Een nieuwssite die

reclamevrij
onafhankelijk
kritisch
en gratis is?

Dat kan!

Maar enkel dankzij jouw steun

Steun ons nu!

Ja, ik doe een gift

about
Toon menu
Opinie

Magnette schrijft een boek. Na het Vlaamse, het Waalse en Brusselse nationalisme

Paul Magnette (PS), federaal minister van Energie, heeft voor zijn boek 'Heil en onheil van het nationalistische gedachtegoed' geen uitgever gevonden in Vlaanderen. De toon was naar verluidt te antinationalistisch. Dit zegt meer over het intellectuele klimaat in Vlaanderen dan over het boek. Magnette zet een grote stap in de richting van het nationalisme, het Waalse en Brusselse wel te verstaan.
dinsdag 10 mei 2011

Paul Magnette vindt dat een nationalistisch kader heilzaam kan zijn. Zonder dat kader “ontstaat een schadelijk gevoel van verlies van referentiepunten en van ontsporing. (...) Ik durf zelfs erkennen dat een vernieuwd vertrouwen in het nationaal model noodzakelijk is om te verhinderen dat het nationalisme het monopolie wordt van de neonationalisten.” 

De Wever op zijn wenken bediend

Ware het niet dat we sinds een jaar alleen maar politieke spelletjes spelen, dan was er nu applaus gekomen op de banken van de N-VA. Magnette vervult een hartewens van De Wever. In zijn debat met antinationalist Verhofstadt heeft die er zich over verheugd dat zijn gedachtegoed ook bij “progressieve nationalisten” als de socioloog Craig Calhoun is doorgedrongen. De N-VA’er Peumans, Vlaams parlementsvoorzitter, riep op 11 juli vorig jaar de Waalse regionalisten op ook Wallonië meer armslag te geven en te ijveren voor een Waalse natiestaat.

Magnette lijkt vandaag op die wenk in te gaan. Na een jaar politieke crisis zijn heel wat taboes gesneuveld, vooral aan Franstalige kant en in het bijzonder bij de PS. Natuurlijk wil de grootste Franstalige partij de sociale zekerheid nog altijd federaal houden. Maar dat wordt steeds inhoudslozer, want in een jaar tijd heeft de PS de kinderbijslagen, een deel van de werkloosheidsuitkeringen en de gezondheidszorg in de etalage gezet voor verkoop aan de gewesten. Ook fiscale autonomie is bespreekbaar geworden. Het heeft er alle schijn van dat de PS zijn rijzende ster een boek heeft laten schrijven om van de “toegevingen om erger te voorkomen” nu een sluitende doctrine te maken.

Kwalijke geurtjes en parfums

Magnette vraagt bij de progressieven meer begrip voor het nationalisme, dat volgens hem ontdaan kan worden van zijn conservatieve en populistische kantjes. De “vooruitgang staat nu aan de kant van de regio’s van voor de opkomst van de moderne naties. Zij worden gezien als een schuilplaats tegen de dominantie van de centraliserende staten en het massakapitalisme.”
Hij weet wel dat bij de progressieven nationalisme een kwalijke geur heeft. Maar hij roept om “verder te kijken dan de karikaturen die het nationalisme vereenzelvigen met fascisme en oorlog. Nader onderzoek kan aan het licht brengen dat het een progressief en emancipatorisch karakter heeft.”

Het is in zijn ogen dan ook tijd Walen en Brusselaars een gevoel van identiteit bij te brengen omdat een evenwichtige staatshervorming veronderstelt dat er opnieuw een Waals en Brussels gevoel van fierheid ontstaat. “In een staat met meerdere nationaliteiten gekoppeld aan de deelstaten, moet de verbondenheid tot de nationaliteit overal even sterk zijn.”

Door het nationalisme in alle gewesten aan te wakkeren, zou het land sterker worden. Het is een vreemde logica. De staatshervormingen sinds 1970 gaan eenzijdig in de richting van meer autonomie voor de gewesten en gemeenschappen. Met wat nu op tafel ligt, zou dat nog verder gaan. Wat Magnette in zijn boek allemaal voorstelt en vertelt, bevestigt dat. Het gaat niet in de richting van meer samenwerking. Nee, Magnette is geen bruggenbouwer.

De regio’s in tijden van globalisering

Waarom vindt hij geen Vlaamse uitgever? Gaat zijn oproep niet ver genoeg voor die uitgeverswereld? Is het daar taboe te wijzen op de hechte banden tussen het Voka en de N-VA? Voor mij is het verbazend en verontrustend hoe dicht de argumentatie van Magnette soms in de buurt komt van die van De Wever.

Neem nu het argument dat de regio's een schuilplaats zijn tegen de dominantie van de centraliserende staten en het massakapitalisme. Die “regio's van voor de moderne naties”, dat zijn de etnisch homogene feodale graafschappen en hertogdommen. Laten we nog terzijde dat Vlaanderen noch Wallonië in hun huidige grenzen ooit als regio hebben bestaan.

Maar de regio's als schuilplaats tegen de globalisering, is dat niet de “Afrit Vlaanderen: de uitweg uit de crisis” van de N-VA? En is voor De Wever de regio niet “die eigen vierkante meter van waarop we de wereld tegemoet treden en op een realistische manier open staan voor wie ons tegemoet treedt”. (Identiteit in tijden van expeditie Robinson). Dat is natuurlijk de etnische, taalkundig homogene regio.

De Vooruitgroep schrijft: “Het Europa van de regio’s verbergt een strategie om tussen de gewesten de concurrentie voor investeringen, grijze materie, belastingbetalers en toeristen op te drijven. Deze concurrentiestrijd wordt gevoerd met door de overheid betaalde investeringen in transport, met belastingvoordelen en lage sociale lasten voor de bedrijven, met stads- of regiomarketing. In dat proces moeten niet alleen bedrijven, maar ook individuen en zelfs steden en regio's met elkaar concurreren. ”

De concurrentie in de vennootschapsbelasting is er nu al op Europees vlak. Dat leidt tot een kettingreactie van belastingverlagingen op de bedrijfswinsten. Daardoor geraakt de overheid in ademnood. De openbare diensten zijn de eerste verliezers. Het onderwijs, het openbaar vervoer, de zorg, de openbare werken... moeten het met minder doen.

De Europese vakbeweging wil daaraan een halt toeroepen en pleit voor een Europese aanpak, met een minimumbelasting voor de vennootschappen in alle landen. De fiscale concurrentie tussen de regio's zal ook leiden tot delokalisaties. Als bedrijven aan de rand van een gewest zien dat de aanslagvoet een paar kilometer verder lager is, zullen ze in de verleiding komen zich daar te gaan vestigen.

Anders gezegd: VIA Plan Vlaanderen tegen Marshallplan. Wie zal het gulst geschenken uitdelen om kandidaat-multinationals op zijn grondgebied te krijgen? Wie zal de laagste sociale lasten hebben, wie biedt de laagste lonen aan? Nu al kan je Waals minister André Antoine horen pochen dat Wallonië meer werklozen schorst dan Vlaanderen. En minister-president Rudy Demotte prijst de aantrekkingskracht van Wallonië voor de multinationals omwille van de subsidies en de goedkope industriezones. (Met soms nagenoeg gratis terreinen die op kosten van de gemeenschap gesaneerd werden.)

De patronale droom van het solidarisme

Misschien ligt daar de kern van de oproep naar meer Waalse identiteit bij de nieuwe PS. Nationalisme betekent vandaag: de mensen achter hun Vlaamse of Waalse patroons laten marcheren in de strijd voor de Europese titel van het meest competitieve graafschap. Dat heet dan solidariteit, en die gaat natuurlijk altijd in dezelfde richting.

Om op het voorbeeld van de belastingen terug te komen: Jan met de Vlaamse pet betaalt zich blauw, maar de vijf rijkste Vlaamse families, goed voor een fortuin van 25 miljard euro, betalen op hun vermogen geen frank. Hun bedrijven behoren tot de Belgische top 500 met de grootste winsten. Die betalen daarop gemiddeld een belastingtarief van... 3,76%. AB InBev dreef de solidariteit met de gewone Vlaming zover dat het ondanks deze winsten honderden mensen op straat zette.

Zo gaat het ook met het Marshallplan. Dat bezorgde de bedrijven in Wallonië een miljard euro voor de tewerkstelling. Het resultaat is zeer betwistbaar. In april 2009 waren er officieel 27.239 jobs bijgekomen; of die zouden er bijkomen. Met 10.991 betrokken bedrijven betekent dat 2 banen per bedrijf. Grote bedrijven die meesnoepen van het Plan, danken zelfs af: Sonaca, UCB, AGC Europe.

Wallonië aantrekkelijk maken voor de multinationals, betekent ook een rustig sociaal klimaat garanderen. Zo is PS-minister Marcourt tussengekomen tegen de strijd van de arbeiders van AGC in Splintex. Elio Di Rupo heeft indertijd een waakzaamheidscomité opgericht om elke staking te voorkomen of zo snel mogelijk te beëindigen. Zo leidt het nationalisme, ook het Waalse, naar de onderwerping van alles en iedereen aan het patronaat.

En toch: Magnette wil de Waalse arbeidersbeweging meesleuren in zijn verhaal. “Alle lagen van de bevolking, hebben recht op hun nationale identiteit”, schrijft hij in De Standaard van 30 april.

Het Vlaams nationalisme werkt, met inzet van de Vlaamse overheid, aan een Vlaamse identiteit met vlag, nationale feestdag, volkslied, geelzwart. De Belgische kust wordt de Vlaamse en Clouseau moet ophouden Leve België te zingen.

Die operatie is zelfs in Vlaanderen niet vanzelfsprekend. Jan Peumans verwoordde dat op 11 juli: “De Vlaamse deelstaat streeft ernaar om dat gebrek aan identiteit op te vullen. Maar het besef van gemeenschappelijke belangen is nog niet voldoende doorgedrongen om de gehele bevolking te overtuigen.”

Het toont hoe bedrieglijk het argument van Magnette over het belang van Waalse en Brusselse fierheid wel is. Zijn boek doet het ontwikkelingspotentieel van een antinationalistische tegenstroom in Vlaanderen met enkele meewarige zinnetjes af. Het is alsof de PS in het zuiden liever het idee verspreidt dat Vlaanderen in grote mate nationalistisch en separatistisch is om de eigen zwenking naar het nationalisme te rechtvaardigen.

Kiezen voor wat werkende mensen bindt

De linkse partijen staan voor een dilemma. Aan Nederlandstalige kant ging de sp.a zeer ver mee op de weg van het Vlaams nationalisme. Ze gaf voorzichtige kritiek op de excessen van het nationalisme, maar nooit op de logica zelf van een staatshervorming met een egoïstische en neoliberale filosofie. Nu gaat de PS het pad van het nationalisme op. Dat is dramatisch voor de arbeidersbeweging.

Wij van onze kant gaan er verder alles aan doen om bruggen te bouwen. We doen dat elke dag in onze eigen, federale partij, in de vakbonden en organisaties waar onze leden actief zijn. Wij gaan het gevecht met het nationalisme elke dag aan. Wij roepen alle partijen en bewegingen op hetzelfde te doen, overal. Want zoals François Mitterand, die Magnette meewarig citeert, zei: “Nationalisme is oorlog.”

Herwig Lerouge

Herwig Lerouge is actief bij de PVDA, woont in Luik en heeft een boek geschreven onder de titel "Wij zijn één-Nous sommes un" dat u kan vinden op http://www.pvdashop.be/wij-zijn-een-nous-sommes-un.html

Deze nieuwssite is niet-commercieel, onafhankelijk en 100% gratis dankzij uw steun. We rekenen op uw fair share. Maandelijks, Jaarlijks, Eenmalig.

reacties

6 reacties

  • door Tom V. op woensdag 11 mei 2011

    "... Het is in zijn ogen dan ook tijd Walen en Brusselaars een gevoel van identiteit bij te brengen omdat een evenwichtige staatshervorming veronderstelt dat er opnieuw een Waals en Brussels gevoel van fierheid ontstaat. “In een staat met meerdere nationaliteiten gekoppeld aan de deelstaten, moet de verbondenheid tot de nationaliteit overal even sterk zijn.”

    Door het nationalisme in alle gewesten aan te wakkeren, zou het land sterker worden. ..." Het is een vreemde logica inderdaad. Ik meen dat die eerder al door prof. Van Parys gelanceerd werd in een pleidooi om de verbondenheid vand e bevolking met de regio's te versterken om het land zo te versterken. Het is misschien goedbedoeld, maar het speelt onherroepelijk in de kaart van het nationalisme zoals N-VA dat promoot. Wat opvalt, is dat men wel oproept tot de creatie méér verbondenheid met de regio's, maar tegelijk iedere oproep voor België of tot meer verbondenheid met België afschiet als oubollig nationalisme. Het illustreert één ding; de elites zijn regionaliseerd en willen de bevolking en het land aan hun wereldbeeld aanpassen. Het partijpolitiek socialisme, PVDA even buiten beschouwing gelaten, vormt onderdeel van deze elites. Uiteindelijk stelt het zich samen met al de rest van de regio ten dienste van de concurrentie. Gek dat men de natiestaten wil opblazen omdat het natiestaten zijn en dat men hierbij eigenlijk gewoon nieuwe wil construeren. Nog gekker, inderdaad, dat men meent in kleinschaligheid te schuilen voor de nefaste gevolgen van de mondiale concurrentie, terwijl net het opbreken van grote verbanden - zie bvb. het idee van de liberalisering van de publieke diensten - door het neoliberalisme gebruikt wordt om de concurrentie aan te wakkeren.

    Even terzijde; beetje kort door de bocht ook van Magnette om de regio's van vandaag als een terugkeer te zien naar de entiteiten van voor de natiestaten... Gaan we dan ook Vlaanderen opdelen? En wat met de zwarte kantjes van die feodale structuur. Het woordt houdt er niet voor niets een pejoratieve betekenis op na...

  • door Willem Waast op woensdag 11 mei 2011

    Eindelijk kan nu misschien eens wat ruimer gediscussieerd worden dan enkel over het Vlaams-nationalisme. Inderdaad jammer voor sommigen dat nu niet meer enkel de conservatief-liberale N-VA als gemakkelijkere tegenstander of vijand op het strijdtoneel staat , maar nu ook 'n partij die de zo geprezen solidariteit placht te verdedigen - zij het tot voor kort nooit internationaal maar altijd Belgisch-nationaal, nu Brussels- en Waals-nationaal. Of Belgo-Francofoon-nationaal? Andere gegadigden zijn voorstander van Europees-, Duits-, Frans-, Nederlands-, Russisch-, Chinees-, Bourgondisch- of wat-voor-nationaal-dan-ook-nationaal. Waar gaat de discussie zich nu op toespitsen? Elk nationalisme werpt een ander nationalisme van zich af. Het gaat me dunkt, niet alleen over welke structuren en territoria (al dan niet pré-nationaal) maar ook over de inhoud die gegeven wordt aan de samenleving(en). Misschien kan de gedachtenwisseling door dit boek daarover beginnen te gaan in plaats van over foute en goede nationlisten, in casu verdedigers van een Vlaamse dan wel een Belgische staat.

    • door Herwig Lerouge op woensdag 11 mei 2011

      Inderdaad is de discussie over de inhoud van de samenleving de hoofddiscussie : wat doen we aan de jeugdwerkloosheid, moeten mensen van zeventig nog werken om de pensioenen betaalbaar te houden of kunnen de euromiljonairs misschien ook eens aangesproken worden ? Waarom stijgt de energieprijs voortdurend en slaagt Electrabel er in geen eurocent te betalen op zijn miljardenwinsten? Maar het nationalisme gaat spijtig genoeg niet alleen over structuren en terriroria. De Wever zelf gaf dat een paar jaar geleden toe tegenover studenten van Louvain la Neuve:“ De staatshervorming is slechts een middel en geen doel op zich. Het is een middel dat moet leiden tot een doeltreffende regering, maar ook tot een andere samenleving. Ik houd me vooral bezig met de ontwikkeling van ideeën over de wenselijke Vlaamse samenleving..” En het nationalisme houdt de mensen een samenleving voor waar de solidariteit met de andere leden van de natie boven alle andere niveau's van solidariteit staat. Ook boven het gemeenschappelijk belang tussen sociale klassen over de "natiegrenzen" heen. Het stampt in de geesten (1) dat de oorzaak van hun problemen bij de "anderen" ligt, de Walen, de Belgische staat en (2) dat die problemen kunnen opgelost worden door zich op het eigen volk terug te plooien. Het wil de Vlaming (of de Waal) voor de kar spannen van "de gezamenlijke strijd om om van “Vlaanderen een topregio in Europa te maken” of "Wallonië opnieuw de plaats te geven die het honderd jaar geleden bekleede". Dit kan natuurlijk enkel gaan door "onze bedrijven" zoveel mogelijk belastingsvrijstellingen te geven, door de sociale lasten te verlagen, de lonen binnen de perken te houden en de zogenaamde "verouderde sociale zekerheid te moderniseren". Het volstaat daarvoor het programma van NV-A en de patroonsorganisatie VOKA na te lezen. Het gevaar is dat een vernieuwd Waals nationalisme dezelfde weg opgaat. De filosofie achter en de praktijk van het Marshall plan laten dat nu al vermoeden. Dus geen nationalisme, geen Vlaams, geen Waals en geen Belgisch. Mijn oproep aan links is :: verlaat het glibberig pad van het nationalisme. Vandaag bestaat er in Europa niet meer iets zoals een "progressief nationalisme". Laat ons opnieuw tegenover de onderwerping aan ons "eigen" kapitaal de solidariteit en de samenhorigheid van de werkende mensen over de taalgrenzen heen op de dagorde zetten. En dat is vandaag al een ongelooflijk moeilijke opdracht.

      • door Willem Waast op woensdag 11 mei 2011

        Ik vrees dat solidariteit tegenover het reëel bestaande nationalisme van "het eigen kapitaal" zetten inderdaad een ongelooflijk moeilijke opdracht is.

  • door Annemie50 op woensdag 11 mei 2011

    De theoriën van Magnette lijken erg op zijn voorganger De Man einde jaren '30, wat uiteindelijk is uitgemond in kollaboratie met fascistisch Duitsland.

    • door Herwig Lerouge op woensdag 11 mei 2011

      Inderdaad. Natuurlijk moeten we ons hoeden voor intentieprocessen en vergelijkingen zijn geen bewijzen. Maar een socialist als Magnette zou er goed aan doen toch wat grondiger de geschiedenis van sommige van zijn voorgangers partijleiders wat grondiger te bestuderen. De Man is er zo een, maar ook Destree. Magnette noemt hem en zijn beroemde brief van 1912 aan de koning “Sire, er zijn geen Belgen meer” een inspiratiebron.. Dat hij uitgerekend Destrée opgraaft is bedenkelijk. Destrée, socialistisch volksvertegenwoordiger en grondlegger van de Waalse beweging, had veel van een nationalist en weinig van een socialist. .Hij was antisemiet, xenofoob en bewonderaar van het Italiaans fascisme. Hij koos radicaal de kant van de anti-dreyfusards.tegen Zola en zijn anticommunisme verpakte hij in een racistische omslag. Over Lenin sprak hij als “een of andere halve Mongool , halve Boche” (mof). Volgens hem had de russiche revolutie geen kans van slagen want de “Rus is de zoon van een zatlap, de kleinzoon van een slaaf en de afstammeling van een Aziatische barbaar”. In de Journal de Charleroi van 4 november 1922 schreef hij bij het aan de macht komen van Mussolini in Italië: “Ik ben niet ontevreden over het aan de macht komen van een man die zelf al de miserie van de wereld heeft meegemaakt. Het tegenover elkaar stellen van de twee termen: fascisme en socialisme, is verre van volledig juist te zijn. In werkelijkheid bestaan de “zwarthemden” in grote dele uit socialisten. Daarmee bedoel ik dat een groot deel van de socialistische kiezers van 1919 fascisten geworden zijn... De triomf van Mussolini, is de triomf van de organisatie... Gedisciplineerde troepen, een krachtdadige leider, een alle achting verloren hebbend en ontredderd gezag, er is niets méér nodig voor een revolutie en om haar zonder bloedvergieten door te voeren”. Tsja

    Het is niet langer mogelijk om te reageren.

Lees alle reacties