weliswaar en jammer genoeg middels 'blanke percepties' op haar merites beoordelen.

        • door Gio op dinsdag 14 mei 2013

          Ik heb nog net mr Talhaoui zijn reactie kunnen lezen, wat is er gebeurd dat deze verdwenen is?

  • door HoD op zondag 12 mei 2013

    Laat ik mijn zienswijze samenvatten. De kans dat een hoofddoekdraagster de evolutieleer verwerpt is groter dan de kans dat een niet-hoofddoekdraagster(moslima) de evolutieleer verwerpt. Als ik voor een loket sta, zal ik de vraag stellen of de ambtenaar akkoord gaat met de evolutieleer of niet. Tevens ben ik de mening toegedaan dat niet fundamentele gelovigen, die geen of weinig tegenspraak geven aan fundamentele gelovigen, de fundamentele geloofsbeleving mee in stand houden en dus ten dele mee aansprakelijk zijn voor de door de fundamentele gelovigen aangerichte schade (zowel fysisch als emotioneel als cognitief etc). Als ik voor een loket sta zal ik de vraag stellen of de ambtenaar voldoende in het werkt stelt om religieus fundamentalisme te veroordelen.

    Nu de essentie, wat nooit aan bod komt in de media. Dus ja, mensen zoals Etienne Vermeersch zijn nodig om de maatschappij er bewust van te maken dat met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid er geen god is en dat we er ons leven niet moeten naar inrichten noch mogen toestaan dat gelovigen buiten hun private sfeer ermee te koop lopen.

    • door anja op maandag 13 mei 2013

      Beste Johan,

      1. Er is geen ENKEL wetenschappelijk bewijs van het bestaan of niet bestaan van goden.

      2. Als u de tijd heeft om, wanneer u bij een overheidsloket komt, een religieus debat te beginnen, én als u het geluk heeft dat de loketbediende werkt voor een baas die besloten heeft zijn bedienden te betalen om allerhande filosofische discussie aan te gaan in plaats van hun job te doen, dan zou het zeker interessant zijn om 'ns aan alle mensen die aan een overheidsloket werken te vragen welke levensbeschouwelijke visie ze aanhangen en waarom, wat ze vinden van de misdaden die in naam van die visie historisch gezien begaan zijn, en wat ze vinden van een aantal hedendaagse wetenschappelijke theorieën (of ze ze kennen, of ze ze correct kunnen samenvatten, enz.). Maar als u wérkelijk geïnteresseerd bent in dit soort vragen, zal het wellicht iets efficiënter zijn (én iets aangenamer voor de mensen die achter u in de rij staan ...) de studies die op dat vlak bestaan te consulteren.

      3. Als ooit wordt aangetoond dat alle Belgen die maar weinig af weten van de evolutietheorie tegelijk ook niet in staat zijn op een competente manier een job aan een overheidsloket uit te oefenen, dan zou een wet die overheidsambtenaren verplicht de evolutietheorie te kennen misschien wel interessant kunnen zijn. Ondertussen is het echter veel waarschijnlijker dat een doorsnee loket beamte sowieso een weinig adequaat idee van de evolutietheorie en heel wat andere wetenschappelijke theorieën heeft, los van zijn levensbeschouwelijke visie, en de Belgische administratie desondanks haar werk min of meer correct lijkt te doen. In dat geval is er geen gegronde reden om het voor een deel van de Belgische vrouwen illegaal te maken een job als loketbediende bij de overheid uit te oefenen, of haar die kans bij wet te beroven.

    • door Gio op dinsdag 14 mei 2013

      [title]Selectief denken? Een schepen[/title]Selectief denken? Een schepen is in Brussel ontslagen omdat hij weigerde de hand te schudden aan een belangrijke PS vrouw. Men associeert hem in het artikel met islamfundamentalisme, men heeft het zelf over "extremistisch gedrag".

      De manier waarop u gelooft in kansberekening en evolutieleer zou evenwel als extremistisch gedrag aangestempeld kunnen worden. Als u de hand uitreikt naar een orthodoxe, joodse vrouw, is de kans groot dat ze u niet eens bekijkt.

      Als iemand voor de overheid een administratieve job uitvoert, is het dan zo cruciaal dat u hen die vraag stelt? Wie, volgens u, heeft dan het grootste probleem? De gesluierde vrouw of...?

  • door Robrecht Vanderbeeken op zondag 12 mei 2013

    Deze tekst werd eerst aangeboden bij de redactie van De Standaard, zonder reactie. Joël De Ceulaer, interviewer van dienst en compagnon de route van Vermeersch, was telefonisch niet bereikbaar op de officieel opgegeven telefoonnummers. Waarvan akte.

    • door Robrecht Vanderbeeken op maandag 13 mei 2013

      Toch nog een vervolg in DS: Joël De Ceulaer interviewt snel wat moraalfilosofen van de UGent, o.a. de jonge schildknaap van Vermeersch, Maarten Boudry, om 'het debat' te kaderen binnen twee stromingen in de vrijzinnigheid: de gematigden en de radicalen van het Nieuwe Atheïsme. Om het toch vooral niet over het dwalend denken van Vermeersch te moeten hebben, over de blaam als radicale krant dat ze dergelijke onderwerpen zonder tegensprekelijk debat op- en afvoeren, of over de politieke-economische en sociaal-economische spanningen die tot dit non-debat leiden (en dewelke dit debat buiten beeld wil houden). De 'open brief aan Vermeersch' die net op DWM verscheen, vat het mooi samen en biedt een ander venster op de zaak.

      Waarom heeft DS een ombudsman? Omdat zij deontologie belangrijker vinden dan andere kranten? Nee, omdat ze meer nood hebben aan een excuus-structuur om hun eigen knoeiwerk wat op te vangen. Tom Naegels, biechtvader van dienst, benieuwd of hij iets over deze kwestie te vertellen heeft, vol van genade.

      Als DS dan toch een debat over vrijzinnigheid wil, waarom Pinxten, De Cauter, Maly of Blommaert dan niet eens interviewen? Te complex voor de lezer, te kritisch? Mag niet van Barones Doornaert (die vandaag weer wat zuur over de Arabische lente mag mopperen)? En Iran zou aan massaregie doen, onze vrije media niet? lachwekkend gewoon, als het niet zo 'achterlijk' was.

  • door Meera op zondag 12 mei 2013

    Ik ben het grotendeels eens met uw artikel, zeer goed geschreven overigens. Alleen dit : zelfs al zou een moslim de Koran letterlijk nemen, dan nog laat dat extremisme en vrouwenhaat niet toe. Het probleem ligt hem in het isoleren van verzen. Een extremist of vrouwenhater die graag beroep wil doen op de religie om zijn stellingen te staven isoleert bewust Koranverzen en houdt geen rekening met die verzen die een beperking vormen (of een uitbreiding) op dat welbepaalde vers. Zij kiezen er m.a.w. enkele verzen uit, en negeren andere. Niet meteen de eigenschap van een goed moslim, als moslim hoor je de GEHELE Koran te aanvaarden als spirituele gids in je leven, en dus bijgevolg rekening te houden met intertekstualiteit. Bovendien grijpen extremisten vaak naar de sharia, niet naar de Koran. Logisch, de sharia is een instrument die toelaat om meningen, consensussen ('ijma in het Arabisch) boven de Koran te plaatsen als gezaghebbend. Wederom, niet meteen islamitisch verdedigbaar als je het mij vraagt. Maar toch gebeurt het. Een perfect voorbeeld is de wet op scheiding. Voor de sharia volstaat het om driemaal een bepaalde spreuk te herhalen, en men is verlost van de echtgenote, om eender welke triviale reden. De Koran echter gaat fel tekeer tegen mannen die om een onnozele reden van hun vrouw scheiden. Er is dus een groot verschil tussen de juridische Islam en de religieuze Islam. Wat toegelaten is in de sharia is vaak verwerpelijk volgens de Koran, en omgekeerd.

    • door Gio op dinsdag 14 mei 2013

      De sharia is ook niet dezelfde overal. In Iran zijn er die beweren dat ze onder shariawet leven en dat dat een heel goed bewind is met respect voor vrouwen! Overigens wordt ons beeld van de Arabische wereld beïnvloed door Saoedische koningen (die geen respect hebben van hun volk) en andere dictaturen die door Westen-gesponsorde coup d'états aan de macht gekomen zijn.

      De gedachte dat er zelfs een betekenisvol (lees: invloedrijk) deel van de moslims dezelfde extreme mentaliteit heeft als er in de media verschijnen, is fout. Op DWM is het verschenen: men heeft het constant over kinderen in Syrië, ouders van kinderen in Syrië, terwijl mijn lagere school meer mensen telde (en dus meer "belang" had in de maatschappij) (180 leerlingen vs 85 huurmoordenaren naargelang de bronnen).

      Dat de mainstream media on wereldbeeld verdraaien is algemeen geweten, dat ze informatie uitvergroten of verkleinen is ook gekend; soms is het moeilijk om de impact ervan naar zijn juiste waarde in te schatten.

  • door Rudi Dierick op zondag 12 mei 2013

    Anja Van Rompaey probeert Vermeersch filosofische les te geven -waartoe die met sommige simplismen en zijn verregaande afkeer van religie ook gemakkelijk aanleiding geeft- maar ze begaat zelf ook behoorlijk wat redeneerfouten!

    Over Anja's redeneerfouten dan maar: 1. Ze meent blijkbaar dat een verbodsbepaling pas mag nadat is aangetoond dat een bepaalde schadelijke actie in alle omstandigheden zou gebeuren als zo'n verbod er niet is: een hoofddoekverbod zou pas mogen als bewezen is dat ALLE moslima's extremisten zijn. Met zo'n redenering mag je ook geen maximumsnelheid opleggen omdat er héél zeker chauffeurs zijn die nog veilig kunnen rijden aan hogere snelheden dan die maxima!

    2. Ze meent dat het volstaat om de argumenten van 'één opponent' te ontkrachten (of ze denkt dat te doen)à, omdat haar eigen voorkeur / stelling, namelijk dat de hoofddoek wel moet kunnen achter het loket, daarmee bewezen is.

    Ondertussen geeft ze echter géén enkel argument noch een concreet voorstel voor de bestrijding van de meervoudige problemen van openbare orde die wel degelijk door de hoofddoek veroorzaakt worden.

    • door lodewijk op maandag 13 mei 2013

      Vergelijkingen durven al eens mank lopen. Maar wat een verbod op het dragen van een hoofddoek met een snelheidsbeperking heeft te maken, blijft mij tot hiertoe een raadsel. Dat overdreven snelheid een ernstig risico is voor de chauffeur en voor het leven van medemensen, is door ontelbare studies aangetoond en zoals voor elk risico zal het instellen van grenzen de probabiliteit van ongewenste effecten verminderen. Ik ben onwetend over het bestaan van studies die aantonen dat het dragen van een hoofddoek in ons land een ernstig veiligheidsrisico betekent voor hoofddoekdraagsters of voor andere niet hoofddoekdraagsters of zijn er duidelijke aanwijzingen dat hoofddoekdraagsters aan het loket statistisch duidelijk ondermaats presteren in vergelijking met niet hoofddoekdraagsters? Indien deze studies bestaan en indien er een causaal verband kan aangetoond kan worden met het dragen van de hoofddoek, dan dient er overwogen te worden om deze te verbieden.

    • door Sebastian op maandag 13 mei 2013

      Ik zie de grap er niet van in.

      1. Analogieën kunnen veel zaken helpen verhelderen, maar ze moeten wel correct zijn. Een snelheid is immers rechtstreeks gevaarlijk, terwijl een hoofddoek dat niet is. Een verantwoorde en ervaren chauffeur die tegen 300 km/u moet remmen voor overstekend wild (ik zeg maar iets), zal meer risico lopen en veroorzaken voor medebestuurders dan iemand die maar 80 km/u reed. Te snel rijden is de oorzaak van meer en gevaarlijkere accidenten. Stel daarentegen dat ik aan een loket werk met een hoofddoek of zonder een hoofddoek, dat maakt niets uit voor de veiligheid, zelfs al ziet u er een (in mijn ogen onware) correlatie tussen. Een juistere analogie zou deze zijn: Stel dat proportioneel meer BMW's in accidenten voorkomen, dan bewerkstelligt dit een correlatie tussen veiligheid en accidenten, hoewel het automerk zelf niet uitmaakt voor de kwantiteit van accidenten (of toch verwaarloosbaar weinig). Je mag volgens de redenering geen automerken verbieden omdat er heel veel chauffeurs zijn die nog veilig kunnen rijden met zo'n merk". Is dat dan zo absurd voor u? Bovendien zegt u, niet Van Rompaey, dat een verbod wél zou mogen als alle moslima's extremisten zouden zijn. Ze zegt enkel dat EV een ongeoorloofde veralgemening maakt of vooronderstelt die manifest onwaar is.

      2. Waar haalt ze de weerlegging van EV's argumentatie aan om haar eigen mening te bewijzen? Ik lees nergens, die causale relatie die u haar toeschrijft, heb ik het misschien gemist? Ze is inderdaad een andere mening toegedaan, maar ik lees nergens dat ze zegt dat die mening bewezen is omdat ze EV weerlegd heeft? Misschien deelt ze gewoon haar morele opvatting mee zonder zich te verschuilen achter een potsierlijk pseudo-intellectueel betoog?

      U gaat er misschien van uit dat er ongelooflijk veel problemen zijn die veroorzaakt worden door hoofddoeken, maar niet iedereen is die mening toegedaan. Ik ben nog nooit gebeten door een hoofddoek en ik heb nog nóóit iemand uit mijn kenniskring horen klagen over een probleem in verband met hoofddoeken of religie. Dat belachelijke kledingsprobleem is voor mij en voor vele anderen een non-issue. Het wordt tijd dat men die pseudoproblematiek geen aandacht meer geeft, en zich eens focust op echte problemen.

  • door Jan Bpt. van Wijck op maandag 13 mei 2013

    1. Graag vernam ik welke bronnen AvR heeft voor de bewering "het feit dat de meerderheid van de bijna twee miljard Moslims helemaal geen litteralistische interpratie van de Koran aanhangt". In een artikel dat op kennistehoretische argumenten berust verwacht ik de wel terug te vinden. 2. Jammer genoeg miskent AvR of gaat ze alvast niet op het feit dat Vermeersch heel duidelijk een onderscheid maakt tussen de islam als systeem en de 'gewone' moslim. Misschien heeft AvR argumenten om te stellen dat dat onderscheid niet kan worden gemaakt, maar in dit artikel maakt ze zelf dat onderscheid terwijl ze Vermeersch verwijt dat niet of verkeerd te doen.

    • door Gio op dinsdag 14 mei 2013

      [title]in antwoord op punt 1: Waarom[/title]in antwoord op punt 1: Waarom gelooft u dit niet? Hebt u noemenswaardige artikels die het over twee miljard moslims hebben? Een beetje naief geloof in de mensheid is hier op zijn plaats... Moesten moslims zo overtuigd zijn als de massamedia ons doen geloven zou de boel hier al lang op het ontploffen staan (en niet 1x per jaar in brussel en 1x per jaar in antwerpen).

      Er is nu al JAREN (sinds 9/11) een haatcampagne tegen moslims aan de gang, systematisch kan men niet genoeg voorbeelden vinden van moslims die extremer zijn dan de anderen. Dat ze geen volgelingen vinden, dat ze niet geloofwaardig of realistisch zijn, daar weigert men over te schrijven maar men slaagt er wèl in om het merendeel van de bevolking te doen geloven dat moslims slecht zijn. Van die bevolking, gelooft het moslim-deel dat ze in een maatschappij zitten waar ze constant met de vinger gewezen worden zonder echt (als groep dan) schuldig te zijn.

      Zeker, de stereotypes (profiteur van het systeem oa) komen van ergens en moeten dus ergens een fond waarheid bevatten, maar laten we eerlijk wezen: deze personen in kwestie zijn persoonlijk schuldig aan bepaalde voorvallen maar men kan ze niet als groep met de vinger wijzen. Bijgevolg is het eigenlijk best wel erg dat men u moet bewijzen dat de stelling "het feit dat de meerderheid van de bijna twee miljard Moslims helemaal geen litteralistische interpratie van de Koran aanhangt" waar is... Is het merendeel van Antwerpen VB-fascistisch? Neen, waarom moet niemand dat bewijzen?

  • door RH op maandag 13 mei 2013

    Akkoord met het artikel. E. Vermeersch EV beweert zich losgemaakt te hebben van de dictatuur van de absolute waarheid van de katholieke kerk. Maar geeft alleen een andere en tegengestelde inhoud aan een even absolute waarheid, ditmaal 'neutraal, seculier, vrijzinnig, humanistisch'. De inhoud is vernieuwd maar het kader is gebleven.

    De waarheid van EV laat geen andere interpretaties toe, ze is totalitair en zuiver. Ze past in een reeds duizenden jaren intolerante houding van het christelijke westen, dat die houding wereldwijd heeft trachten op te leggen, veelal met geweld.

    Het middel is erger dan de kwaal. Eerst worden overdreven kledingvoorschriften opgelegd aan ambtenaren. Dan wordt zoiets uitgebreid tot iedereen die zich op straat vertoont want anders 'provoceert' men mensen met een verschillende mening. Het eindigt in 'een 1984', in een heerlijke, nieuwe en in alles conforme wereld. In naam van de vrijheid en de verdraagzaamheid worden vrijheid en verdraagzaamheid vernietigd, aan banden gelegd, gereglementeerd. Niet ten bate van het algemeen maar zoals in elke dictatuur ten bate van de machtigen, van de elite.

  • door Rikm op maandag 13 mei 2013

    ...al met een "godwinneke" begint, dan zet je de rest van de tekst natuurlijk in een slecht daglicht. En als je dan meteen een moraalfilosoof verwijt, dat hij de moraal bij zijn argumentatie betrekt, dan heb ik eigenlijk niet veel zin meer om verder te lezen. Maar goed, ik ga hier te weten komen welke grove denkfouten professor Vermeersch gemaakt heeft in zijn argumentatie tegen hoofddoeken aan het loket. Ik ben toch wel benieuwd.

    Kennistheoretisch.

    Dat de verwijzing van Vermeersch naar de evolutietheorie een voorbeeldje was in de uiteenzetting in Reyers Laat heb ik intussen begrepen, maar blijkbaar die hele Vooruitgroep jammer genoeg niet. Wat ze wel begrijpen is dat die hoofddoek een "etiket" is. Dat klopt, ik noem het hier en daar zelfs een banier van de conservatieve islam. En die conservatieve islam, of noem hem orthodox of fundamentalistisch, proclameert nogal wat lelijke dingen. Zoals er in deze tekst een paar worden opgesomd. Wat Augustinus of verkeersborden daarbij komen doen is me niet meteen duidelijk. Ik lees in elk geval dat de schrijfster op eigen houtje "angst" in de schoenen van Vermeersch wil schuiven. Met welke andere reden, dan de argumentatie van Vermeersch te ondergraven? Is Vermeersch bang? Heeft hij "angst"? Ha ja, wacht, dat moet wel, want dan kan je hem op een gegeven ogenblik "islamofobie" aanwrijven. En daar ging Anciaux iets aan doen. Als de professor zelf over "vermoeden" wil spreken, dan schat hij zichzelf verkeerd in. De schrijfster weet het beter: het is angst en niets anders dan angst. Een fobie!

    Intussen is zijn vermoeden juist. Want het teken blijft het teken, wat Mevrouw Vooruitgroep ook moge beweren. Een ronde blauwe plaat met een witte fiets betekent altijd dat je daar met je rijwiel moet rijden. Ook al staat dat bord midden in een bietenveld. En zo staat een hoofddoek dragen altijd symbool voor een conservatieve interpretatie van de Koran, zelfs al voert de draagster ervan in het weekend actie met Femen.

    Ik kan me van de gedachte niet ontdoen dat de denkfout bij Mevrouw Anja Van Rompaey ligt en niet bij Professor Vermeersch.

    Ethisch

    Laten we beginnen met duidelijk te stellen, dat er een verschil is tussen een bewijsvoering uit het ongerijmde en een ongerijmde bewijsvoering.

    Een groot deel van de bevolking stelt vast dat een minuscule minderheid plots eisen stelt qua het dragen van een hoofddoek in de publieke sector. En dat grote deel van de bevolking vindt dat geen goed idee. Niet "omdat het vroeger anders was", maar omdat men hier en nu die overtuiging is toegedaan. C'est tout. Heel dat gedoe over vrouwenstemrecht enzo is flauw.

    Theologisch en politiek

    Als ik het goed begrijp spreekt professor Vermeersch het vermoeden uit (wat hier eerder ten onrechte "de angst" werd genoemd) dat een conservatieve interpretatie van de klederdracht onlosmakelijk gepaard zal gaan met een conservatieve (een orthodoxe, een fundamentalistische) interpretatie van andere Koranverzen. Men kan daarbij niet in het hoofd van een individu kijken, maar het omgekeerde zou vreemd zijn, als dat individu die keuze van klederdracht uit vrije wil heeft gemaakt. Als die keuze door derden ("de mannen") werd afgedwongen, dan is dat ontegenzeggelijk verwerpelijk. Het lijkt me dan ook niet de bedoeling om te verklaren dat elke echte moslim een fundamentalistische moslim is, maar eerder dat je een echte moslim kan zijn zonder conservatieve lezing van de Koran (in casu de verzen met kledingvoorschriften, die er overigens ook voor mannen zijn).

    Waarna de tekst opnieuw de tegenpartij en met haar een "deel van de Vlaamse bevolking "angst" en zelfs "paniek" in de schoenen wil schuiven. En natuurlijk een gebrek aan realiteitszin. Op die manier die tegenpartij te labelen in afwachting van de misplaatste aanval op de zelf verzonnen islamofobie. Om met die psychiatrische term dan blijkbaar een stuk zeggenschap te ontnemen aan diegenen die het liefst de godsdienst uit onze seculiere samenleving zouden zien verdwijnen...

    • door danielverhoeven op maandag 13 mei 2013

      Beste Rik,

      Je hebt het blijkbaar niet zo begrepen op de meerduidigheid van tekens en woorden aangezien je Anja Van Rompaey onterecht van een "godwinneke" beschuldigd in de titel. Daar staat inderdaad 'moslimfrage' een ironische verwijzing naar 'judenfrage', maar dit laaste begrip is alles behalve een verwijzing naar de jodenvervolging van de nazis. Het begrip 'Judenfrage' is veel ouder en heeft ook een totaal andere filosofische conotatie. Zelfs Marx heeft daarover geschreven. Zie http://de.wikipedia.org/wiki/Judenfrage#Philosophische_Wendung. Dat we op die manier hopeloos naast elkaar dreigen te discussiëren, heeft het ook geen zin in te gaan op uw andere drogredenen.

      • door Rikm op maandag 13 mei 2013

        Als je Judenfrage googled, dan krijg je umtig verwijzigingen naar het Derde Rijk. Meestal in één adem met Endlösung. Dan kan je wel beweren dat het ironisch bedoeld is, maar intussen staat het er toch maar. Zo zijn er ook altijd wel mensen te vinden die bereid zijn om nog maar eens te herhalen, dat een swastika eigenlijk een oud Indisch zonnesymbool is of zoiets. Daar zijn we ook vet mee. En omwille van die onnozelheid is het dan de moeite niet meer om inhoudelijk te reageren, al ben je leep genoeg om, zonder verdere argumentatie, mijn bijdrage als drogredenen af te doen.

        Vind je dat nu zelf een eerlijke manier van discussiëren?

        • door anja op maandag 13 mei 2013

          Zonder Google te willen bekritiseren, wou ik er enkel even op wijzen dat je onmogelijk de losse associaties van links die een automatische zoekmotor genereert als argument kan gebruiken om aan te tonen dat het debat rond de 'Judenfrage', zoals dat in het 19e eeuwse Duitsland ontstond, rechtstreeks verband zou houden met de holocaust die honderd jaar later plaats vond.

          Aangezien elders een andere lezer dezelfde spontane associatie maakte, copieer ik nogmaals mijn reply:

          "Wat de titel betreft: zoals je misschien weet wordt de term 'Judenfrage', de 'Joodse kwestie', al sedert de 19e eeuw gehanteerd. Historicus Nirenberg toonde onlangs aan hoe die 'kwestie' eigenlijk weinig te zien had met wat Joden toen werkelijk deden en dachten, en dat het debat vooral ging over HOE een aantal problemen eigen aan de 19e eeuwse Duitse maatschappij op te lossen, terwijl sommige van die problemen (een bepaalde verhouding tov geld, bv) door de meerderheid systematisch 'Joods' genoemd werden.

          Het antijudaïsme eigen aan de 'Joodse kwestie' is dus vooral een poging tot het conceptueel vorm geven aan en bestrijden van een algemeen maatschappelijk probleem, door een deel van het probleem te vereenzelvigen met een mythisch beeld van een minderheid van de burgers.

          Belangrijk hierbij is ook dat ZOWEL rechts als links toen dit soort mythevorming zonder enig kritisch denken overnam (Karl Marx is een goed voorbeeld aan linkerzijde). Dit soort fenomeen is dus helaas niét beperkt tot extreem-rechtse kringen (of nazi kringen), maar is een amalgaam dat ook vaak aan linkerzijde voorkomt. Zoals de argumenten die Etienne Vermeersch in het DS interview naar voor bracht ook aantonen, wanneer hij een (volledig begrijpbare) anti-katholieke reflex omzet in een angst voor alles wat met religie te zien heeft, en dat op zich dan weer projecteert op één specifieke religieuze minderheid (Belgische Muslim vrouwen met hoofddoeken). Als we niet de fouten willen herhalen die intellectueel rechts én links in het 19e eeuwse Duitsland begaan hebben, dan wordt het tijd om te leren omgaan met ons eigen, niet zo fraaie Katholieke verleden in België, eerder dan die confrontatie uit de weg te lopen en dan allergisch te reageren op alles wat naar godsdienst over het algemeen verwijst."

          • door Rikm op dinsdag 14 mei 2013

            ... alsof je zelf geschrokken bent van je titel. Je hele uitleg over Marx en over de situatie van de joden in de negentiende eeuw zal op zich wel interessante stof opleveren, maar is in deze totaal irrelevant. Net zoals je opmerking dat Google op zich geen argumenten oplevert. Het ging me niet om Google, het ging er me om, dat zowat iedereen, die enig idee heeft over de recente geschiedenis, slechts aan één ding denkt als die een associatie met "die Judenfrage" leest. En dat is niét de negentiende eeuwse opinie van Karl Marx, dat weet je goed genoeg.

            Verder wil ik er wel op wijzen dat de meesten onder ons niet meer hoeven te leren omgaan met ons verleden, dat niet noodzakelijk katholiek was en niet noodzakelijk "niet zo fraai". Weze het dat het verleden van het katholicisme (wat iets anders is dan "ons katholiek verleden") uiteraard niet altijd fraai was. En nog: het is juist omdat sommigen de confrontatie niet uit de weg lopen, dat een bepaalde linkerzijde meent een hetze te moeten starten tegen godsdienstkritiek en die godsdienstkritiek voor het gemak een gezicht geven: de persoon van Professor Vermeersch. Wanneer wordt de eerste stropop met zijn masker op plechtig verbrand op de Kouter? En tenslotte: het is ieders recht om te reageren "op alles wat naar godsdienst over het algemeen verwijst". En het is misschien maar goed ook, dat een godsdienst hier niet kritiekloos zijn gangen kan gaan. Zoiets "een allergie" noemen is kwaadaardige retoriek. Een allergie is een medisch begrip. Je doet het voorkomen alsof iemand die kritiek uit op een godsdienst een zieke is. En dat is nu net wat extrimistische godsdienstbeoefenaars graag zouden hebben.

            • door anja op dinsdag 14 mei 2013

              Dus ... je argument is dat als mensen eigenlijk weinig afweten van de term "Judenfrage", dat je die niet mag gebruiken ... ? Dat komt vervaarlijk dicht bij het tegen hoofddoeken zijn omdat er op z'n minst een aantal mensen zijn die dat stukje stof onterecht meteen associëren met Moslim fundamentalisme, nee ... ?

              Onwetendheid van de bevolking is geen argument. Filosofen hebben niet als taak de bevolking naar de mond de spreken, maar een aantal historische feiten te HERINNEREN indien een deel van de bevolking die dreigt te vergeten, en zélfs ook wanneer sommige filosofen die dreigen te vergeten, en VOORAL wanneer sommige filosofen zelfs beginnen aandringen op het veranderen van de wet, om de wet meer te baseren op die onwetendheid. Plato pleitte er inderdaad voor om een filosoof aan het hoofd van de staat te zetten, maar in zijn definitie van filosofie staat dat filosofen een "verschrikkelijke liefde voor de waarheid" hebben ... .

              Heb je dat niet, en pas je je als filosoof gewoon aan aan wat niet-geïnformeerde mensen denken, dan doe je EXACT wat Moslim fundamentalisten zelf doen: tegen mensen liegen en hen niet de waarheid vertellen, enkel omdat je vreest dat ze er te onwetend voor zijn, en omdat je belangrijkste doel is dat ze het met je eens zijn, niet dat ze voor zichzelf gaan nadenken.

              Verlichtingsfilosoof Kant antwoordde daarop: "sapere aude!", "durf te weten!".

              • door Rikm op dinsdag 14 mei 2013

                ... om het feit dat je je vergaloppeerd hebt in je beeldspraak op de kap te schuiven van de veronderstelde onwetendheid van het plebs tot wie je je richt. Daarbij voorbijgaand aan het feit dat zowat iedereen, onderlegd of niet, geconfronteerd met "Judenfrage" meteen aan het Derde Rijk denkt en nauwelijks iemand aan de filosofen van de XIXde eeuw. En geef toe, toen je met de vondst van "Muslimfrage" afkwam, was dat ook niet je eerste gedachte.

                • door kubo op dinsdag 14 mei 2013

                  Bij deze bevestig ik, een notoire leek, dat ik meteen aan het derde rijk moet denken als het over "Judefrage" gaat. Prima reacties trouwens, beste Rik. Ik lees ze met veel plezier !!

                  • door Rikm op vrijdag 17 mei 2013

                    Ook hier aan tafel legt iedereen meteen de link "die Muslimfrage - die Judenfrage - de Nazi's" en dus niet met de situatie van het jodendom in de XIXde eeuw.

                    Maar blijkbaar is men in deze virtuele linkse filosofische faculteit niet echt opgezet met mijn tussenkomsten. Misschien moesten hun leden af en toe eens kijken wat er zoal op politics.be wordt gepost. Dan krijgen ze misschien een beter inzicht in het verschil tussen gefundeerde kritiek en puur racisme en islamhaat en dan zou er misschien iets meer respect op dit forum ontstaan voor wie een poging doet om een genuanceerd beeld te schetsen.

            • door lodewijk op dinsdag 14 mei 2013

              De metafoor met allergie lijkt mij in dit geval niet onjuist. Zoals ieder allergoloog weet is allergie een overdreven reactie van ons organisme tegen vreemde stoffen zoals stuifmeel of huisstofmijt, die op zichzelf niet schadelijk zijn, en in plaats van de vreemde stof te verwijderen zal deze reactie uiteindelijk eerder schade aan de gast toebrengen. Zoals ieder vrijzinnige ben ik er van overtuigd dat kritiek op godsdienst mag en moet. Maar zouden wij die kritiek niet beter reserveren voor diegenen die de godsdienst misbruiken om hun positie van macht en uitbuiting te versterken? Systematische kritiek op bepaalde etnische of religieuze groepen die de socio-economische onderlaag van onze maatschappij vormen lijkt mij nu niet direct emanciperend te werken.

  • door froels op maandag 13 mei 2013

    Ik lees bij Anja Van Rompaey: "...oog in oog » met gesluierde Moslima’s". Zijn het nu sluiers (die het aangezicht overdekken), of hoofddoeken (die het haar verbergen) ? "Gesluierd", "achter een sluier verborgen" heeft iets verdachts; media gebruiken graag deze term om angst aan te jagen. "Bruidssluier" zou nochtans positief moeten klinken; maar inderdaad, de bruid moet verborgen blijven, en je weet maar nooit wat "na het afleggen van de sluier" aan het licht komt...In het westen is een aangezichtssluier, zo een met grote mazen, in kant, met een kunstig patroon, een kledingstuk voor heel speciale aangelegenheden, zoals een huwelijk (ook voor de moeder en grootmoeder van bruid en bruidegom), en op een begrafenis. Karen Amstrong vertelt in haar "Leven van Mohamed" dat de hoofddoek ontstond als een privilege voor de vrouwen van de Profeet, dus kenteken van een hoge sociale rang. Misschien is er een verband met de traditie in het Westen?

  • door Mysjkin op maandag 13 mei 2013

    Robrecht Vanderbeeken schrijft:

    "En Iran zou aan massaregie doen, onze vrije media niet? lachwekkend gewoon, als het niet zo 'achterlijk' was."

    Met dat verschil natuurlijk dat u niet het gevang in vliegt voor het uiten van uw dissidente mening. Meer nog, u schrijft voor een alternatieve gazet die nota bene door de overheid wordt gesubsidieerd. Probeer dat in Iran eens voor elkaar te krijgen!

    • door Robrecht Vanderbeeken op dinsdag 14 mei 2013

      Net dat haalt u er uit, uit wat ik schrijf? Ok dan. Akkoord. Natuurlijk, het zou er nog aan mankeren. Het punt is dat onze zogenaamde 'vrije media' evengoed aan systematische gedachtencontrole doet, maar dan onder het mom van een eerlijk, neutraal en tegensprekelijk debat. Dat zijn gevaarlijke noodzakelijke illusies, om het met Chomsky te zeggen.

      Ik ken de situatie in Iran niet, maar het lijkt mij zeer waarschijnlijk dat de burgers evengoed dissidente informatie uitwisselen, maar dan op een andere manier. Afhankelijk van de kanalen die ze hanteren, weten zij wel wat de ideologische achterkamer van de verkregen informatie is. Dat schept duidelijkheid, helpt om een mening te vormen, veel beter dan via de postmoderne mist die wij met onze vermaakmedia moeten ondergaan. Ik begeleid dit jaar een student uit Iran trouwens, ik kan alleen maar met verbazing vaststellen dat hij bijzonder goed geïnformeerd is, en dat ik bovendien wel met veel stereotiepen over dat land zit, met dank aan onze media. (cf. mijn bespreking van de propagandafilm 'Argo')

      Trouwens, wat uw discours over joden en nobelprijzen betreft (onder de tekst van Jan Blommaert), mag ik u er aan herinneren dat de nazi's ook de superioriteit van het Arische volk dachten te kunnen aantonen met een verwijzing naar het feit dat vooral Duitse en Griekse filosofen de geschiedenis van de (Westerse) filosofie bepaalden? Mooi voorbeeld van (mannelijke) eigenwaan: de wijsgeren van andere (al dan niet orale) culturen kent men niet, dus moet men wel het centrum van de wereld zijn?

      In de filosofie is dat vandaag trouwens nog altijd deels zo, die eigenwaan. In het recente nummer van Adbusters staat er daaromtrent een knap artikel dat die 'European philosophical 'pedigree' mooi doorprikt door lange lijsten namen te vermelden van Afrikaanse, Aziatische en Arabische denkers. Als Westerse filosoof moet je dan even slikken in het besef dat je zelfs die namen niet eens kent. Oeps, lesje in bescheidenheid. Mooi tekst voor DWM trouwens (Adbusters geeft die teksten met vertraging online vrij op hun site)

      • door Mysjkin op dinsdag 14 mei 2013

        "Afhankelijk van de kanalen die ze hanteren, weten zij wel wat de ideologische achterkamer van de verkregen informatie is. Dat schept duidelijkheid, helpt om een mening te vormen, veel beter dan via de postmoderne mist die wij met onze vermaakmedia moeten ondergaan."

        De prijs die voor die duidelijkheid betaald moet worden is wel vrij groot. Dissidente journalisten in Iran werken met gevaar voor hun eigen leven of vrijheid. In onze samenleving is de media helemaal niet perfect, verre van. Ik ben vrij rechts, maar ik lees bijvoorbeeld meer DWM dan DS, omwille van de slappe, slecht gedocumenteerde kost die daar wordt opgediend. Maar, en ik val in herhaling, het hebben en publiceren van afwijkende meningen is in Belgie absoluut niet gevaarlijk, het grootste gevaar voor u is irrelevantie (en dat bedoel ik niet denigrerend, echt niet) en wat boze, soms stompzinnige commentaren, bij de artikels en opiniestukken. Ik verkies framing en onze postmoderne mist boven dit soort situaties, ook al hebben ze het voordeel van de duidelijkheid:

        http://www.mo.be/artikel/persvrijheid-iran-krijgt-opnieuw-klappen

        • door Robrecht Vanderbeeken op dinsdag 14 mei 2013

          @Jan, we wijken hier veel te ver af van het onderwerp. Bovendien is het uiteraard geen zaak van kiezen. Uw fatalisme vind ik onbegrijpelijk: wij hebben recht op een degelijke én vrije pers. Degelijke pers betekent dan: beargumenteerd en ideologisch eerlijk. Hetzelfde met onze politieke partijen trouwens. Neem cd&v: als je voor Voka bent, stem CD&V (Peeters), ben je voor de vakbonden? Stem cd&v (ACW). Idem voor Sp.a (Iron lady Monica tot zogezegde ondersteuning van ABVV). Die inconsistenties zijn onhoudbaar, moeten gecontesteerd worden. Wat pers betreft: de VS media-propaganda die ons een oorlog tegen Iran wil verkopen om hun oorlogsmachine te doen draaien, is van dezelfde orde als staatspropaganda, alleen nog leugenachtiger, omdat we er ook nog eens vrijwillig voor betalen.

  • door RH op dinsdag 14 mei 2013

    Citaat uit de bijdrage van Rik Martens 13-05-2013 09:44: "..die hoofddoek een "etiket" is. .. een banier van de conservatieve islam. " Ook E. Vermeersch verbindt de hoofddoek met religie.

    Het is nodig dat men in het middelbaar en in het hoger onderwijs het verschil leert tussen enerzijds feiten en anderzijds interpretaties/ voorstellingen- van- zaken/ meningen/ theorieën. Het is een feit dat een hoofddoek een kledingstuk is. Wat die ook nog is, is voor buitenstaanders gissen, een interpretatie bvb is de hoofddoek, religieus en een teken van onderdrukking of gewoon een kledingstuk en hooguit een modeverschijnsel, een identiteitssymbool?

    Gezien het niet of bijna niet voorkomen van de hoofddoek in islamitische landen als Turkije en Marokko lijkt een uitdrukking als ".. een banier van de conservatieve islam" overdreven zo niet misplaatst. Oftewel, velen zien spoken.

    • door Rikm op dinsdag 14 mei 2013

      "Het bijna niet voorkomen van de hoofddoek in islamitische landen". Wat wilt ge bereiken met dit soort praat? Natuurlijk in landen waar de boerka of de niqab van rechtswege afdwingbaar is, komt de hoofddoek iets minder voor. Knap!

      Beweren dat de hoofddoek (en dan weten we wat we bedoelen: de hoofdbedekking vanaf de hijab tot andere op een koraninterpretatie gebaseerde varianten met als dieptepunt de boerka) "een kledingstuk is" verdient geen commentaar.

      • door RH op dinsdag 14 mei 2013

        Beste Rik, nogmaals de hoofddoek is niet verbonden met de Islam zoals gij dat voorstelt. Het feit dat de Koran over kledingstukken zoals de hidjab/hoofddoek spreekt, laat ons nog niet toe de hoofddoek en de Islam in onze voorstellingen vast met elkaar te verbinden. De hoofddoek is niet altijd een religieus teken, integendeel. Dat er tussen hoofddoek en Islam geen vast verband is wordt overigens bevestigd door het -bijna- niet voorkomen van de hoofddoek of niqab of boerka in sommige islamitische landen.

        Het is verheugend te kunnen constateren dat de bewering '..dat een hoofddoek een kledingstuk is' volgens u geen commentaar verdient. Inderdaad, die uitspraak wordt door iedereen onderschreven omdat ze niet voor velerlei uitleg vatbaar is. Ze geeft een feit weer.

      • door Gio op dinsdag 14 mei 2013

        beweren dat commentaar geen commentaar verdient is ergens gevaarlijk! wat er eerder bedoeld wordt is waarschijnlijk de "achterliggende" reden voor jongere meisjes om spontaan de hoofddoek te beginnen dragen. het zou me niet verbazen moest een grote groep onder hen de hoofddoek dragen als een manier om zichzelf te verzetten tegen de maatschappij die hen alles oplegt. in die context is heel het debat over religie etc eigenlijk voorbijgestreefd, misschien gaat het in dat geval eerder om een maatschappelijk dan wel een religieus probleem...

  • door caspar op dinsdag 14 mei 2013

    Over het begrip "teken" bestaan verschillende opvattingen. Men is het er niet over eens wat precies wel tot de tekens behoort en wat niet. Soms wordt het begrip uitsluitend gebruikt voor een uiting die bedoeld is als communicatiemiddel. Bijvoorbeeld:

    letters (het tekensysteem is dan een alfabet) woorden (het systeem is het totale lexicon) brailletekens verkeersborden, gebaren voorwerpen (een witte vlag, een sluier).

    In de tekenleer van de Saussure wordt het teken gezien als een relatie: het is zowel een drager als een "betekende." Belangrijker dan die relatie acht hij de "waarde" van het teken, en daarmee bedoelt hij zijn positie te midden van andere tekens.

    Ook Peirce ziet het teken als een relatie, maar dan als een triadische: er zijn drie aspecten aan, en Peirce noemt die representamen, object en interpretant. Daarnaast maakt Peirce een geheel ander onderscheid, dat naar tekensoorten. Er zijn indexicale, iconische en symbolische tekens. Deze drie typen worden elk gekenmerkt door een andere relatie tussen het teken en hun object: Bij indexicale tekens verwijst het teken naar een object. Bij de iconische relatie is er fysieke overeenkomst tussen teken en object. Bij de symbolische tekens is de relatie tussen teken en object een zaak van regels, afspraken of willekeur. Terwijl in de taalkunde van Saussure vooral de symbolische relatie tussen teken en object centraal staat, wordt in die van Peirce veel belang gehecht aan de indexicale en de iconische.

    Andere tekensystemen ontwaart de antropoloog Claude Lévi-Strauss. Hij ziet overal structuren, en daarbij gaat het erom die elementen te ontwaren, bijvoorbeeld in een samenleving, die veelbetekenend zijn; die dus tekens vormen. De kleur van de kleding die men draagt, is vaak een kwestie van persoonlijke smaak. Dan is van een teken geen sprake. Is die kleding echter zwart, dan kan dat in sommige culturen onder bepaalde omstandigheden een teken zijn dat men in de rouw is. Evenzo kan een bepaalde kledinglengte niets te betekenen hebben, maar ook een uitdrukking zijn van seksuele uitdaging, of juist van ingetogenheid. Wat een teken is en wat niet, is voor een groot deel een zaak van conventie: het al dan niet bestaan van een teken is cultureel bepaald.

  • door H Coopman op vrijdag 17 mei 2013

    Wat ik bizar vond was dat Ico Maly in zijn korte discussie met Vermeersch in Hautekiet alleen de godsdienstvrijheid verdedigde. Hij probeerde een skinhead een loketfunctie te verbieden met het argument dat fascistische symbolen al verboden zouden zijn, en liet ook geen uitingen van atheïsme toe omdat het geen godsdienst betreft?! Gaat het in dit verband dan over iets anders dan over individuele uitingen achter het loket, bijvoorbeeld over voorrechten voor een groep?

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties