about
Toon menu

Indignados en Occupy: metaforen van de hoop

Verontwaardiging en protest, daarover gingen maandagavond in Leuven politiek filosoof en medeorganisator van Shame, Thomas Decreus, ABVV-federaal secretaris Eddy Van Lancker en stand-upcomedian Nigel Williams in gesprek. Moderator was DeWereldMorgen.be-journalist Dirk Barrez. Deze ONgehoord-lezing was een initiatief van STUK en van deze nieuwssite. Dit is de integrale tekst van Thomas Decreus.
dinsdag 6 maart 2012

Een tweetal weken geleden stuurde iemand me via Facebook volgende vraag: “Wat er gebeurt er nu nog met de indignados en aanverwanten? Gaat het een werk van lange adem worden?” Ik heb de mij toegestuurde vraag niet beantwoord. Niet omdat ik er geen antwoord op had, maar eerder omdat er een teveel aan antwoorden doorheen mijn hoofd gonsden. Want die twee eenvoudige vragen herbergen natuurlijk een hele cluster van vragen waarop onderling tegenstrijdige antwoorden mogelijk zijn.

Om te beginnen is er al de manier waarop de eerste vraag geformuleerd wordt.

De auteur heeft het over 'indignados en aanverwanten'. Er is een soort aarzeling aanwezig in deze formulering. Een aarzeling over hoe het toenemend protest dat zich wereldwijd manifesteert, dient genoemd of benoemd te worden.
Enerzijds benoemt de auteur dat protest als indignados, maar anderzijds erkent hij ook dat er een soort ondefinieerbare rest bestaat, de 'aanverwanten'. Een soort teveel dat niet onder de noemer indignados kan worden geplaatst, maar daarom ook, strikt genomen, naamloos blijft.

Dit wijst er volgens mij op dat het begrip indignados twee betekenissen heeft of, beter gesteld, twee soorten betekenis in zich draagt. De eerste, letterlijke betekenis verwijst naar de Spaanse protestbeweging die ontstond op 15 mei vorig jaar en die daarom ook wel de 15M-beweging wordt genoemd.

Maar het begrip indigados verwijst, in een tweede, niet-letterlijke betekenis, ook naar de totaliteit van nieuwe protestgolven die zich over heel de wereld manifesteerden en blijven manifesteren. Met andere woorden, het strikt aan de Spaanse context gerelateerde begrip ‘indignado’ wordt een benaming voor een protestgolf die niet te vernauwen is tot de Spaanse context. Indignado krijgt, net als verwante begrippen zoals ‘Occupy’ of ‘Arabische lente’ een metaforische betekenis.

Macht en betekenis

Wanneer we het over Occupy of de indignidados hebben, dan lijken we voortdurend te switchen tussen deze letterlijke en metaforische betekenis. Zoals gezegd, dit wijst op een aarzeling. Een aarzeling die op zijn beurt echter de manifestatie is van een machtsstrijd. Meerbepaald, een politieke machtsstrijd omtrent hoe het protest te begrijpen en in te passen in een kader en dus, ook onrechtstreeks, omtrent wat het probleem of de maatschappelijke constellatie is waartegen men zich verzet.

Wat een onschuldig woordenspel lijkt of een banale taalkundige kwestie is in werkelijkheid de manifestatie van een strijd tussen verschillende politieke krachten omtrent de diagnose van ons politieke, sociale en economische bestel. En, zoals we allemaal weten, de remedie wordt bepaald door de gestelde diagnose. Daarom primeert de strijd om de diagnose op de voorgestelde remedie.

Laat me dit, ik geef toe, nogal abstracte punt illustreren aan de hand van twee voorbeelden.

Enige tijd geleden was ik te gast op een debat in de Gentse Blandijn omtrent de staking van 30 januari. Toen men mij vroeg waarom ik de staking steunde, antwoordde ik dat ik dat in de eerste plaats deed omdat de staking voor mij een onderdeel vormde van een internationale strijd tegen het neoliberale offensief op de sociale welvaartstaat. 

Meteen kreeg ik een snijdende repliek van mijn goede vriend Marc De Vos, directeur van het Itinera Institute, die stelde dat ik verschillende zaken op een hoop gooide die niets met elkaar te maken hebben. Een neoliberaal offensief bestond volgens hem niet. Zelfs iets als neoliberalisme was voor hem een vage term die niets betekende. Ik moest me bij de feiten houden, zo leerde hij me, en die feiten situeerden zich binnen de Belgische context en hadden alles te maken met de financierbaarheid van ons sociaal systeem. Dat, zo stelde Marc De Vos, is een louter technische kwestie die sommigen echter voortdurend en ten onrechte politiseren en ideologiseren.

Een tweede voorbeeld. Onlangs zag ik een deel van een nieuwsuitzending van Fox News. De nieuwslezeres interviewde iemand van een lokale Amerikaanse krant die zogezegd beslag had gelegd op een document waaruit bleek dat toekomstig Occupy-protest volledig georchestreerd werd door de vakbonden. Met andere woorden, volgens Fox was het toekomstige Occupy-protest niets anders dan vermomd vakbondsprotest.

In één adem werd daaraan toegevoegd dat dit vakbondsprotest een democratische poging was om via straatprotest een draagvlak te creëren voor de herverkiezing van Obama.

Wat deze twee voorbeelden met elkaar gemeen hebben, is dat ze een nieuwe protestbeweging reduceren tot bestaande en lokale conflicten die, zodoende, niets nieuws onder de politieke zon betekenen. Het nieuwe van het nieuwe wordt ontkend. Het betreft hoogstens het bestaande dat zich verbergt achter een nieuwe vorm. Dit is natuurlijk een politieke strategie die ertoe bijdraagt hernieuwd sociaal protest en de mogelijke, wervende kracht ervan te neutraliseren. Het is een bekende strategie die we telkens opnieuw zien opduiken als een regime zich bedreigd weet.

Wanneer Poetin bijvoorbeeld geconfronteerd werd met massale protesten na de laatste parlementsverkiezingen in Rusland, was hij er als de kippen bij om dat protest toe te schrijven aan de traditionele oppositie, en dus te reduceren tot het bekende spel dat gespeeld wordt tussen meerderheid en oppositie. De grootste angst van Poetin is natuurlijk dat zou blijken dat het protest net niet kan worden begrepen vanuit de normale wisselwerking tussen meerderheid en oppositie, maar dat het de manifestatie vormt van een diepe onvrede jegens het regime zelf. Een onvrede waarin meerderheid en oppositie zich zelfs mogelijk verenigd weten.

Dat is natuurlijk ook de grote angst van rechts in de VS: dat Occupy net niet kan worden begrepen vanuit de traditionele strijd tussen Republikeinen en Democraten. Dat Occupy misschien een kracht is die over de grens heen tussen Republikeinen en Democraten, een diepe onvrede manifesteert in de Amerikaanse samenleving. Een onvrede die niet gericht is tegen de één of andere partij, maar tegen het politieke en economische bestel zelf.

Een protest dat radicaal is, in de zin dat het teruggrijpt naar de wortels van een democratische en emancipatorische Verlichtingserfenis waarop onze democratische regimes gefundeerd zijn. Een protest waarin de dood gewaande geest van de revolutie spookt. Iets wat Marc De Vos ook leek te beamen toen hij na afloop van het groot stakingsdebat twitterde dat Marx weer leefde en dat iedere nuance dood is.

Toch is het volgens mij al te eenvoudig om te stellen dat Fox News of Marc De Vos ongelijk zouden hebben. Als De Vos stelt dat de financierbaarheid van ons sociaal stelsel een loutere technische of lokale aangelegenheid is, dan heeft hij geen ongelijk. Dat is inderdaad een wijze waarop we de huidige besparingsgolf kunnen begrijpen. Hetzelfde geldt voor Fox News.

De manier waarop zij het Occupy-protest trachten te integreren in de bestaande strijd tussen Republikeinen en Democraten is niet per se fout. Het punt is dat categorieën als juist en fout hier van weinig tel zijn. Ook al kan het dan misschien zo zijn dat het Occupy-protest niet kan worden gereduceerd tot een strijd tussen Republikeinen en Democraten, één keer dat dit beeld algemene ingang zal hebben gevonden bij het gros van de publieke opinie, dan zal het een strijd zijn tussen Democraten en Republikeinen.

Ook al heeft Marc De Vos in mijn ogen ongelijk wanneer hij het verhogen van de pensioenleeftijd vernauwt tot een loutere lokale, technische discussie; vanaf het moment dat dit idee algemene ingang vindt bij de publieke opinie dan zal het ook een technische, niet-politieke discussie zijn.

De Griekse sofisten hadden gelijk: op het maatschappelijk terrein heerst de doxa, de opinie en de mening en niet de epistèmè, het ware kennen of de waarheid. In politiek is er geen onderscheid tussen zijn en schijn. De representatie creëert datgene wat gerepresenteerd wordt, en niet andersom. De werkelijkheid is slechts een bijproduct van de perceptie.

Het protest als metafoor voor …

Dit is geen reden om te vervallen in een soort van politiek relativisme of cynisme. Wel in tegendeel. Het betekent dat er een taak voor ons ligt. Namelijk de taak om zelf actief bij te dragen om een bepaalde representatie of perceptie van het huidige protest ingang te laten vinden. En om hiermee meteen op de tweede vraag van diegene die mij een vraag stelde op Facebook te antwoorden:

"Ja, dat zal een werk van lange adem worden. Iedere politieke en sociale strijd is een werk van lange adem. Er bestaat niet zoiets als een politieke Blitzkrieg. Want zelfs al slaagt men erin een bepaald politiek doel vrij snel te bereiken, dan nog blijft het een permanente opdracht om dat doel te vrijwaren en te beschermen. We moeten er dus constant over waken dat het protest en datgene waartegen het gericht is niet gereduceerd wordt tot bekende en neutrale zones. We moeten de metaforische betekenis van begrippen als Occupy en de indignidados hoog houden en erover waken dat ze niet tot een machteloze letterlijkheid gereduceerd worden."

Ik zou me er als politiek filosoof nu kunnen vanaf maken en hiermee besluiten: dat we ons moeten inzetten om de metaforische betekenis van het verzet te behouden. Maar dat is te gemakkelijk. Ik ben niet enkel een politiek filosoof, ik ben ook een politieke filosoof. Volgens mij is iedere politiek filosoof een politieke filosoof. Alleen bestaat er een verschil tussen zij die dat van zichzelf toegeven en zij die het angstvallig en tevergeefs trachten te verbergen. Die laatste zijn overigens het gevaarlijkst.

Als ik hier over mezelf stel dat ik niet enkel een politiek filosoof ben, maar ook een politieke filosoof, dan betekent dat dat ik als filosoof ook mee uitdrukking wil geven aan datgene waarvoor de nieuwe protestbewegingen een metafoor zijn. Ik wil hierbij meteen benadrukken dat een metafoor, wegens zijn niet-letterlijkheid verschillende antwoorden verdraagt.

De vraag naar waar een metafoor voor staat, is een open vraag. Maar net daarom hebben we de politieke plicht om erop te antwoorden. Ik wil die politieke verplichting dan ook nakomen, al zeg ik er dus meteen bij dat mijn antwoord partieel en noodzakelijkerwijs discutabel zal zijn.

Voor mij zijn de nieuwe protestbewegingen een metafoor voor een wereldwijde strijd voor democratie. Laat mij dit meteen specificeren. Een democratische gemeenschap is, heel algemeen gesteld, een gemeenschap die in staat is om op een autonome wijze over haar lot te beschikken door middel van een macht die uitgeoefend wordt voor en door het volk. Het volk vormt zodoende begin- en eindpunt van het democratisch regime.

Natuurlijk heb ik het hier over een heel geïdealiseerde en gesimplificeerde vorm van democratie. Maar het enige waar ik in deze context op wil wijzen is dat democratie in essentie iets te maken heeft met zelfbeschikking, met een vorm van autarchie – zowel op vlak van het individu als op vlak van de gemeenschap of het volk. In die zin hangt democratie ook samen met een gevoel van trots, de trots om niet afhankelijk te zijn vreemde machten die ons ervan beletten het eigen leven en dat van de gemeenschap in handen te nemen.

Dit idee vinden we natuurlijk heel duidelijk terug in de klassieke Griekse filosofie en literatuur. In Euripides’ stuk ‘De Phoenicische vrouwen’ zegt Polyneikes tegen Iocaste: “Eén ding is het ergste: niet vrijmoedig en ongedwongen kunnen spreken (parrèsia). Waarop Iocaste antwoordt: “Dat is het lot van een slaaf: niet kunnen zeggen wat je denkt”.

Polyneikes preciseert daarna verder wat het betekent om niet vrijuit te kunnen spreken. Hij stelt: “Je moet de dwaasheid ondergaan van hen die aan de macht zijn”. En Iocaste vult opnieuw aan: “Dat is de ellende: met hen die niet verstandig zijn samen te werken”.

In deze dialoog van Euripides komen verschillende lijnen samen. Hoewel de dialoog schijnbaar draait om de vrijheid van het spreken, wordt deze vrijheid meteen verbonden met een vrijheid om te handelen. Als je niet kan zeggen wat je denkt, dan ben je niet meer dan een slaaf: iemand die de macht van anderen stilzwijgend dient te ondergaan en die gedwongen moet samenwerken met ‘zij die niet verstandig zijn’.

Dat betekent natuurlijk een krenking van de trots, van de waardigheid. Het woord slaaf wordt in de dialoog van Euripides ook in een pejoratieve zin gebruikt: het is niet enkel onwenselijk een slaaf te zijn, maar ook een belediging voor het zijn zelf.

Welnu, ik denk dat ik niets nieuws vertel als ik stel dat meer en meer mensen op deze wereld gekrenkt worden in een trots en zichzelf beledigd voelen als burger en mens. We mogen dan misschien wel de vrijheid van spreken hebben, deze vrijheid van spreken blijft tegenwoordig vooral een geluidloos spreken omdat het niet langer verbonden wordt met een mogelijk handelen.

De door mij geciteerde dialoog van Euripides zou heden ten dage omgekeerd, van onder naar boven, gelezen moeten worden. We moeten constateren dat we gedwongen moeten samenwerken met zij die alle verstand lijken verloren te zijn. We moeten voortdurend de dwaasheid ondergaan van zij die aan de macht zijn. En de echte schande is dat we wel mogen zeggen wat we denken, maar dat aan ons vrijmoedig betoog geen enkel gehoor wordt gegeven. En, voor wie het niet gelooft, de omgekeerde versie van deze dialoog wordt tegenwoordig iedere dag opnieuw opgevoerd in de straten van Athene.

Een spreken waar geen mogelijk handelen aan verbonden is, resulteert in een algemeen gevoel van machteloosheid. Dat is voelbaar binnen de samenleving, maar ook in de politiek zelf. Onze politieke vertegenwoordigers kunnen niet vaak genoeg beweren dat ze slechts iets uitvoeren dat door anderen wordt opgelegd; dat de markten of Europa of de economische situatie of de budgettaire toestand of wat-dan-ook hun dwingen om een bepaald beleid te voeren dat niet langere ter discussie kan worden gesteld.

Voor een deel is dat simpelweg te wijten aan politieke lafheid en electorale calculatie. Maar het is ook gedeeltelijk waar. Onze democratische vertegenwoordigers hebben inderdaad moeten inboeten aan macht en daarmee ook wijzelf. De politiek is machteloos geworden. Ze heeft haar macht afgegeven aan wat men vaagweg 'markten' noemt en aan internationale instellingen die uitblinken in een gebrek aan democratische legitimiteit. We hebben te maken met een globaal monster van Frankenstein, een aaneengenaaid kluwen van politieke en economische instellingen dat een eigen, onvoorspelbaar leven is gaan leiden dat schijnbaar niemand nog in staat is te controleren.

Bewegingen als Occupy en de indignados zijn een antwoord op dat reële gevoel van machteloosheid. Ze zijn een metafoor voor de hoop op het doorbreken van de machteloosheid waaraan we ons schijnbaar overgegeven hebben. Het is die hoop die ook belichaamd wordt in de concrete actievormen die de beweging kenmerkt. Een plein bezetten, gaat niet alleen om de bezetting van dat plein.

Het is eerst en vooral een herinnering aan het idee dat ruimte publiek is en dat openbare ruimte ooit het centrum van het politieke leven is geweest. Het is een poging om de publieke ruimte terug te geven aan het publiek en daarmee ook te wijzen op de macht van het publiek. Pleinbezettingen refereren naar de mogelijkheid om midden in het bestaande iets nieuws op te bouwen, terug zelf vorm en betekenis te geven aan het woord samenleving.

Hetzelfde geldt voor de zogenaamde 'volksvergaderingen'. Zij herinneren ons aan een democratische belofte en wijzen er ons ook op hoever we afgedwaald zijn van die belofte. Misschien geldt dit zelfs voor alle protestvormen. Misschien ligt het belang van protest niet enkel verscholen in wat het eventueel bewerkstelligt, maar in wat het doet met de deelnemers eraan: het gevoel van eigenwaarde, macht en haast tastbare verandering opwekken. Misschien is dat ook het gevoel dat we moeten blijven vasthouden, heruitvinden en warm houden doorheen een waaier van verschillende protestvormen en initiatieven.

Op naar een nieuwe lente!

Thomas Decreus

Thomas Decreus is politiek filosoof en als onderzoeker verbonden aan de KU Leuven. Hij was in januari 2011 medeorganisator van de Shame-betoging.

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig. Giften vanaf 40 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

reacties

12 reacties

  • door Koen Calliauw op dinsdag 6 maart 2012

    Als laaggeschoolde politieke filosoof van de straat kan ik dit essay wel smaken. Ik ben dan ook een fan van de Griekse cynicus Diogenes (404-323 v.Chr.) die zich naar verluidt op de markt masturbeerde. Cynici waren filosofen van de daad.

    Wat ik minder waardeer is dat de genoemde ONgehoord-lezing met Dirk Barrez van DeWereldMorgen.be als moderator me een redelijk elitair onderonsje lijkt. Ok, Nigel Williams ken ik als waardevolle filosoferende café baas. Hij weet wat er leeft. En Thomas Decreus organiseerde mee Shame. Ontbraken lijkt me de stemmen uit het veld in de titel van dit essay. Actievoerders die metterdaad en politiek filosoferend in artikels de situatie alhier bespreken.

    Occupy-Antwerp bvb. graaide reeds heel wat praktijk, ervaring, argumenten en ideologie bij mekaar die Thomas Decreus konden helpen minder abstract te denken en zijn voorbeelden zo nadrukkelijk uit de VS te halen. Ze liggen in België, in Antwerpen en elders voor het rapen. Op straat, dus.

    Op mijn Blog staat een reeks artikels die zijn essay met feiten en inhoud smeuïg konden maken. Er zijn meerde stemmen. Zeer bruikbaar voor een politieke filosoof die duidelijk niet in een ivoren toren leeft. (1) (Blog)

    Dit essay bevat stof tot overweging en polemiek. Liefst in de vorm van conflict. Bespaar me het dialoog model, de consensus. Thomas Decreus verwijst naar het vrije spreken, de 'parrhêsia' zoals die in 'De Phoenicische vrouwen' van Euripides voorkomt.

    In een reactie bij een artikel had ik het daar over, naar aanleiding van de alarmerende toenemende onderdrukking van het vrije woord op het openbaar domein in Antwerpen. (2) (Vrijmoedig spreken)

    Vrij spreken blijft gevaarlijk. Ik krijg wegens het gebruik maken van mijn recht op vrije meningsuiting de ene GAS-boete na de andere en belandde eind vorig jaar twee keer voor geruime tijd achter de tralies. Zoals meerdere mede actie voerders die aldus hun politiek bewustzijn met sprongen zagen stijgen.

    Een oudere jongen van de straat zijnde, verwacht ik dan dat een intellectuele politieke filosoof die het heeft over een engagement waarbij ik betrokken ben, minstens dergelijke brandend actuele toestanden meeneemt tijdens een ONgehoord - lezing. Waar men blijkbaar niet zo best hoort wat er op straat gebeurd.

    Want terecht zegt de essayist : 'Een spreken waar geen mogelijk handelen aan verbonden is, resulteert in een algemeen gevoel van machteloosheid'. Vandaar mijn sympathie voor de handelende cynicus Diogenes. Zij die 'handelen' zaten in Leuven niet in het panel. Leiden dergelijke ONgehoord-lezingen tot daden ?

    Vrij spreken was en is gevaarlijk, ook in dit land. Socrates moest er de gifbeker voor drinken. Zo ver is het in Antwerpen nog niet, maar de door de politieke overheid gevoerde terreur is niet mis. De in 1984 aan aids overleden Franse filosoof Michel Foucault wijdt zijn boek 'De moed tot waarheid' (Boom - 2011) volledig aan 'parrhêsia'.

    Thoams Decreus zegt : ' Een plein bezetten, gaat niet alleen om dat plein. Het is vooral een herinnering aan het idee dat ruimte publiek is en dat de openbare ruimte ooit het centrum van het politiek leven is geweest'. Inderdaad, 'herinnering', 'ooit'...

    De essayist had deze juiste vaststelling kunnen illustreren met de uit het leven gegrepen repressie die op initiatief van de Antwerpse burgemeester P.Janssens (SPA of 'stadspartij') gevoerd wordt met arrestaties en politieke GAS-boetes tegen 'parrhêsia' op het openbaar domein. Elke zucht wordt geregistreerd, tracht men te smoren in deze rechtse stad met een - god betert - 'socialistische' burgemeester. Hij had ook kunnen verwijzen naar de belangrijke politieke processen tegen 'muffin man' Steven Degeynst en de milieu activiste Anja Hermans.

    Na een eerste lezing van dit boeiende essay merk ik op dat de auteur ingaat op de steeds aanwezige poging tot recuperatie van grassroots bewegingen en straat protest.

    In verband met een nieuwsuitzending van Fox News dit : ' Met andere woorden, volgens Fox was het toekomstige Occupy-protest niets anders dan vermomd vakbondsprotest. In één adem werd daaraan toegevoegd dat dit vakbondsprotest een democratische poging was om via straatprotest een draagvlak te creëren voor de herverkiezing van Obama'".

    Obama, waarom niet dichter bij huis. Ik wordt niet warm van het - vooral - 'reguliere' sociale middenveld, totaal 'geregeld' en onschadelijk gemaakt door 'het systeem''. Het is op sterven na dood. Terecht zegt de essayist hier : ' Dit is een natuurlijke en politiek strategie die er toe bijdraagt hernieuwd sociaal protest en de mogelijke wervende kracht er van te neutraliseren'. De 'ongeregelde' grassroots bewegingen nemen de fakkel van het verzet over.

    Een man boven alle verdenking is wel Guy Peeters, voorzitter van de Socialistische Mutualiteiten. Hij zei kernachtig over het 'oude' middenveld, waarbij zijn ziekenkas : ' We dreigen allemaal een zang kantoor van castraten te worden omdat we in de loop der jaren te veel instituut geworden zijn'.

    Mooi geformuleerd, een zang 'kantoor' van impotente bureaucraten. Voeg daar gerust het zogenaamd 'nieuwe' middenveld bij als instituut. En het klopt, 'de politiek is machteloos geworden', slaafje van de vrije markt. Lees mijn bijdrage 'Vox populi vox Dei à 900 euro'. (3) (Vox populi...'.)

    Indignados en Occupy - en andere nieuwe oppositie vormen met hun anti kapitalistische ideologie - zouden 'metaforen van de hoop' zijn. Dat klinkt me wat magertjes. Akkoord met de auteur : 'Ja, dat zal een werk van lange adem worden. Iedere politieke strijd is en werk van lange adem. Er bestaat niet zoiets als een politieke Blitzkrieg'.

    Nochtans, het kan snel gaan bewees ook de recente geschiedenis met de Arabische lente. In de VS beeft men om een mogelijke bondgenootschap tussen het nieuwe verzet en de beste krachten uit de arbeiders wereld die verlost raken van hun 'castraten kantoor'. Idem dito in België.

    Bovenal is het nodig te waken over de totale autonomie van een Occupy-beweging wil ze haar geloofwaardigheid behouden en versterken. Dat betekend geen 'dialoog' met het politieke gezag, het anarchistische (jawel, 'democratisch centralistisch' klein links) karakter behouden inzake directe democratie, de confrontatie aangaan en een fris imago in leven houden.

    Onder meer Occupy-Antwerp overleefde de koude winter. De tijd is rijp voor verandering. U hebt gelijk, Thomas Decreus : 'Op naar een nieuwe lente'. Of zoals Herman Gorter in 'Mei' (1989) ooit dichtte : ' Een nieuwe lente, een nieuw geluid'.

    1 - 'Blog' www.dewereldmorgen.be/user

    2 - ' Vrijmoedig spreken' www.dewereldmorgen.be/comment/reply/70680/27820

    3 - ' Vox populi...' www.dewereldmorgen.be/blogs/koen-calliauw/2012/03/05/antwerpen-vox-populi-vox-dei-900-euro

    • door Thomas Decreus op woensdag 7 maart 2012

      Beste Koen, Alvast bedankt voor je comment. Ik ben het grotendeels eens met wat je hierboven stelt. Maar toch deze rechtzetting. Ik weet vrij goed wat er zich afspeelt binnen Occupy Antwerp en ben perfect op de hoogte van de problematiek die je hier vermeldt. Op basis van mijn persoonlijke ervaring daarmee, heb ik Patrick Janssens via een open brief daarover aangeschreven. Terecht kaart je aan dat veel van de zaken die ik verkondig kunnen gekoppeld worden aan de situatie in Antwerpen. Ik heb er tijdens het schrijven van deze tekst ook aan gedacht om dit te doen, maar heb uiteindelijk besloten om Antwerpen er niet in te vermelden. Waarom? Omdat ik doelbewust eerder een internationaal perspectief wou aanmeten. Omdat occupy ook niet kan vernauwd worden tot wat zich in Antwerpen afspeelt (waarmee ik geenszins het belang van wat zich in deze stad afspeelt wil onderschatten).

      groeten, Thomas

      • door Koen Calliauw op woensdag 7 maart 2012

        @ Thomas, ik begrijp dat u de Occupy-beweging en andere nieuwe maatschappij kritische actie vormen meer internationaal, van uit een vogelperspectief benadert. Trouwens, Antwerpen is niet de navel van de wereld, zoals nog al wat politici en inwoners van deze zogenaamde 'Metropool' menen. Wel is dit historisch een laboratorium voor politieke ontwikkelingen. Onder meer van de arbeiders beweging, met Gent en Waalse steden. Wat betreft een traditie van ultra rechts gestoeld op de waan superieur te zijn. De conflicten worden er achter de schermen en er voor - op straat - hard gespeeld.

        Misschien moet Occupy-Antwerp zelf eens een kwaliteitsvolle debat avond organiseren ?

        • door Thomas Decreus op woensdag 7 maart 2012

          Dat laatste lijkt me een heel goeie suggestie!

  • door Deirdre op woensdag 7 maart 2012

    Ik ben zelf nogal actief binnen de occupy beweging, dus ik kon deze avond alleen maar toejuichen. Wat ik absoluut niet begrijp is dat er anno 2012 een debat wordt georganiseerd waar geen enkele vrouw op het podium zit. En dit terwijl het gaat over een beweging waarin vrouwen een belangrijke rol spelen. Volgens mij was het dus ook totaal niet moeilijk om een interessante vrouw op het podium uit te nodigen. Een gemiste kans...

    • door Thomas Decreus op woensdag 7 maart 2012

      Je hebt wel degelijk een punt. Ik kan enkel beamen ....

    • door Timothy op woensdag 7 maart 2012

      Linkse bewegingen zijn minstens even seksistisch als de mainstream. Je moet "no pretence" maar eens bekijken (als je het niet kent), dat gaat over het seksisme binnen de anarchistische beweging. En het is niet enkel seksisme, maar ook racisme, validisme, elitairisme, specisme,... dat wijdversprijd is binnen links. Linkse bewegingen zouden de bestrijding hiervan een prioriteit moeten maken en dus bv minstens de helft van de sprekers vrouwen moeten maken als standaard, maar men vind zo een dingen ironisch genoeg maar bijzaak (het zijn dan ook de mannen die de macht hebben om die beslissing te maken).

      Eis de volgende keer dat er meer vrouwen moeten zijn die mogen spreken, wacht niet tot dat één van de mannen de vrouwen eens een 'gunst' doet door hun eens aan het woord te laten. Gelijkheid kan men niet krijgen, dat moet men nemen. Gelijkheid voor vrouwen is niet inferieur aan occupy of wat dan ook, het mag niet opzij geschoven worden 'om niet in de weg te liggen', verstoor gerust maar een vergadering en laat je ongenoegen horen.

  • door Arseen De Kesel op woensdag 7 maart 2012

    Dag

    Ik hoop nog verder verslag van de avond te kunnen bekomen . Ik was er aanwezig en ik hoop met jullie verder verslag mijn medeverontwaardigden verder te kunnen informeren. Groetjes Arseen De Kesel

  • door Wilfried op woensdag 7 maart 2012

    Spijtig ook dat hier geen plaats gegeven wordt aan de reacties uit het publiek. Reacties waaruit ik vooral frustraties, onmacht, onwetendheid, boosheid, onthouden heb. Luc Cortebeek heeft gelijk als hij beweert dat sociale bewegingen, hoe goedbedoeld ze ook mogen zijn, zonder doel, perspectief, inzicht, geen aarde aan de dijk zetten door alleen maar de nood aan te klagen. Beleidsmakers zeggen dan wel, met een veelbetekenende knipoog naar mekaar, dat ze "het" begrijpen, maar doen er verder niets mee. Ze weten verduiveld goed dat de occupy, indignados en de shame bewegingen geen kant op kunnen zonder "sponsorgeld". De standstill van de G1000 beweging illustreert pijnlijk duidelijk dat "kapitaal" meer dan ooit, beschikt over leven en dood. Eén georchestreerde campagne van rechtse media is voldoende om de sociale strijd te demoniseren als niet meer van deze tijd, en een zooitje ongeregeld. Het ergste is dat mensen daar met open ogen in trappen.

    • door Koen Calliauw op woensdag 7 maart 2012

      @ Wilfried, uit het publiek kwamen reacties waar uit u ' vooral frustraties, onmacht, onwetendheid, boosheid onthouden hebt'. In dit land is de Occupy-beweging jong en onervaren. Haar tegenstrevers maken handig gebruik van van de diversiteit en gezonde anarchistische 'structuur', die uiteindelijk krachtige motoren naar verandering zullen blijken. 'Er bestaat niet zoiets als een politieke Blitzkrieg' zegt Thomas Decreus. Wat niet inhoudt dat we moeten wachten op een goddelijke ingreep.

      Niet alleen de rechtse media demoniseren de strijd. Het politiek establishment ondergraaft gecoördineerd en gewiekst de beweging die in beweging is. Boosheid is een goede motivatie indien ze de onwetendheid overstijgt. Subjectief worden in Antwerpen gewone burgers die voor de eerste keer in aanraking komen met de willekeurige repressie naar een hoger niveau van politiek bewustzijn gekatapulteerd. Objectief zullen ze moeten leren hoe hun vijand in mekaar zit en welke de juiste tactiek er tegen gebruikt kan worden. Dat leidt tot tijdelijke verwarring waarbij 'het gezag' handig in het open gelaten gat duikt.

      Concreet, uit het dagelijkse leven gegrepen. Van uit het hoofdkwartier van de repressie - de stadsdienst Samen Leven op het Schoon Verdiep (stadhuis) in Antwerpen - wordt het 'gerucht' verspreidt dat wie wil komen 'onderhandelen' over zijn GAS-boete(s), ze kwijtgescholden krijgt. Enkele Occupy'ers dreigen in die val te trappen van 'ons kent ons', sommigen moeten een groot bedrag ophoesten. Ze worden individueel gechanteerd en men poogt hen te gebruiken als splijt zwammen.

      Eigenlijk heeft Tom Meeuws, de naar rechts opgeschoven ex-Groene directeur van die dienst, helemaal niet te beslissen over een al dan niet seponeren van PV's die als Pro Justitia verstuurd worden. Eén Occupy'er zou het als een 'overwinning' beschouwen moest zijn boete in de vuilnisbak belanden. Het zou slechts zijn persoonlijk 'succesje' zijn en in de kaart spelen van een beleid dat de 'parrësia' op het openbaar domein onderdrukt. De grote meerderheid is bereid 'tot op het bot' te gaan en niet te betalen.

      Een andere tracht men via 'goede gesprekken' van 'lijder' tot 'leider' te maken die in naam zou spreken van de volksvergadering. Het vlees is zwak, dit is 'Gefundenes fressen' voor burgemeester Janssens en C° die dergelijke machinaties inspireren, hun ambtenaren ze laten uitvoeren, de politie aanzetten tot geweld, de beweging infiltreren. Zoals ze de hulpverlening infiltreert terwijl het 'reguliere' middenveld medeplichtig toekijkt.

      Binnen Occupy-Antwerp wordt vandaag de discussie hier over gevoerd. Dat is nuttig voor het politieke bewustwording proces. Dat vergt noodzakelijke energie die de 'Blitzkrieg' vertraagd, maar indien het probleem opgelost wordt een nieuwe impuls zal geven. Een 'Blitzkrieg' in etappes. De oplossing is dat de ganse GAS-affaire en de brutale repressie met arrestaties politiek gemaakt wordt. Dat de slachtoffers van deze GAS collectief naar de politie rechter stappen om dat politiek misbruik van oorspronkelijk tegen hondenpoep en wildplassen ingezette sancties, aan te klagen. Met argumenten die voor het grijpen liggen, ook wettelijke. Bovenop is de GAS bij de gewone burger zo gehaat, dat een dergelijk collectief initiatief voor de rechtbank in brede kring zal begrepen worden. Hier ligt voor Occupy-Antwerp een kans om aan te tonen dat het niet om een marginaal 'zootje ongeregeld' gaat.

      @ Wilfried, dat de Occupy-beweging niet verder zou kunnen zonder 'sponsorgeld' is onzin. Het 'reguliere' middenveld - dat 'zangkantoor van castraten' volgens de voorzitter van de Socialistische Mutualiteiten - zit in de greep van de overheid subsidies. Men kent het resultaat. Occupy en anderen kunnen best uit die greep blijven. Daarom hamer ik er op niet in 'dialoog' te gaan en niet een 'consensus' met de politieke vertegenwoordigers van het casino kapitalisme na te streven. Maar het conflict op te drijven als motor van intellectuele en dag dagelijkse vooruitgang.

      Wie weet, waart 'het spook' van Karl Marx opnieuw boven de wereld, Europa, de provinciestad Antwerpen ?

  • door Wim op zondag 11 maart 2012

    In het kort gesteld komen de bewegingen van Occupy en de Indignados er op neer dat ze werkelijke democratie eisen. Dat is terecht, maar is het nieuw? Lijkt me niet, het nieuwe zit hem in de naam, de vorm, het momentum van gelijktijdigheid op dit uur van de geschiedenis. Dat alles heeft zeker zijn verdienste want de juiste vorm en timing zijn nodig om de aandacht van de media te krijgen. Maar een gezond kritische en strategische relatie met de bestaande bewegingen in het land zou hen een eind verder op weg kunnen helpen. Daarover lees ik weinig.

    Verder lijkt me dat het adopteren van Spaanse, Amerikaanse of andere actiemethode's zoals pleinbezettingen en volksvergaderingen niet noodzakelijk nuttig zijn. Onze cultuur, ons klimaat, onze al te drukke bezigheden staan een Spaanse pleinfurie in de weg. Of anders gesproken: zonder de massa jonge werklozen, hadden de pleinen in Spanje niet zo druk en lang bezet gebleven. "Waar zijn al de mensen?", vroegen de ietwat naïeve Spanjaarden aan de journalist van dienst op het moment dat ze op hun eerste Vlaamse plein kampeerden.

    Dat doet me denken aan de bende Spaanse architecten die door onze stadsbesturen worden ingehuurd om prestige te leveren aan onze openbare pleinen en gebouwen. En die ons verder opzadelen met ontwerpen die niet aangepast zijn aan onze winderige streek of al te gladde straatstenen laten leggen, mooi misschien wel, maar niet functioneel.

    Mijn gedacht: laat de recepten van de Occupy'ers geïnspireerd zijn door een internationale horizon en eventueel timing, maar houdt de aanpak verder vooral aangepast aan de lokale en unieke dynamieken onder ons. Want laat Fransen of Spanjaarden uren palaveren zonder agenda en feitelijk onderwerp van gesprek en ze vinden het geweldig. Doe het zelfde met Vlamingen en ze beginnen zich te ergeren aan zoveel besluiteloosheid.

  • door Louis Marie Lagae op woensdag 23 september 2015

    beter laat dan nooit. De tekst van de heer Decreus is van 6.3.2012.

    1. ik spreek in dit verband graag van een wereldbeeld ( paradigma). Ik denk de historische begrepen te hebben en de nieuwe voorvoeld te hebben. Het huidige politico-sociale wereldbeeld wordt vertolkt door indignado's. Het "Indignez-vous" van Hessel.

    2. Huidig wereldbeeld kan samengevat worden : de "democratie" is zonder een "revolutie" niet meer te redden. Want ze degenereerde, voor wie het WIL zien of ondervond, tot particratie en stilaan maar snel tot oligarchie. Volgens "een ijzeren wet" volgt dan zeker een dictatuur. Dat is een wetmatigheid des mensen.

    3. probleem van alle activisten is : zelfs om voor een evidentie voldoende revolutionair actiepotentieel te bekomen is een "trigger " nodig. Ik ben zeker dat die komt.

    4. Ik mag bvb honderd keer motiveren dat fraude, corruptie en machtsmisbruik ongeveer onze belastingen zouden kunnen betalen . Ik rekende daaraan. Enkel met gekende gegevens. Neem maar de banken.

    5. Iets daarnaast hoor ik graag eens van insiders dat politicologie of politieke filosofie geen wetenschap is.

    Louis Marie Kortrijk ( geb. 1948)

Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties